Ilyos Safarov

🎞
🎞
🎞
🎞
Qimmat go‘sht, quriyotgan yaylovlar va million yevrolik “lotoreya” fojiasi | Fikr vaqti
Hurmatli tomoshabin, dastur avvalida sizni bozorga, bozor bo‘lgandayam dehqon bozoriga taklif qilmoqchiman. Yo‘q, hozir studiyadan chiqiboq, bozorga qarab ketmoqchi emasman, albatta. Shunchaki tasavvurlarni ishga solamiz va o‘zingizni bir necha soniyaga dehqon bozorining go‘sht rastalari qatorida deya tasavvur qiling. Endi qassobning yoniga go‘sht narxini so‘rash uchun yaqinlashing.
👉
https://vaqt.uz/uz?n=27465
📺
YouTubeʼda tomosha qiling:
👉
https://youtu.be/Q3DL92S24yM

Ҳуқуқ фаоли қийноққа солинди, адвокатга тан жароҳати етди
2015 йилнинг ёзида БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича комиссариатида Ўзбекистон делегацияси Қарши шаҳридаги тергов изоляторида бир гуруҳ ички ишлар идоралари ходимлари гумондорнинг қийноққа солингани, ҳатто ходимлар гумондорнинг бутилкага ўтқазилганини тан олганди. Ходимлар узоқ йилга қамалди, сўнг кўп ўтмай қутулиб кетишди.
Бугун Қарши шаҳар ИИБда ҳуқуқ фаоли Жавоҳир Мўминовни худди шу аҳволга солишганини, бошига қоп кийдириб, уришганини айтишди. Тез ёрдам чақирилди, уни ҳимоя қилмоқчи бўлган адвокати Л. Шариповга нисбатан тан жароҳати етказилганини айтишди. Ҳатто адвокатга етказилган тан жароҳати бўйича экспертиза тайинланди, ҳуқуқ фаолига қўлланилган қийноқ яширилмоқда. Ҳатто Қарши шаҳар прокурори ўринбосари воқеаларни кўрган, аммо экспертизага рухсат бермаяпти.
Бухорода айбланувчига тан жароҳати етказилгани ва адвокат З. Амонов фаолиятига тўсқинлик қилингани бўйича текширув давом этаётган бир пайтда содир бўлган бу ҳодса ҳақида Омбудсманга хабар бердим, журналистларга материаллар етказдим. Афсуски, бу зўровонликларга чора кўрилишига ишонмайман, аксинча, бир-икки ИИО ходимлари ўзидан жабрланувчи ясаб, шифохонага ётиб олса ажабмас.
Ўтган постимда Жавоҳир Мўминовдан Қашқадарё вилояти ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари, терроризмга қарши кураш вп жиноят қидирув бўлимлари ходимлари интиқом олаётгани ҳақида ёзгандим. Бу ҳол давом этмоқда, вазиятга юқорининг жим қараб туриши, гўё, мени игнор қилиши зўровонларга яна-да илҳом бермоқда. Жавоҳир жиноят ишларидаги сохта жабрланувчилар, уйдирма ва қалбаки жиноят ишлари ҳақида хабар берганди.
Адвокатларга айтар гапим — Бухоро ва Қашқадарёда адвокатлар фаолиятига тўсқинлик қилинганига жим туришингиз эртага сизнинг бошингизга келади. Ҳуқуқ фаоллари бу жамият учун ўгай, уларнинг ҳимояси борасида кимга таъна қилишни ҳам билмайман. Фақат жамоатчиликдан сўрайман — бу инсонлар тақдирига бефарқ бўлманг, улар сизнинг ҳуқуқингиз учун қўлдан кнлганча курашаётганди.

Vaqt.uz
jamoasiga qo‘shiling
Siz yangiliklar markazida ishlashni, voqealar rivojini birinchilardan bo‘lib kuzatishni va minglab o‘quvchilarga tezkor hamda ishonchli axborot yetkazishni istaysizmi?
👉
https://vaqt.uz/uz?n=27319
@haqiqatdailyos

Do’stlar, orangizda moddiy imkoni yetarli-yu, muhtojni ko’rsa, yordam berib yurguvchi savobtalablar ko’p. Men yordamga muhtoj shunday insonlardan birini bilaman – Turdivoy aka, qishloqdoshim, 65 yoshda. Bir umr ustachilik bilan ro’zg’or tebratgan. Yaxshi…

Bu — Mirzo Ulug‘bek tumanidagi maktabda o‘quvchilarning o‘qituvchi tomonidan kaltaklanishi voqeasi yuzasidan eng so‘nggi postim. Har holda bu mavzuda yetarlicha yozdim, vaziyatni imkon qadar chuqur o‘rganishga harakat qildim. Hozir menda bu ishning deyarli butun kartinasi, xususan, uning qaysi idoralar va shaxslar nazoratida ekani bo‘yicha yetarlicha ma’lumot bor. Shu ma’noda post ayni o‘rganishlardan keyin kelgan yakuniy xulosam haqida.
Shu kunlarda bu mavzuda yozgan postlarimdan keyin menga nisbatan turli e’tirozlar ham bildirilyapti. Kimdir “o‘qituvchini himoya qilyapsan, bolalarning ahvoli nima kechadi” desa, boshqasi “o‘quvchi tomonini olyapsan, bunaqada maktabda tartib bo‘ladimi?” demoqda. O‘rtoqlar, aslida men na o‘qituvchi va na o‘quvchi tarafidaman. Men prinsiplar tarafidaman.
Birinchidan,
ha, maktablarda muammolar juda katta. Ha, hozirgi yoshlar umuman boshqa psixologiya bilan o‘smoqda va ularning tarbiyasi bilan bog‘liq inqirozlar ham shu qadar jiddiy. O‘qituvchining obro‘si va mavqeini tiklash shartligiga ham to‘liq qo‘shilaman. Axir shu jamiyatning a’zosiman, hammasini ko‘rib, his qilib turibman.
Lekin tushunish kerakki, bu muammolarning hech biri jamiyatda zo‘ravonlikni oqlamaydi. Ishoning, bu — mutlaqo ish bermaydigan va u o’z ortidan boshqa juda katta fojialarni paydo qiladigan tizim.
Tasavvur qiling, agar bugun maktablarda tarbiya maqsadida urishga ruxsat berilsa, ertaga shu mantiq boshqa sohalarga ham ko‘chadi. Masalan, davlat idoralarida ishini yaxshi bajarmagan xodimni urish mumkinmi? Bog‘cha bolasiga kuch ishlatish-chi? Qoidani qo‘pol ravishda buzgan fuqaroni kaltaklash mumkinmi? Davlat organlari ham muammolarni kuch ishlatish bilan hal qilaversa nima bo‘ladi?
Yo‘q. Ishoning, bugun jamiyatda qaysidir qatlamga qonundan tashqarida harakat qilish imkoni berilishi ertaga boshqa guruhlarning ham shu talab bilan chiqishiga va tizimning butunlay darz ketishiga olib keladi. Huquqiy davlatning mohiyati ham shunda — hech kimga zo‘ravonlik qilish vakolati berilmaydi. Jamiyatda tartib musht bilan emas, qonun bilan ta’minlanishi kerak.
Xo‘sh, unda maktablardagi tarbiyasi og‘ir o‘quvchilar muammosi qanday hal etilishi kerak? Fikrimcha, biz rivojlangan mamlakatlar tajribasidan borib, maktab va o‘qituvchilarga qonuniy, samarali va ishlaydigan mexanizmlarni berishimiz kerak. Parlamentda. Bu qanday bo‘ladi? Masalan, maktab ichki tartib-qoidalariga bo‘ysunmaydigan, xulqi og‘ir, boshqalarning ta’lim olish huquqiga xalaqit beradigan o‘quvchilarga nisbatan ularni sinfdan qoldirish, maktab kengashlarining qarori asosida maxsus maktab-internatlarga yuborish yoki jinoiy javobgarlik kabi qonuniy, ishlaydigan choralar mexanizmini ishlab chiqish kerak. Qaytaraman, bunday o‘quvchilarga nisbatan choralar faqat va faqat qonuniy belgilangan jazo choralari orqali bo‘lishi shart, aslo zo‘ravonlik bilan emas.
Endi, bu masalaga qayta-qayta murojaat qilayotganimning
ikkinchi
, boshqa bir tomoni ham bor. Men uchun esa bu jihat aslida maktabdagi voqeaning o‘zidan ham muhimroq va xavfliroqdir. Gap bir necha kun ichida shu mavzuda yozilgan jurnalistik maqolalar va qilingan reportajlarning o‘chirilayotgani, jurnalistlarning o’zi esa huquq-tartibot organlariga chaqirtirilayotgani haqida. Vaziyatni davlat nomidan boshqarayotgan mas’ul shaxslar bilishi kerakki, ular hozir o‘zinikidan boshqacha fikr bildirgan jurnalistlarga bosim o‘tkazish orqali juda katta xatoga yo‘l qo‘yishmoqda. Bunda ular bir tomondan so‘z erkinligi va qonun ustuvorligi haqida gapirib, ikkinchi tomondan o‘zlari shu tartibni buzishyapti. Meni o‘ylantirayotgan savol ham shu: nega?
Afsuski, ular ko‘rayotgan choralar masalani bugunga kelib oddiy o‘quvchi va o‘qituvchi o‘rtasidagi mojaro chegarasidan chiqarib bo’ldi. Bu endi to‘g‘ridan-to‘g‘ri so‘z erkinligi, fikr erkinligi va jurnalistlarning kasbiy faoliyati bilan bog‘liq masalaga ham aylandi.
Bilingki, o‘qituvchi va o‘quvchi haqidagi bahslar ertaga tugaydi. Ammo qonun ustuvorligi, erkin fikr va erkin matbuot masalasi jamiyat uchun bundan ancha katta va fundamental qadriyatdir.

Siz bugungi qonundan chekinishlaringiz va bosimlaringiz orqali kelajak uchun bundan ham dahshatliroq muammolarni sotib olyapsiz. Tushunyapsizmi, nima uchun bu mavzu men uchun bu qadar muhim va og‘riqli?
Obunachilardan esa mening yozganlarimni kimnidir oqlash yoki qoralash sifatida qabul qilmaslikni so‘rardim. Men har bir masala qonun va tartiblar asosida bo‘lishi kerak deyapman. Chunki bugun o‘qituvchiga achingan odamlarning kayfiyati ertaga o‘quvchiga qayishishi, oqibatda o‘qituvchilar zarar ko‘rishi yoki shu nazoratsiz emotsiyalar jamiyatni butunlay qonunsizlik botqog‘iga otishi hech gap emas. Biz bunday jamiyatni orzu qilmaganmiz.
Nuqta.
@haqiqatdailyos

Keyingi haftadan “
Taftish.uz
ishi” bo’yicha sud jarayonlari boshlanishi kutilmoqda. Eslatib o’taman, kuchishlatar tuzilmalarining qator mansabdorlari ham jalb etilgani bois tergov harbiy prokuratura tomonidan olib borilmoqda.
@haqiqatdailyos

O’quvchilarning maktab o’qituvchisi tomonidan kaltaklanishi masalasiga kim aralashgan va nima degan bilmadim-u, ish juda kengayib ketyapti. Masalan, IIBning pozitsiyasidan boshqa — kaltak yegan bolalar tomonga mikrafon tutgan Mirolim Isajonovning bugun IIBga chaqirilishi, to’rt soat ushlab o’tirilishi voqeasi ishga oid yagona holat emas. Jumladan, jurnalist Mo’tabar Nurmuhammedovaning bir necha kun avval holat yuzasidan tayyorlagan mana bu reportaji ham ayni vaqtda
Zamon.uz
saytidan o’chirib yuborilgan. Bundan tashqari, yana bir necha telekanal va sayt muxbirlari menga aloqaga chiqib, ular tayyorlagan reportajlar ham o’chirtirilganini da’vo qilishmoqda.
Bir vaziyat bo’yicha so’z erkinligi va jurnalistlarga nisbatan shuncha tahdid, shuncha bosim. Qani Parlament, qani Sud, qani qonunlar, qani Ombudsman?
@haqiqatdailyos

Mana shu postda gapirilgan maqola muallifi Mirolim Isajonov bugun Shayxontohur IIBga chaqirilgan ekan. Yaqinlarining bildirishicha, hozirgacha u bilan bog’lanishning imkoni bo’lmayapti – jurnalist yo’qolib qolgan. Mirolimni yaxshi bilaman, u yosh bo’lishiga…

Yodingizda bo‘lsa, ikki hafta avval Toshkentdagi maktablarning birida o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida kelishmovchilik chiqib, o‘qituvchi o‘quvchini kaltaklagani tasvirlangan videolar tarqalgan edi. Shundan so‘ng, bu holat bo‘yicha IIB darhol jinoyat ishi…