Бизнес-адвокат | Biznes-advokat
Адвокатларга тазйиқ — одил судловга таҳдид: Қашқадарё ва Бухородаги қонунсизликларга муносабат билдириш вақти келди
Ҳуқуқ фаоли қийноққа солинди, адвокатга тан жароҳати етди
2015 йилнинг ёзида БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича комиссариатида Ўзбекистон делегацияси Қарши шаҳридаги тергов изоляторида бир гуруҳ ички ишлар идоралари ходимлари гумондорнинг қийноққа солингани, ҳатто ходимлар гумондорнинг бутилкага ўтқазилганини тан олганди. Ходимлар узоқ йилга қамалди, сўнг кўп ўтмай қутулиб кетишди.
Бугун Қарши шаҳар ИИБда ҳуқуқ фаоли Жавоҳир Мўминовни худди шу аҳволга солишганини, бошига қоп кийдириб, уришганини айтишди. Тез ёрдам чақирилди, уни ҳимоя қилмоқчи бўлган адвокати Л. Шариповга нисбатан тан жароҳати етказилганини айтишди. Ҳатто адвокатга етказилган тан жароҳати бўйича экспертиза тайинланди, ҳуқуқ фаолига қўлланилган қийноқ яширилмоқда. Ҳатто Қарши шаҳар прокурори ўринбосари воқеаларни кўрган, аммо экспертизага рухсат бермаяпти.
Бухорода айбланувчига тан жароҳати етказилгани ва адвокат З. Амонов фаолиятига тўсқинлик қилингани бўйича текширув давом этаётган бир пайтда содир бўлган бу ҳодса ҳақида Омбудсманга хабар бердим, журналистларга материаллар етказдим. Афсуски, бу зўровонликларга чора кўрилишига ишонмайман, аксинча, бир-икки ИИО ходимлари ўзидан жабрланувчи ясаб, шифохонага ётиб олса ажабмас.
Ўтган постимда Жавоҳир Мўминовдан Қашқадарё вилояти ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари, терроризмга қарши кураш ва жиноят қидирув бўлимлари ходимлари интиқом олаётгани ҳақида ёзгандим. Бу ҳол давом этмоқда, вазиятга юқорининг жим қараб туриши, гўё, мени игнор қилиши зўровонларга яна-да илҳом бермоқда. Жавоҳир жиноят ишларидаги сохта жабрланувчилар, уйдирма ва қалбаки жиноят ишлари ҳақида хабар берганди.
Адвокатларга айтар гапим — Бухоро ва Қашқадарёда адвокатлар фаолиятига тўсқинлик қилинганига жим туришингиз эртага сизнинг бошингизга келади. Ҳуқуқ фаоллари бу жамият учун ўгай, уларнинг ҳимояси борасида кимга таъна қилишни ҳам билмайман. Фақат жамоатчиликдан сўрайман — бу инсонлар тақдирига бефарқ бўлманг, улар сизнинг ҳуқуқингиз учун қўлдан келганча курашаётганди.
✍️
Abdurahmon Tashanov
@abduvohidyakubov
Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимизга аъзо бўлинг:
Instagram
|
YouTube
|
Facebook
Қонуности ҳужжатлари юки остидаги Ўзбекистонга регуляторлик ислоҳоти керак!
Гарвард университетининг катта ўқитувчи-ассистенти
Беҳзоджон Алихонов тартибга солиш тизимининг тўлақонли ислоҳоти нима учун зарурлиги ҳақида Газетада
катта мақола
эълон қилган.
Ҳисоб-китобларга кўра, 2014 йилда 346 та меъёрий-ҳуқуқий ҳужжат қабул қилинган бўлса, 2025 йилга келиб бу кўрсаткич 1274 тага етган, яъни
деярли 3,7 баравар кўпайган.
Шундан 1180 таси ёки қарийб 93 фоизи қонуности ҳужжатлари ҳиссасига тўғри келади. 2026 йил март ойига келиб, фойдаланиш чекланган ҳужжатлар, махфий ҳужжатлар ва ҳокимликлар қарорларини ҳисобга олмаганда, амалдаги ҳужжатлар мажмуи 15 232 тани ташкил этган.
Муаллиф ортиқча ва беқарор тартибга солишнинг оқибатларига алоҳида тўхталади, бунда бизнес ва иқтисодиётга етказилаётган жароҳатларга эътибор қаратмаслик мумкин эмас.
"
Катта ҳажмдаги ва тез-тез янгиланиб турадиган талаблар мажмуи амалда бизнес учун қўшимча «юридик солиқ»ни юзага келтиради.
Компаниялар нафақат юклатилган мажбуриятларни бажаришга, балки амалдаги меъёрни излаш, қарама-қаршиликларни солиштириш, жараёнларга мослашиш, ҳисоботлар тайёрлаш, рухсатномалар олиш ва назорат қилувчи органлар билан доимий мулоқотда бўлиш учун ҳам ресурс сарфлайди... Бу, айниқса, кичик ва ўрта бизнес учун жуда оғриқли кечади: уларда юристлар, бухгалтерлар ва маслаҳатчилар учун қатъий белгиланган харажатлар йирик компанияларга нисбатан анча катта улушни ташкил этади.
Натижада бизнеснинг бир қисми «яширин» фаолиятга ўтишга мажбур бўлади, чунки мақбул харажатлар эвазига барча талабларга бир вақтнинг ўзида риоя қилиш қийинлашади
".
"Инвестор учун нафақат солиқ имтиёзлари, ресурслар ёки ишчи кучи нархи, балки «ўйин қоидалари»нинг барқарорлиги ҳам муҳим.
Меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тез-тез ўзгариб туриши
риск-премия (таваккалчилик учун устама)ни
оширади: узоқ муддатли лойиҳаларни ҳисоб-китоб қилиш қийинлашади, банклар ва инвесторлар эса қўшимча ҳуқуқий ва операцион харажатларни ҳисобга олишга мажбур бўлади. Энергетика, металлургия, транспорт, телекоммуникация каби капитал сиғими юқори тармоқлар учун
барқарорлик — кўп ҳолларда алоҳида имтиёздан муҳимроқ".
"Норматив-ҳуқуқий базанинг ҳаддан ортиқ мураккаблиги коррупцияга ҳам замин яратади.
Айни пайтда қайси норма кучда эканига ишончи комил бўлмаган инспектор кўпинча энг талабчан нормаларни асос қилиб олади ёки керакли жойда «қоидабузарлик топиш» имкониятига эга бўлади".
"Иқтисодий судларга тушаётган юклама ортиб бормоқда. 2017 йилда улар томонидан
347,4 мингта иш
кўриб чиқилган бўлса, 2025 йилга келиб бу кўрсаткич
690,8 мингтага
етди (2 баробар ўсиш), даъвогарлар фойдасига ундирилган маблағлар миқдори эса
27,7 трлн сўмни
ташкил этди. Бу нормалар иерархияси бузилаётганининг тўғридан-тўғри исботи эмас, бироқ
иқтисодиёт ва ҳуқуқни қўллаш амалиёти учун ҳуқуқий ноаниқликнинг бадали ортиб бораётганидан дарак берувчи
муҳим сигналдир".
Манба:
@the_bakiroo
@abduvohidyakubov
Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимизга аъзо бўлинг:
Instagram
|
YouTube
|
Facebook
Менинг оҳирги постимда ёзган мақоламдаги давлатнинг тадбиркорликка ёрдам эмас тўсиқ ва муаммолар яратаётганига доир фактларни иқтисодчи олим Юлий Юсупов илмий тилда янада асосли ва қизиқарли қилиб тушунтириб берибди. Эринмай ўқиб чиққан одам ҳаёт ва давлатдаги ҳақиқатларни илмий далили билан тушуниб етади.
____________________
Бозор иқтисодиётида давлатнинг роли: қўлбола бошқарувми ёки самарали институтлар яратишми?
Кўпинча шундай гапларни эшитиш мумкин:
«Либерал иқтисодчилар давлатнинг иқтисодиётда иштирок этишига қарши. Улар бозор ҳаммасини ўзи ҳал қилади деб ўйлайди. Улар давлат томонидан иқтисодий жараёнларни тартибга солишни инкор этади».
Бундан кўра ҳақиқатдан узоқ ва ноўрин фикрни топиш қийин. «Либерал иқтисодчилар» аллақачон шундай хулосага келганки, давлатнинг фаол иштирокисиз замонавий бозор иқтисодиёти нормал ишлай олмайди. Давлатнинг учта асосий вазифаси бор:
— Рақобатли бозорлар ишлайдиган «ўйин қоидалари»ни (институтларни) яратиш ва қўллаб-қувватлаш. Бундай қоидаларсиз бозорлар нормал ишлай олмайди. Бу ерда юридик шахслар тузиш, шартномаларни тузиш ва бажариш, меҳнат муносабатлари, низоларни ҳал қилиш, тадбиркорлар, ишчилар ва истеъмолчиларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш каби қоидалар назарда тутилади.
— Бозордаги муваффақиятсизликларни (фиаско) тузатиш. Яъни рақобат механизмлари жамият манфаатларини таъминлай олмайдиган ҳолатларда давлат аралашиши керак. Масалан, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, иш жойида хавфсизлик, маҳсулотлар хавфсизлиги стандартлари каби масалалар. Бу ерда аниқ қоидалар ва самарали жазо чоралари зарур.
— Жамият учун керак бўлган, лекин хусусий сектор томонидан етарли даражада ишлаб чиқарилмайдиган «ижтимоий неъматлар»ни таъминлаш. Масалан, базавий тиббий хизматлар, мактаб таълими, фундаментал фан, транспорт инфратузилмаси. Бу ерда давлатнинг вазифаси ўзи ишлаб чиқариш эмас, балки самарали ишлаб чиқаришга имкон берадиган институтларни яратишдир. Бунинг учун давлат-хусусий шериклик, ваучер тизими каби механизмлар қўлланилади. Асосий мақсад — хусусий ташаббус ва рақобатни жалб қилиш.
Мана, замонавий бозор иқтисодиётида амалдорлар шу ишлар билан шуғулланиши керак!
Аммо «антилиберaллар» тушунчасида давлатнинг иқтисодиётдаги иштироки — бу бизнинг айрим амалдорлар қилаётган ишлар: таниш-билиш компанияларга имтиёзлар бериш, уларни рақобатдан ҳимоя қилиш, тендерларда ғолиб қилиш, бизнес учун турли тўсиқлар яратиш.
Давлатнинг «фаол иштироки» сифатида эса қўлбола бошқарув ҳолатлари кўрсатилади: муаммолар президент, бош вазир ёки ҳоким даражасида ҳал қилинади. Шу — давлат роли, деб олқишланади.
Аслида эса буларнинг барчаси давлатнинг муваффақиятсизлигидир. Имтиёзлар, протекционизм ва тўсиқлар рақобатни йўқ қилади, иқтисодиётга зарар етказади.
Қўлбола бошқарув эса институтлар ишламаётганини кўрсатади. Муаммолар доимий равишда шахсий қарорлар билан ҳал қилинишига тўғри келади.
Мисоллар:
— Иссиқхоналарни газдан узишди, кейин яна улашди. Нима учун? Эҳтимол, газ бошқа томонга сотилган. Қарорлар очиқ муҳокамасиз қабул қилинган.
— Тошкентда дўкон пешлавҳалари олиб ташланди. Кейин эса тушунишдики, бу реклама эмас. Нега бундай бўлди? Сабаблар: нопрофессионаллик, бюджет тўлдириш ёки коррупция.
— Маркировка тизимидаги жазолар ўзгартирилди. Бу ҳам фақат юқори даражада ҳал қилинди.
Бу ҳолатлар давлатнинг катта муаммосини кўрсатади: мингта муаммодан биттаси ҳал қилинади, қолганлари эса институтлар ишламагани учун қолиб кетади.
Институтлар икки хил бўлади:
— инклюзив (фойдали)
— экстрактив (зарарли)
Давлатнинг вазифаси — зарарли институтларни фойдалига алмаштириш.
Аммо амалда эса аксинча ҳолат кузатилади: зарарли институтлар яратилади, рақобат бузилади, коррупция кучаяди. Кейин айрим муаммолар қўлбола тарзда ҳал қилинади ва бу билан фахрланилади.
Шунинг учун давлат ролини қўллаб-қувватлайман деганлар, аслида нотўғри амалиётни қўллаб, иқтисодий ривожланишга тўсқинлик қилмоқда.
✍️
Юлий Юсупов
Манба:
https://anhor.uz/columnists/yulij-yusupov-o-provale-gosudarstvennogo-regulirovaniya/
@abduvohidyakubov
Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимизга аъзо бўлинг:
Instagram
|
YouTube
|
Facebook
Тадбиркорларнинг ва умуман халқимизнинг умрини ва энергиясини шунақа сунъий муаммолар гирдобига кўмиб юборишмоқда. Фойдасиз жойларга сарфлашга йўналтиришмоқда. Аслида эса тарихдан маълумки, тўсиқ бўлмаса ва озгина шароит яратилса бизнинг халқимиз тадбиркорликка, илм ўрганишга, инновацияларга, ижодга, яратувчанлик ва ихтироларга ўта чанқоқ ва уста эди. Муаммоларга сарфланган умр ва энергиянинг қолган-қутган қисмини эса ноилождан ўйин-кулгуга, тўйу-томошаларга, фойдасиз шоу ва концертларга, футболга, шахматга, овкат ейиш бўйича мусобақаларга ва бир-биримизни гўштимизни ейишга йўналтириб юборишмоқда.
PS: бундан роса 3 йил олдин хориждаги мухолифат вакилларининг менга Фейсбук орқали “нимага Ҳукуматни танқид қилаверасизу, лекин ўзингиз сиёсий партия ташкил қилмайсиз” деган саволига мен ахмоқ “Мен сиёсатнинг ёлғон ва найранглар тўла ботқоғида эмас, тадбиркорлик ва илм уммонида сузмоқчиман” деб баландпарвоз гапирган эдим. Ва ҳақиқатдан ҳам 3 йил давомида сиёсатга аралашмадим, танқидий постлар қўймадим. Лекин тадбиркорлик уммонида эмас, тадбиркорларга яратилган сунъий муаммолар ботқоқлигида “суздим”. Тўғрироғи, ботқоққа ботиб кетмасдан яшаб қолишлик учун ваҳшиёна шароитларда ишладим, яшадим, фермерлик ва тадбиркорликдаги муаммолар билан худди урушда, фронтда бўлгани каби жанг қилишга, курашишга мажбур бўлдим ва бўляпман. Энергиямиз илмга ва инновацияларга эмас, сунъий яратилаётган муаммолар билан бўғишиб-урушиб яшашга сарфланиб, қанчадан-қанча тадбиркорларнинг умрлари қатори увол бўлиб кетмоқда. Худога шукрки, яна Ўзи мадад бермоқда.
Кейинги постларимда эса юқоридагиларни аниқ мисоллар кўринишида: Қўқон ва атрофидаги ишлаб чиқарувчилар, тадбиркорлар ва фермерларни қийнаётган муаммолар, чорвачиликдаги ўта оғир аҳвол, вилоят сув хўжалиги идораларидаги ва сув каналларидаги дабдала ҳолатлар, ПСБ (СҚБ) ва бошқа банкларнинг, электр ва газ идораларининг тадбиркорларни қайси сохта усуллар билан бошини қарздан чиқармаётгани ва банкрот қилаётгани ҳолатлари, Қўқондаги айрим Президент оиласи аъзолари номини сотиб тадбиркорларни қийнаётган ректор Опалар ва уларнинг ҳамтовоғи бўлган Б исмли шахслар яратаётган муаммолар каби сон-саноқсиз ҳолатлар ҳақида ёритиб бораман.
https://t.me/abduvohidyakubov
ҲУКУМАТ ВА АЙРИМ ДАВЛАТ ИДОРАЛАРИ ТОМОНИДАН БИЗНЕС ЮРИТИШ ВА БОШҚА КЎПЛАБ СОҲАЛАРДА СУНЪИЙ МУАММОЛАР ЯРАТИШ ВА УЛАРНИНГ БИР ҚИСМИНИ ҲАЛ ҚИЛИБ, “ҚАҲРАМОН” БЎЛИШНИНГ ЎЗБЕКОНА (эскирган) УСУЛЛАРИ ҲАҚИДА
Ижтимоий тармоқларда дам қарасак Бош вазир ўринбосари Жамшид Ходжаев, дам қарасак Савдо-саноат Палатаси раиси Даврон Ваҳобов каби амалдорлар ҳали у вилоятда, ҳали бу вилоятда, ҳали у соҳа, ҳали бу соҳа тадбиркорлари билан учрашувлар ўтказиб, ёки эмасам ҳали Бош прокурор, ҳали Ички ишлар вазири, ҳали фалон ҳоким, ҳали писмадон амалдорлар фуқароларни сайёр қабуллар уюштирган ҳолда қабул қилиб, дардларини эшитиб, уларнинг баъзиларига ёрдам бераётганлари, баъзиларига эса ёрдам бера олмасдан “кўриб чиқамиз, ўрганиб чиқамиз, ҳал қиламиз, бажарамиз” каби эски қолипдаги жавоблар бериш орқали ишларни ташкил қилишаётганига гувоҳ бўлиш одатий тусга кириб бормоқда.
Албатта, буни тўхтатиш керак ёки умуман фойдаси йўқ демоқчи эмасман. Бундан фойда кўраётганлар ҳам кўпдир балки. Лекин Конституция ва қонунлар устувор бўлган, адолат ҳукмрон бўлган биронта давлатда аввало бунақа минглаб-миллионлаб муаммоларнинг ўзи бўлмайди, бор муаммолар ҳам бунақа эскирган механик (қўл бошқаруви, автоматик бўлмаган) усулларда ҳал қилинмайди.
Яқин кунларда Тошкент шаҳрининг Чорсу майдони яқинидаги ЖАР спорт саройига йўлим тушиб қолиб қўрқиб кетдим: дунёда нечта формали-формасиз мелиса бор бўлса ярмига яқини шу ерга тўплангандек гўёки. Фуқаролар ҳам ашинча. Биронта портлаш ёки оғир жиноят бўлдимикан, ёки қиёмат-қойим майдонига келиб қолдимми, ўнгимми ёки тушимми, деб ҳайрон бўлиб, шу ерда юрган воҳаликка ўхшаган амакидан “бу ерда нима бўляпти ўзи, тинчликми” деб сўрасам: “Ички ишлар вазири фуқароларни қабул қиляпти, мен ҳам Самарқанддан келганман, фалон юзинчи навбатга ёзилганман, мени қабул қилишига вақти етмаса керак деб умидимни узиб кўчага чиқиб кетяпман” деди. Яъни нафақат тадбиркорларга сунъий муаммолар яратиляпти, балки ИИВ, прокуратура ва суд идораларининг ноқонуний қарор ва ҳаракатлари устидан ҳам шикоят-аризалар тиқилиб ётибди. Бу ишлар тизимли ва автоматик усулда ҳал қилинмасдан, фуқароларни узоқ вилоятлардан Тошкентга ва вилоят марказларига ойлаб-йиллаб қатнаб юришига сабаб бўлишмоқда.
Яъни бизда муаммоларнинг асл сабаби билан эмас, унинг симптом (белги) ларига қарши курашиш оддий ва самарасиз ҳолга айланиб бўлди. Асл сабаблар эса Конституция ва қонунларнинг баъзан ишламаслигида, масъул давлат идоралари амалдорлари ва орган ходимларининг қонунларни очиқдан-очиқ бузиши оддий ҳолга айланиб қолганида. Ва бу амалдорларга қонуний жазо чораларининг умуман кўрилмаслигида ёки ўта енгил чоралар кўрилишида. Жазонинг йўқлиги эса жиноятларни кўпайтираверади. Адолатнинг йўқлиги эса халқнинг ва тадбиркорларнинг давлатга бўлган ишончини пасайтираверади. Фуқаронинг ўз давлатига ва амалдорларининг адолатига ишонмаслиги эса бу давлатни барбод қилади, таназзулга олиб боради. Тарихдан мисоллар жуда кўп бунга.
Халқ ва тадбиркорга ёрдам бериш ваколати берилган айрим давлат идораларига эса ўз вазифасини Конституция ва қонунларда кўрсатилганидек бажаришлари учун юқоридан тўсиқ қўйилади, рухсат берилмайди. Муаммолар кўпайишининг асосий сабабларидан биридир бу ҳам. Жумладан, судлар тўлиқ мустақил ва адолат билан ишлашига имкон берилмайди. Судлар ва бошқа давлат идораларида коррупция гуллаб-яшнаётган бўлса ҳам 500 йилга яқин вақтдан бери “Давлат амалдорларининг даромадларини декларациялаш тўғрисида” ги қонун қабул қилинмасдан атай чўзиб келинмоқда: бу орқали эса гўёки бемалол порани олаверинглар, қўлга тушиб қолмасаларингиз бўлди, деган меседж берилаётганга ўхшайди. Уларга қарши курашмоқчи бўлган ОАВ ва блогерлар эса оддий сўз эркинлигидан тўлақонлик фойдалана олмайди, сал танқид қилишни бошласа ўша журналистни устидан сохта асослар билан туҳмат уюштирилади.. Парламент мустақил ва эркин равишда ўз фаолиятини амалга ошира олмайди. Бунинг учун эса сайловлар эркин ва ҳалол ўтказилишига йўл қўйилмайди...... ва ҳоказо. Бунга сабаб эса: “Одамлар маҳалла раисини ҳам тўғри сайлашни эплай олмайди” каби юқоридан сингдирилган баҳоналар. Ваҳоланки, амалдаги сайлов қонунчилиги ва тартиб-қоидалари ҳеч бўлмаса Туркиядаги каби ташкил қилинса ўзбек халқи ҳам сайловларни жуда адолатли ва ҳалол ўтказа олади.
Ёки халқни ва албатта унинг фарзандлари бўлмиш тадбиркорларни қонини ичаётган ва энг кўп қийнаётган монопол давлат компанияларининг ва идораларининг, солиқ, экология каби назорат идораларининг фаолияти Монополияга қарши кураш идораси, прокуратура ва бошқа ваколатли идоралар томонидан тийиб турилмаётганига гувох бўляпмиз. Шу туфайли электр ва газ ҳамда бошқа коммунал тўловлар нархи тўхтовсиз ошиб бормоқда (нархни фалон йил давомида оширмаслик бўйича мораторий эълон қиламиз деган қарор чиқарилган бўлса ҳам). Бизда бензин ва солярканинг нархи дунёда нефт нархи пасайса ҳам, ошса ҳам фақат юқори томонга ошиб бормоқда (АҚШ дагидан 2-3 баравар қиммат эди Эрон урушидан олдинги биздаги бензин нархи). Ёки самолёт ва поездда юк ва йўловчи ташиш хизматларининг нархи ўта юқори, сифати ҳаминқадар, шунга қарамасдан тадбиркорларга ўз маҳсулотини экспортга сотиши учун вагонлар етишмайди. Водийга ўтишда постларга тарози ўрнатиб юк машиналарида юк ташиш миқдорини сунъий чеклаб, қиммат нархли темир йўлларга харидор кўпайтиришмоқда, натижада тадбиркорларга юк ташиш харажати тинимсиз ошмоқда. Ҳаво йўлларида ички рейслар жуда кам ва билет нархи қиммат. Ёки мобил алоқа хизматларининг аждарҳо нархлари ва истеъмолчи ҳуқуқларини истаганча поймол қилинишига қарши ваколатли давлат идораларининг назоратни таъминламаётгани. Ёки транспорт воситаларига давлат рақами олишни монопол фирмага бериб, хизмат хақини 5 млн сўмга оширишди, бу Қозоғистонга нисбатан 22 баравар қиммат нарх хисобланади. Ёки давлат ресурсларидан фойдаланган ҳолда миллиардлаб доллар айланмага эга бўлиб олган айрим ўта йирик “олигарх-тадбиркорлар” нинг давлат ҳокимияти билан апоқ-чапоқ бўлиб кетгани сабабли пайдо бўлаётган муаммолар ҳам сон-саноқсиз. Иқтисодчи Отабек Бакиров, Беҳзод Ҳошимов ва бошқа кўплаб иқтисодий каналларда бу ҳақидаги мақолалар ва маълумотлар тўлиб ётибди. Лекин бу муаммоларга чора кўрадиган ва ўзгариш қиладиган давлат идораси йўқ. Натижада тадбиркорларнинг маҳсулотларини таннархи ва нархи ошиб кетмоқда.
Сабаби эса яна ўша: номукаммал бўлса ҳам қонунлар тўлиқ ишламаётганида. Қонун ишласа Бош вазир ўринбосари, ССП раиси, ИИВ, вазирлар ва ҳокимлар билан учрашувда мухокама қилиниб, қанча қисми ҳал бўлмасдан қолиб кетаётган ёки такроран яна пайдо бўлаётган муаммолар ўз-ўзидан камаяди. Ёки пайдо бўлишининг олди олинади. Буни қилинмаяптими, демак, бу муаммоларнинг кўплаб қисми атай - сунъий равишда пайдо қилинмоқдами деб ўйланиб қоламан. Муаммолар эскириб сийқаси чиққан ўша арзон усулда - механик (қўл) бошқаруви усулида ҳал қилиниб, қарсаклар ва мақтовларга эришилмоқда. Тинимсиз ўтказилаётган йиғилишларда тадбиркорларнинг муаммоларини (бир қисмини) ҳал қилувчи супермен-қаҳрамон амалдорларнинг меҳрибонлиги ва иноятларига эса ҳожат қолмас эди агар қонун ишласа.
ҚАРОР ҚОНУН ЭМАС,
ҚОНУНДАН УСТУН ЭМАС.
Манба:
@FermerNematOga
ҚОНУН УСТУВОРЛИГИ — ТАРАҚҚИЁТ ГАРОВИ!
Қарор – қонун эмас, қонундан устун эмас.
Қарор муайян ишни бажариш ҳуқуқини бермайди ёхуд чекламайди. У – муайян вазифани бажариш учун берилган
ТОПШИРИҚ
дир. Қарор муайян вазифа бажарилгандан кейин ўз кучини йўқотади.
Ҳар қандай ҚАРОР –
ҚОНУНларга асосан
қабул қилиниши шарт!
©
Немат Ишчан
Нима учун бугун бу мавзу долзарб?
Кўпчиликни ўйлантираётган "
Техпаспорт муддати
" масаласида қонунчилик ва амалдаги қарорлар ўртасида жиддий ҳуқуқий зиддият кўзга ташланмоқда. Келинг, синчиклаб таҳлил қиламиз:
1.
Мулк ҳуқуқи — муддатсиздир!
Фуқаролик кодексининг
164-моддасида
мулк ҳуқуқи шахснинг ўз мулкига эгалик қилиши, ундан фойдаланиши ва тасарруф этиши экани ва бу ҳуқуқ муддатсизлиги белгилаб қўйилган. Автомобиль — сизнинг мулкингиз. Техпаспорт эса шу мулкни тасдиқловчи ҳужжат. Мулк муддатсиз бўлса, унинг ҳужжати нега муддатли бўлиши керак?
2.
Қонунда чеклов йўқ!
«Йўл ҳаракати хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуннинг ҳеч бир жойида техпаспортнинг амал қилиш муддати чекланмаган. Ҳукумат қарорларидаги "муддат белгилаш" нормаси қонундаги "тартиб белгилаш" ваколатидан чиқиб,
инсон ҳуқуқларини чеклашга
ўтиб кетмаяптими?
3.
Конституция инсон фойдасига
!
Янги таҳрирдаги Конституциямизнинг
20-моддасига
кўра: "Қонунчиликдаги барча зиддиятлар ва ноаниқликлар инсон фойдасига талқин этилади." Демак, мулк ҳуқуқи ва техпаспорт муддати борасидаги иккиланишлар
фуқаро фойдасига
ҳал этилиши шарт.
Хулоса қилсак
:
Ҳар қандай ижро органининг қарори — қонуннинг ижросини таъминлаши керак, унинг мазмунини ўзгартириши эмас. Мулк ҳуқуқи дахлсиз ва муддатсиз экан, уни тасдиқловчи ҳужжатларга сунъий муддат қўйиш қонун устуворлиги тамойилига қай даражада мос?
Сиз бу борада нима деб ўйлайсиз? Фикрларингизни изоҳларда қолдиринг!
#ҚонунУстуворлиги
#МулкҲуқуқи
#Адолат
#НематИшчан
#ҲуқуқийМаданият
#Ўзбекистон
#Техпаспорт
https://t.me/FermerNematOga
Қамчибек Ташиев
:
"....Мен учун мамлакатдаги тартиб муҳим. Қудамизни, акамнинг боласини қамадим. Агар мен қонунни бузган акамнинг боласини қамай олмасам, мамлакатни бошқара олмай қоламиз....".
PS. Бўмапти. Бизда эса ҳатто лавозимлар ҳам отадан ўғилга мерос бўлиб ўтяпти.
👉
@tyxuzbek
- энг тезкор ва махфий хабарлар каналига аъзо бўлинг!
Қуйида кўрсатилган муаммо бизнинг корхоналарда ҳам юз берган ва ўша корхона ҳозирда банкрот деб топилган. Сабаблардан бири Меҳнат кодексининг ўша машъум 333-моддасидаги аждарҳо пенялар туфайли.
-----------------------------
https://t.me/the_bakiroo
Парламент ва вазирликлар бизнес фойдасига ҳам тезкор ишлаши мумкинми?
Эсингизда бўлса, ёзда, тадбиркорлар билан учрашувлар пайти форишлик тадбиркор (Karbonat АЖ) иш берувчиларни қийнаётган ва ҳатто банкротликка олиб келаётган Меҳнат кодексининг 333- моддасидан ёзғирганди.
Орадан бир муддат ўтиб, шимолдагилардан кўр-кўрона кўчирилган бу моддага ўзгартиришлар киритилиши ҳақида анонслар пайдо бўлди. Кеча Меҳнат кодексининг 333- моддасидан жабр кўрган тадбиркорлардан бири билан тасодифан кўришиб қолдим. Тадбиркорнинг айтишича, қоп-қоп ваъдаларга қарамай, амалда ҳеч қандай ўзгариш бўлмаган.
Ваҳоланки, муаммо ҳукуматнинг (Жамшид Қўчқоров имзолаган 20 сентябрдаги 03/1-1729 сонли) протоколига киритилган ва суд органларига 333- моддадан жабр кўрган 4 корхона бўйича тегишли тушунтиришлар юбориш сўралган. Шунингдек, бу бўйича тегишли қонун лойиҳаси ҳам тайёрланган.
Лойиҳага кўра, иш ҳақи кечиктирилганида пулли компенсациянинг миқдорини Марказий банк қайта молиялаш ставкасининг 4 фоизи миқдоригача тушириш ва жами компенсация суммасини кечиктирилган иш ҳақининг 50 фоизидан оширмаслик кўзда тутилмоқда.
Парламентимиз, чиновникларга керак бўлса соатлар ичида қонунларни тасдиқлаб юборади, аввалги ҳафтадаги каби ёпиқ мажлислар билан 41 триллионлик қўшимча харажатларни яширинча маъқуллаб беришниям уддасидан чиқади. Вазирликлар ҳам шу: ўзларининг ёки шерикка айланган олигархларнинг манфаати бўлса, ташаббус-у, ижро "шессекундда" рўй беради. Лекин масала оддий ўзбекистонликлар ёки пўрим кабинетлар эшигига йўл топа олмайдиган кичик ва ўрта бизнес оғриғи ҳақида кетса, тайёр ечимларни қабул қилиш ҳам йиллаб вақт олади.
Шу икки хил стандартлар қачон йўқ бўларкин?