
Bebbo
#medicine
Emlash(2-qism)
Nima uchun emlash muhim?
• Og‘ir va xavfli kasalliklardan himoya qiladi
(qizamiq, qoqshol, difteriya, poliomiyelit, gepatit B va b.)
• Asoratlar, nogironlik va o‘lim xavfini kamaytiradi
• Jamoaviy immunitet hosil qilib, boshqalarni ham himoya qiladi
Emlash turlari
•
Profilaktik
– kasallikning oldini olish uchun (asosiy emlashlar)
•
Revaksinatsiya
– immunitetni mustahkamlash uchun qayta emlash
#medicine
Emlash (1-qism)
Emlash
— bu organizmni
ma’lum yuqumli kasalliklardan himoyalash
uchun vaksina yuborishdir.
• Vaksina tarkibida kasallikni chaqirmaydigan, lekin
immunitetni o‘rgatadigan
modda bo‘ladi
• Organizm
himoya antitanachalarini
ishlab chiqaradi
• Keyin shu kasallik mikrobi kirsa, tana uni tezda yengadi
💪
Ona suti — kuchli immunitet manbai
Ona sutida bolani kasalliklardan himoya qiladigan
maxsus himoya moddalar
(antitanachalar) mavjud.
👇
Shamollash va ichak infeksiyalariga kamroq chalinadi
Allergiya xavfi kamayadi
Ichak mikroflorasi sog‘lom shakllanadi
Bola organizmi viruslarga kuchliroq qarshi turadi
Quloq yallig‘lanishi (otit) kamroq uchraydi
O‘pka kasalliklari va bronxit xavfi kamayadi
Antibiotik qabul qilish ehtiyoji kamroq bo‘ladi
Tish chiqish davrida infeksiyalarga chidamlilik yuqori bo‘ladi
Keyingi yosh davrlarida ham immun tizimi kuchliroq shakllanadi
#medicine
🌙
Uyqu — bu organizmning tabiiy shifokori,tanaga beriladigan eng arzon samarali dori.
Uyqu shunchaki dam olish emas. Bu vaqtda:
• miya
ma’lumotlarni qayta ishlaydi
,
• tana
o‘sadi va tiklanadi
,
• immunitet
kuchayadi
,
• gormonlar
to‘g‘ri ishlab chiqiladi
.
Ayniqsa bolalar uchun uyqu — rivojlanishning eng muhim poydevori
🤍
🤱
Ona suti nima?
Ona suti bu chaqaloq uchun tabiat yaratgan
eng mukammal oziqdir.
U bolaning tug‘ilgan ilk kunidan boshlab o‘sishi, rivojlanishi va himoyalanishi uchun kerak bo‘lgan
barcha moddalarni
o‘z ichiga oladi.
Ona suti
doimo yangi, toza va bola yoshiga mos holda o‘z tarkibini o‘zgartirib boradi.
Masalan, yangi tug‘ilgan chaqaloq uchun keladigan sut tarkibi 6 oylik bolaga keladigan sutdan biroz farq qiladi, bu esa bolaning ehtiyojiga moslashganini ko‘rsatadi.
Shuning uchun ham shifokorlar imkon qadar
ilk 6 oy davomida
bolani faqat ona suti bilan oziqlantirishni tavsiya qilishadi.
🦷
Bolalarda tish parvarishi
Bolalarda og‘iz gigiyenasi juda erta, hatto birinchi tish chiqmasidan oldin boshlanishi kerak. Bu nafaqat tish sog‘ligi, balki bola uchun odat shakllantirishda ham muhim.
1
Tish chiqmasidan oldin
Bolaning milklarini tozalab turish tavsiya etiladi. Buni toza, nam doka yoki maxsus silikon barmoqqa taqiladigan cho‘tka yordamida qilish mumkin.
Bu milkda yig‘iladigan bakteriyalarni kamaytiradi va bolani kelajakdagi tozalash jarayoniga o‘rgatadi.
2
Tish chiqqandan keyin
Birinchi tishlar chiqqach, ularni har kuni tozalash kerak. Boshida tish pastasi ishlatish shart emas (ayniqsa juda kichkina bolalarda)
3
Qanday cho‘tka tanlash kerak?
Bolaning yoshiga mos cho‘tka tanlash juda muhim:
Barmoqqa taqiladigan silikon cho‘tkalar- eng birinchi bosqich uchun qulay
(1-rasm)
Keyinchalik oddiy bolalar cho‘tkasiga o‘tiladi
(2-rasm)
Eng muhimi
yumshoq, qulay
va
qiziqarli dizaynda
bo'lishi kerak.
Tishga oid ba'zi ma'lumotlar 2
Ko‘pincha tishlar simmetrik tarzda chiqadi:
avval pastki oldingi 2 ta tish
keyin yuqori oldingi 2 ta tish
Bu organizmning tabiiy rivojlanish tartibi. Lekin ba’zida bir tomon oldinroq chiqib, ikkinchisi biroz kechikishi ham mumkin, bu
xavotirli holat emas.
Qizlarda tishlar o‘g‘il bolalarga qaraganda tezroq chiqadi
Statistik kuzatuvlarga ko‘ra, qiz bolalarda tish chiqishi biroz erta boshlanishi mumkin. Bu ularning umumiy rivojlanish sur’ati tezroq bo‘lishi bilan bog‘liq.
Eng muhim narsa
Eng asosiy qoida:
norma oralig‘i keng
erta chiqsa ham, kech chiqsa ham agar bola sog‘lom bo‘lsa, rivojlanishi yaxshi bo‘lsa bu ko‘pincha xavotirli emas.
Agar 1 yoshgacha umuman tish chiqmasa yoki 3 yoshga borib hali juda kam tish bo‘lsa, shunda
stomatolog
yoki
pediatrga
murojaat qilish tavsiya etiladi.