Ilyos Safarov

Fransiyadagi namoyishlarni juda vahima ham qilish kerak emas. Fransiya oʻz tarixida 5 - Respublikasini yashamoqda. Har safar shunday toʻlqinlangan. Fransiya yoki uning davlatchiligi yoʻq boʻlib ketmaydi. Ayrim muammolar bor, lekin ular hal qila olish darajasida…

“Oltin to‘p” favoritlari, Madrid boykoti va AFC’ning Husanovga nisbatan adolatsizligi | VAR 2
26-oktabr, dushanba kuni Britaniyaning London shahrida 2025/2026-yilgi mavsum uchun “Oltin to'p” topshirish marosimi bo'lib o'tadi.
Mukofotning 70 yillik yubileyi munosabati bilan bu yilgi marosim ilk bor Parij tashqarisida — Londonda o'tkazilmoqda. Bu 1956-yilda ilk “Oltin to'p” sohibi bo'lgan angliyalik afsonaviy futbolchi ser Stenli Mettzyuz xotirasiga bag'ishlangan.
VAR’ning navbatdagi sonida biz ushbu marosim va uning eng muhim qismi – o'tgan mavsum uchun “Oltin to'p”ga qaysi futbolchi ega chiqishi mumkinligi, unga da’vogar uch futbolchi — Kilian Mbappe, Lamin Yamal va Harri Keynning imkoniyatlari, shuningdek, AFC’ning o’zbekistonlik futbolchi Abduqodir Husanovga nisbatan “Osiyoning eng yaxshilari”ni aniqlashdagi “adolatsizligi” haqida gaplashdik.
Dastur mehmonlari futbol sharhlovchilari — Otabek Jo'rayev va Orif Tolipov, shuningdek, O'zbekiston milliy terma jamoasining sobiq futbolchisi Sanjar Tursunov bo’ldi.
https://youtu.be/REDY7gt10GA?si=L4pdx57rxXHL18Oc
@haqiqatdqilyos

Eronning Özbekistondagi Favqulodda va muxtor elçisi Muhammad Ali Iskandariy Özbekiston Taşqi işlar vazirligiga çaqirilib, unga norozilik notasi tutqazilibdi. Bunga bir neça kun avval Eronning xorijdagi elçixonalari tomonidan Samarqand va boşqa tarixiy şaharlarimiz va me’rosimizni biryoqlama, siyosiy maqsadda talqin qiluvçi materiallar eʼlon qilgani sabab bölgan.
Birinçidan, Eron va AQŞ örtasidagi ziddiyatga unga mutlaqo neytral turgan davlatlarni yoki ularning me’rosini aralaştiriş diplomatik etikaga ham, xalqaro huquqqa ham töğri kelmaydi. Eron tomoni bu masalada jiddiy xatoga yöl qöydi. Mamlakat qançalik oğir ahvolda bölmasin, siyosatçilar bunday masalalarda özini tuta olişi kerak.
Ikkinçidan, Taşqi işlar vazirligimizning bu masalada tezda eʼtiroz bildirib, rasmiy nota topşirgani va öşa sahifalardan materiallarni olib taşlaş talabini qöygani töğri va öz vaqtida taşlangan qadam. Har qanday xorijiy diplomatik vakolatxona döstona munosabatlarni qadrlaşi va milliy merosimizni siyosiylaştirişdan tiyilişi şart, zarur.
Uçinçidan, keling, suverenitetimiz va milliy qadriyatlarimizni himoya qilişda tuşunçalar va xatti-harakatlar kim tomonidan sodir etilişidan qat'i nazar, bir xil darajada prinsipial bölsin. Ya’ni masalan, şunday qat’iyatni rossiyaliklar tomonidan suverenitetimiz, milliy qadriyatlarimiz yoki vatandoşlarimizga nisbatan tez-tez körsatib kelinadigan hurmatsizlik va tahqirlovçi ritorikalar işlatilganda ham qöllay olaylik.
@haqiqatdqilyos

Byudjetdan “kindigi uzilayotgan” futbol klublari: ularni nima kutmoqda? | VAR #1
Döstlar, ön yillik jurnalistik faoliyatimdan söng öz YouTube kanalimni oçişga qaror qildim va unda ilk loyihani e’tiboringizga havola etmoqdaman. Uşbu mualliflik kanalimizda jamiyat, iqtisod, siyosat va sport olamidagi eng dolzarb, bahsli masalalarni soha mutaxassislari va mas’ullar bilan tahlil qilib boramiz.
Kanaldagi futbolga ixtisoslaşgan ilk loyihani esa
“VAR”
deya nomladim. Va, uning ilk sonida muhim bir mavzuga qöl urganimiz bois, studiyaga sohaning taniqli va vakolatli vakillari —
Özbekiston Professional Futbol Ligasi rahbari Diyor Imomxöjayev
hamda
iqtisodçi Otabek Bakirov
ni taklif qildik.
Mehmonlarimiz bilan birga özbek futbolining bugungi eng oğriqli nuqtasi —
futbolga budjetdan ajratilayotgan mablağlar va klublarning xususiylaştirilişi
masalasini atrofliça tahlil qildik.
Dasturda özbek futbol klublari bugun real investorlar uçun qançalik jozibador aktiv ekani, bu soha köpçilik ta’kidlaganidek şunçaki davlat puli sovriladigan tizimmi yoki uni daromadli biznesga aylantiriş imkoni bormi, şuningdek, klublar davlat qaramoğidan çiqarilgaç ularni nima kutayotgani haqida söz bordi.
Marhamat, körib baho bering!
📹
👉
https://www.youtube.com/watch?v=LYXt8R58cFY
@haqiqatdailyos

Ha, alifbo haqida fikr bildirişga hamma haqli, lekin u haqda bugundanoq kuçli pessimizga berilayotganlarni yoqlamayman.
Birinçidan, alifbo masalasidagi qonun endigina qabul qilindi va unga ötiş, bu jarayonga tayyorgarlik uçun ham rasman 6 oy vaqt berilgan.
Ikkinçidan, siz aytayotgan “uç alifboli xaos” haqida gapirişga hali erta. Xaos qaçon böladi, qaçonki, olti oydan keyin ham davlat idoralari, ta’lim, matbuot va umuman rasmiy jarayonlarda uç yozuvda iş yuritiş davom etsa. Özaro maişiy yozişmalarga esa heç qayerda çeklov qöyilmagan. Bu şaxsiy xohiş, qulaylik masalasi bölişi mumkin.
Ammo masalan, Komil Jalilovning rasmiy idoralar yoki masalan, partiyalar sayti hamon kirillda yuritilayotgani haqidagi tanqidida jon bor. Bugungi vaziyatda eng katta mas’uliyatni avvalo Prezident administratsiyasi va şuningdek, partiyalar, ya’ni şu qonnunni birinçi bölib tasdiqdan ötkazganlar xis qilişi kerak. Ular bu masalada islohot, ijroning boşida turişi şart.
Aytgança, berilgan 6 oylik ötiş davri tuganmas, yetib kelmaydigan muddat emas. Rasmiy idoralar tezlik bilan barça resurslarni yangi alifboga moslaştirişi, 6 oydan keyin boşlanadigan katta davrga tayyor holda kirişlari şart.
@haqiqatdailyos

Ta’lim va ilm-fan vaziri Turdimovga istisno tariqasida Vazirlikning markaziy apparatiga 2027-yil 1-fevralga qadar xodimlarni töğridan-töğri suhbat asosida işga qabul qiliş vakolati berilibdi.
P.S: Tarmoqlarda bu istisno nimani anglatişi masalasi keng muhokama qilinyapti. Turdimov vazirlikka tayinlanişidan avval uning örinbosarlari aniqlab bölingan edi. (Masalan, Abduqodir Toşqulov şu jamoada bor edi). Ammo eşitişimça, Turdimov hokimlik paytidagi kabi xarakter körsatgan va aniqlab qöyilgan örinbosarlarga rozi bölmagan. U özi bilan işlaydigan jamoani özi tanlab olişini yuqoriga bildirgan. 2027-yilgaça berilgan istisno şu xarakterning egiluvçan qonunlarimizda aks etişi xolos. Bu şuningdek, unga körsatilgan izzat, natija uçun berilgan vaqt, imkoniyat muddati ham.
Aslida Turdimov ana şu xarakteri uçun ham bu vazifaga olib kelingan edi-yu.
@haqiqatdailyos

Özbek-lotin alifbosini takomillaştirişga doir qonun prezident tomonidan imzolandi
Özgarışlar quyidagiça:
O‘ o‘ → Ö ö G‘ g‘ → Ğ ğ Sh sh → Ş ş Ch ch → Ç ç
Qonun rasman e’lon qilinganidan keyin 6 oy ötib kuçga kiradi.
Amaldagi barça hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qöğozlar öz kuçida qoladi, darslik, peşlavha va körsatkiçlar esa yaroqlilik muddati tugagaç, bosqıçma-bosqıç almaştiriladi.
@haqiqatdailyos

Oxirgi ikki kun ichida ikki bankdan karta ochirishimga toʻgʻri keldi. Birinchisi oʻtkazmalarda foiz olmasligi sabab TBC Bankdan onlayn karta buyurtma qildim. Kecha buyurtma qilgan kartamni bugun soat 12:00 larda olib kelib berishdi. Bir sutka oʻtmadi. Ham ishim oson bitdi va ham pulim tejaladigan bo’ldi.
Ikkinchisi — bir haftacha avval ishxonadan karta ochirishim kerakligini aytishgandi. Lekin banklardagi qator navbat, sarsonchiliklardan qochib, borishni orqaga surib yurgandim. Bugun nihoyat tavakkal qilib, kamida uch-toʻrt soat vaqt ketishiga oʻzimni ruhan tayyorlab yoʻlga tushdim.
Bizga xizmat koʻrsatuvchi bank — InFinBank’ning Amir Temur metrosi yonidagi Amaliyot boshqarmasi ekan. Qarangki, bankka kirib borishim bilan ko’rganlarim mendagi hamma xavotirlarni yoʻqqa chiqardi. Masalan, qisqa navbat va kartani qoʻlimga olguncha boʻlgan hamma ishlar nari-beri yarim soat ichida bitdi.
Bankda ortiqcha shovqin-suron, tushunmovchilik va uzun navbatlarni koʻrmaysiz. Bank xodimlariyam oʻta professional va xushmuomala. Har bir mijozga hurmat bilan, tezkor xizmat koʻrsatishyapti.
Borishga erinib yurgan ishim birpasda hal boʻlganidan keyin kayfiyatim ham koʻtarildi. Post mijozlarga shunday qulay sharoitlarni yaratib qoʻygan har ikki bank rahbariyati va xodimlariga xolis va samimiy minnatdorchilik bildirish maqsadida yozildi.
@haqiqatdailyos

Oʻzbekiston C5+1 sammitiga tayyorgarlik koʻrmoqda. Kecha Marko Rubio boshliq AQSh delegatsiyasi Samarqandga yetib keldi va bugundan ikki tomonlama muloqotlar boshlangan.
Shaxsan men ikki tomonlama va mintaqaviy aloqalardagi bu faollashuvni aniq hisob-kitobga asoslangan yurish deb bilaman.
Birinchidan, Amerika biznesi hamda texnologiyalarining Oʻzbekistonga kirib kelishi va bundan iqtisodiyotimiz manfaat koʻrishi inkor etib boʻlmaydigan haqiqat. Lekin bu yerda illuziyalarga berilmaslik kerak bo’lgan jihatlar ham bor. Masalan, geografik va logistik cheklovlar sabab AQSh Markaziy Osiyoda Rossiya yoki Xitoy bilan iqtisod va savdo boʻyicha tengma-teng raqobatlasha olmaydi. Rossiya va Xitoyning O‘zbekistondagi hozirgi savdosidagi raqamlar shunchalik kattaki, boshqalar unga hali beri yetib ololmaydi. Shunday ekan, Vashington bilan aloqalarni rivojlantirish qolganlarga qarshi chiqish emas, aynan iqtisodiy qaramlikni bitta yoki ikkita markazga bogʻlab qoʻymaslik, yaʼni oʻylangan loyihaning bir qismi. Qisqa aytganda, Toshkent oʻz taqdirini boshqa poytaxtlar belgilashini kutib oʻtirmoqchi emas, u bu aloqalarni hamma bilan imkon qadar teng va muvozanatli qilishga harakat qilyapti.
Ikkinchidan, iqtisodiy aloqalar mazmunida har doim xavfsizlik masalalari ham turadi. Rossiyaning Ukrainadan keyingi tajovuz yoʻnalishi Markaziy Osiyoga qaratilishi mumkinligi haqida siyosatshunoslar doim aytib keladi. Demak, biz uchun toʻgʻridan-toʻgʻri harbiy xavf bir tomondan kutilsa, Xitoy tomondan keladigan asosiy xatar bu infratuzilma va investitsiyalar bilan kirib keladigan iqtisodiy qaramlikdir. Shunday ekan, mintaqa davlatlari uchun muvozanatni ushlab turuvchi boshqa vektorlarni izlash kuchli zarurat bo’lib qolaveradi. Xuddi Turkiy Davlatlar Tashkiloti bilan aloqalardagi kabi, C5+1 formatida AQSh bilan hamkorlik kuchayishi rasman "hech kimga qarshi qaratilmagan, sof iqtisodiy xarakterda" deb aytilsa-da, parda ortida bu ikki tomonlama xatarlar baribir hisobga olinadi.
Uchinchidan, bu aloqalar rivojini bugun AQSH hokimiyati tepasida kim turgani bilan ham bogʻlash kerak. Tramp boshchiligidagi hozirgi AQSh rahbariyati bir tomonlama manfaatlarga urgʻu beradigan va faqat "America First" prinsipi bilan ishlaydigan oʻyinchilar. Venesueladagi “Prezident o’g’rilash”operatsiyasi orqali mamlakat nefti ustidan nazorat oʻrnatilgani, Grenlandiyaga boʻlgan daʼvolar, butun dunyo bilan davom etayotgan boj urushlari, Eronga nisbatan qilingan va hamon ochiq qolayotgan bosqin hamda Gʻazo yoki Ukraina boʻyicha soatiga o’zgarayotgan pozitsiyalar koʻrsatyaptiki, Vashington uchun hozir faqat oʻz manfaatlari birinchi, qolgani ikkilamchi yoki umuman ahamiyatsiz. Demak, Markaziy Osiyo bilan aloqalarda ham ular birinchi navbatda mintaqaning boy resurslari, xususan, muhim metallar va logistika zanjirlariga ega chiqishni maqsad qilgani sir emas. Shu maʼnoda, ertaga AQShda hokimiyat tepasiga demokratlar kelsa yoki maʼmuriyat oʻzgarsa, Xitoy va Rossiyani tiyib turish kabi umumiy strategiya saqlansa-da, Amerikaning bu uslubi qayta koʻrib chiqilishi mumkin.
Va yana bir bir muhim jihat: Amerika biznesi faqat vaʼdalar, shaxsiy kafolat yoki shaxslar oʻrtasidagi munosabatlarga suyanib ish qilmaydi. U ishlaydigan huquqiy kafolat, korrupsiyasiz muhit, mulk daxlsizligi va mustaqil sud bor joylarga kiradi. Yaʼni, tashqi kuchlar oʻrtasida balans ushlash uchun avvalo oʻz ichki institutlarimiz va islohotlarimiz mustahkam boʻlishi kerak. Bularsiz uzoqqa borib boʻlmaydi.
P.S.
Ijtimoiy tarmoqlarda ba’zilar AQSh bilan aloqalar faollashuvidan qoʻrqib, goʻyo Amerika biznesi kirishi bilan uning iqtisodiy qaramligiga tushib qolamiz degan xavotirlarni bildiryapti.
Ha, qaramlik va xatarlar hech qachon bir tomonlama boʻlmaydi. Siyosiy va iqtisodiy bogʻliqlik xavfini inkor etib boʻlmaydi. Ammo xatarlarni ham aniq ajrata olish kerak: masalan, hozir mustaqilligimizga toʻgʻridan-toʻgʻri harbiy va jismoniy xavf kutilsa, bu faqat bir tomon, ya'ni Rossiyadan boʻlishi mumkin.

Iqtisodiy xatarlar masalasini esa vahimaga berilmay, aqlli va hisob-kitobli boshqaruv hamda ichki islohotlar bilan toʻliq nazorat qilish mumkin.
@haqiqatdailyos