Avantaj|Buxgalteriya

Савдо ва хизмат кўрсатувчи тадбиркорлар кунлик нақд пул тушумини неча кунда банкка топшириши керак?
ПФ-5813-сонга асосан тадбиркорлар онлайн-НКМ ёки виртуал кассадан фойдаланишга ўтган тақдирда кунлик ўртача нақд пул тушуми миқдоридан қатъи назар нақд пулни банк кассаларига инкассация хизматлари орқали
ўзлари белгилаган даврларда ёки мустақил равишда
топшириш ҳуқуқига эга. 2022 йил 1 январдан бери барча тадбиркорлар мажбурий онлайн НКМдан фойдаланади. Демак, тадбиркорлар савдо тушумларини қачон банкка топширишни мустақил белгилайдилар.
Пулни топширмаса қандай жавобгарлик бор?
Савдо пулини банкка топширмаслик солиқ оқибатларини келтириб чиқармайди. Лекин мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг
15 баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.
МЖтК, 175-модда, 3-қисм.
@avantaj_buxgalteriya

Чегирма ҳисоби (харидорда).
Чегирмалар товарлар нархига таъсир кўрсатувчи элементлардан бири бўлиб, 4-сон БҲМС билан тартибга солинади. Чегирмалар асосан товарларни
сотиб олиш пайтида бериладиган
ва
сотиб олингандан кейин бериладиган
чегирмаларга бўлинади.
Товарларни қабул қилиш пайтида берилган чегирмалар
товарлар қийматини камайтиради
холос. Солиқ оқибатлари мавжуд эмас.
Товарлар қабул қилингандан кейин берилган чегирмалар эса
товарлар қийматини камайтирмайди
ва корхона молиявий натижаларида акс эттирилади. Солиқ оқибатлари мавжуд.
Мисоллар ва проводкалар билан кўриб чиқамиз.
1. Товар қабул қилиб олинган пайтда чегирма.
Шартнома шартига кўра агар 10 тонна ва ундан кўп шакар олинса, товар нархидан 10% чегирма қилиб берилади. 1т шакар нархи 13 млн сўм. Агар сиз 12 тонна шакар сотиб олсангиз, 11,7 млн сўмдан шакарни кирим қиласиз ва бухгалтериянгизда чегирма миқдорини
акс эттирмайсиз
.
Дт2910 Кт 6010 - 140 400 000 сўм. (12т х 11,7 млн).
2. Товар қабул қилиб олингандан кейин чегирма.
Шартнома шартига кўра 10 тонна ва ундан кўп шакар олинса ва пули 10 кун ичида 100% тўлаб берилса, 10% чегирма берилади. 1 т шакар нархи 13 млн сўм. Агар сиз 12 т шакар сотиб олсангиз ва пулини 10 кундан кечикмай тўласангиз, 10% чегирмани
бошқа операцион даромад сифатида тан олишингиз керак.
Дт2910 Кт6010 - 156 000 000 сўм
Дт6010 Кт5110 - 140 400 000 сўм
Дт6010 Кт9390 - 15 600 000 сўм.
3. Қўшимча бепул товар шаклида чегирма.
Шартнома шартига кўра агар 10 тонна шакар олинса, 1 тонна шакар текинга берилиши белгиланган. 1 тонна шакар нархи 13 млн сўм. Бухгалтерияда бу ҳолат
товарлар миқдорини ошириш ва қийматини камайтириш билан акс эттирилади.
Яъни, 1 тонна шакар нархи 11,81 млн бўлиб қолади.
Дт2910 Кт6010 - 130 000 000 сўм (11тонна)
4. Товар қабул қилиб олингандан кейин қўшимча бепул товар шаклида чегирма олиш.
Шартнома шартига кўра 10 тонна шакар олинса ва пули 5 кун ичида 100% тўлаб берилса, 1 тонна шакар текинга берилиши белгиланган. 1 тонна шакар нархи 13 млн сўм.
10 тонна шакар кирим қилинади:
Дт2910 Кт6010 - 130 000 000 сўм.
5 кундан кечикмасдан тўлов қилинганлиги учун яна 1 тонна шакар бепулга олинади. Текин шакарни таннархини аниқлаш учун пули тўланган шакар қийматини жами олинган шакар миқдорига тақсимлаш керак бўлади. (130 млн : (10+1)=11.81 млн.
1 тонна шакар кирим қилинади ва
бошқа операцион даромад сифатида тан олинади.
Дт2910 Кт9390 - 11 818 181,82 сўм.
5. Қўшимча бошқа турдаги товарни бепул олиш.
Юқоридаги ҳолатлардан бироз фарқли бўлган яна бир ҳолат бўлиши мумкин. 10 тонна шакар олинганда бошқа турдаги бирор бир товардан бонус қилиб берилиш ҳолати бўлса,
бу чегирма эмас, текинга олинган мол-мулк ҳисобланади.
Ушбу ҳолатда
Дт 2910 Кт 8530
бухгалтерия проводкаси берилади. Текинга олинган мол-мулк қиймати солиқ солиш мақсадида фойда солиғини ёки айланмадан олинадиган солиқни ҳисоблаб чиқаришда
жами даромадга қўшилади.
@avantaj_buxgalteriya

Солиқ аудити ва сайёр солиқ текшируви бўйича қарорнинг кучга кириши
.
Солиқ аудити ва (ёки) сайёр солиқ текшируви натижалари бўйича қабул қилинган қарор ўзига нисбатан ушбу қарор қабул қилинган шахсга
берилган кундан
эътиборан
бир ой
ўтгач кучга киради. Қарор:
1) солиқлар ва пенялар қўшиб ҳисоблаш ёки буни рад этиш;
2) солиқ тўловчини солиққа оид ҳуқуқбузарлик содир этганлик учун жавобгарликка тортиш ёки буни рад этиш тўғрисида қабул қилинади.
СК, 160-модда.
@avantaj_buxgalteriya

Чегирма ҳисоби. (сотувчида)
Сотувчилар товар кўринишида ёки товар нархини камайтириш орқали харидорларга чегирма беришади.
Товар қўшиб бериш шаклидаги чегирма.
Моҳиятан, бу товарларни текин беришдир. Товарлар таннархи корхонанинг сотиш харажатларига боради ва сотишдан тушумни
камайтирмайди
.
Дт 9410
Кт 2910
Кт 6410
Молиявий чегирма
. Бундай шаклдаги чегирмада асосан товар учун тўланиши керак бўлган сумма маълум шартлар эвазига камайтириб берилади ва бу сотишдан тушумни
камайтиради
. Бунда 9050 “Харидорлар ва буютмачиларга берилган чегирмалар” счётидан фойдаланилади.
Дт 9050
Кт 4010
@avantaj_buxgalteriya

#савол
1 апрелдан машина ва уй-жой олди-сотдиси нақдсиз шаклда бўлса, сотганлар солиқ тўлайдими?
Энди уйимни ёки машинамни фойдага сотсам солиқ тўлайманми деганлар кўпайиб қолди. Одатда олди-сотди шартномасига арзимаган сумма ёзилади. Аслида нарх бошқача бўлади. Балки бундан кейин ҳам шундай давом этар. Лекин ҳақиқий нархни кўрсатсангиз ҳам, сотишдан фойда кўрсангиз ҳам ҳеч қандай солиқ тўламайсиз.
Автомобилни сотишдан олинган даромадлар мазкур автомобилни сотиш суммасининг уни олиш қийматидан ошган қисми сифатида аниқланади. Автомобилни сотишдан даромад жисмоний шахснинг мулкий даромади ҳисобланади.
(СК, 375-модда).
Солиқ тўловчиларга хусусий мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган мол-мулкни сотишдан олинадиган даромадлар
солиқ солинмайдиган даромадлардир.
(СК, 378-модда).
Демак, жисмоний шахслар автомобил сотишдан олган даромадидан солиқ тўламайди.
Кўчмас мулклар масаласи ҳам шундай. Фақат солиқ тўланиши керак бўлган 2та ҳолат мавжуд. Жисмоний шахсга кўчмас мулкни сотишдан қачон солиқ чиқиши мумкин? Қачонки:
- бино нотурар бўлса ва сотишдан фойда кўрса;
- турар жойни 36 календар ой ичида сотиб юборса ва сотишдан фойда кўрса.
Солиқ суммаси қандай ҳисобланиши хақида
бу ерда
танишиб олсангиз бўлади. Қолган ҳолатларда кўчмас мулкингизни сотсангиз солиқ тўламайсиз.
@avantaj_buxgalteriya

Товарларни 1 сўмдан сотманг.
Айрим чакана савдо корхоналарида ҳалигача умумлаштирилган товар номи билан нархини 1 сўм кўрсатган ҳолда сотувлар бўлмоқда. Мисол учун айтайлик, салқин ичимликнинг донаси 12 минг сўм туради. Бир дона сотиб олсангиз, чекда 1 сўмдан 12 минг дона ичимлик сотилгани акс этмоқда. Ёки бўлмаса, 4 млн сўмга телевизор олсангиз, чекда 4 млн дона телевизор сотилгани кўрсатилмоқда. Бу текширув пайтида жуда катта товар номутаносиблигига ва жарималарга олиб келади.
Биламиз ноқулай, кассада навбат кўпайиб кетади, қўшимча бош оғриқ. Лекин шундай бўлсада, савдо чекларида товарнинг номи, ўлчов бирлиги, миқдори ва нархларини аниқ акс эттириш керак.
@avantaj_buxgalteriya

Туроператор ва меҳмонхоналар, ҳамда умумий овқатланиш корхоналари тўлаган ҚҚСни қайтариб олишда мантиқсиз муаммога учрамоқда
.
07.11.2024 йилдаги ВМҚ 745-сонга асосан, юқоридаги келтирилган тадбиркорлик субъектлари тўланган ҚҚСнинг бир қисмини республика бюджетидан қайтариб олиши мумкин. Лекин низомга 1-илованинг 12-бандида тўланган солиқни бир қисмини қайтариб олиш шартлари келтирилган. Жумладан, ҳисобот даврида тақдим этилган солиқ ҳисоботига мувофиқ
ҳисобланган солиқ
ушбу ҳисобот даврининг 1-санасидан 20-санасига қадар бюджетга
тўлиқ тўланганда
дейилган. Солиқ қўмитаси
ҳисобланган
солиқ тўлиқ тўланишини шарт қилиб қўймоқда ва дастурга ҳам шундай созламалар киритган.
Масалан, январ ойида 44 млн ҚҚС тўлаш учун ҳисобланди. Лекин ШҲВда аввалги ойлардан зачет ҳисобига тўпланган 19 млн ҳақдорлик мавжуд. Табиийки, бюджетга 25 млн тўлаб берилади. Тўланган 25 млнни бир қисмини қайтаришга ариза беролмайсиз. Сабаби 12-банд. Ҳисобланган солиқ, яъни 44 млн 20-санагача тўлиқ тўлангандагина сизга солиқнинг бир қисми қайтариб берилади.
Ҳа, менимча мантиқсизлик. Солиқ қўмитаси бу бўйича ҳисобланган эмас, тўланган солиқни қайтариш бўйича таклиф киритганини маълум қилди. Кутамиз ва кўрамиз. Унгача юқоридаги қоида.
@avantaj_buxgalteriya

Солиқ текшируви натижаларини кўриб чиқишга боролмасангиз, бошқа кунга кўчиришингиз мумкин.
Агар солиқ тўловчи солиқ органини узрли сабабларга кўра солиқ текшируви материалларининг кўриб чиқилишига кела олмаслиги тўғрисида хабардор қилган бўлса, солиқ органининг раҳбари (раҳбар ўринбосари) солиқ текшируви материалларининг кўриб чиқишни 5 кундан ортиқ бўлмаган муддатга қолдириш тўғрисида қарор қабул қилади, солиқ тўловчи бу ҳақда хабардор қилинади.
СК, 158-модда.
@avantaj_buxgalteriya

Ифтор пайтида официантларга нисбатан бироз сабрлироқ бўлайлик.
Ифторликни кафе ва ресторанда қилувчи биродар, оғиз очгандан кейин нимадир кечикиб келса, бироз сабрлироқ бўлинг. Ҳаммага бир пайтда таомларни келтириш учун ошпаз ва официантлар анча тер тўкадилар. Унутмангки, улар ҳам рўзадордирлар! Мен ва сиздан фарқли ўлароқ улар ҳаммани кузатгандан кейин таомланадилар. Аллоҳ барчамиздан рози бўлсин!

Феврал ойи учун ҳисоботларни солиқ органи топширишини кутманг.
Айланмадан солиқ тўловчиларнинг январ ойи ҳисоботи солиқ органи томонидан кечиктирилиб топширилиши оқибатида панд егани етарли бўлса керак. Шу сабабдан феврал ойи учун ҳисоботларни солиқ органига ишонмасдан эртароқ юбориб қўйиш тавсия қилинади. Мабодо яна кечиктирилиб юборилса, келадиган зарар фақат сизга бўлади.
Жисмоний шахсларнинг даромад солиғи ҳисоботи эса алоҳида мавзу. Ижараси кўплиги сабаб ойига юзлаб ҳисобот топшираётганлар ҳам бўлса керак. На чора, автоматлаштирилса сони кўпайиб кетар эканда
😊
😊
😊
@avantaj_buxgalteriya