Ibrohim Abdurahmonov
#gender_strategy
#agriculture_Uzbekistan
#sustainable_development
#President_reforms
"Янги Ўзбекистонда Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг марказида инсон қадри туради. Инсон қадри деганда биз, аввало, жамиятда ҳар бир инсоннинг қобилияти, меҳнати ва имконияти тўлиқ намоён бўлиши учун шароит яратишни тушунамиз. Бу тамойилнинг энг муҳим йўналишларидан бири – хотин-қизлар қадр-қимматини юксалтириш, уларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини таъминлаш, иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий фаоллигини оширишдир."
Батафсил Янги Ўзбекистон газетасининг қуйидаги электрон саҳифаларида ўқинг!
O'zbekchada:
https://yuz.uz/oz/news/ayol-qadri-koringan-dalada-baraka-sohada-adolat-kopayadi
ENG:
https://yuz.uz/en/news/ayol-qadri-koringan-dalada-baraka-sohada-adolat-kopayadi?strict=1
RUS:
https://yuz.uz/ru/news/ayol-qadri-koringan-dalada-baraka-sohada-adolat-kopayadi?strict=1
Qishloq xo‘jaligini transformatsiya qilish, ilm-fan va innovatsiyalarni keng joriy etish ustuvor vazifa
Bugun O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi
iqtisodiy rivojlanish, samarali boshqaruv va xalqaro hamkorlik masalalari bo‘yicha maslahatchi Suma Chakrabarti
bilan uchrashuv o‘tkazdim.
Muloqot davomida mamlakatimizda
qishloq xo‘jaligini transformatsiya qilish
, tarmoqni modernizatsiya etish,
ilm-fan va innovatsiyalarni ishlab chiqarishga keng joriy qilish
bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar hamda istiqboldagi ustuvor vazifalarni muhokama qildik.
Ayniqsa,
genomika va zamonaviy biotexnologiyalarni rivojlantirish
,
yuqori hosildor, kasallik va iqlim o‘zgarishlariga chidamli navlarni yaratish, genetik tadqiqotlar natijalarini amaliyotga tatbiq etish hamda seleksiya ishlarini yangi bosqichga olib chiqish
masalalariga alohida e’tibor qaratdik.
Shuningdek,
ilmiy-tadqiqot faoliyati samaradorligini oshirish
, ilmiy muassasalar va ishlab chiqarish o‘rtasidagi integratsiyani kuchaytirish, innovatsion ishlanmalarni tijoratlashtirish mexanizmlarini takomillashtirish hamda
ilm-fan yutuqlarini fermer xo‘jaliklari va agroklasterlar faoliyatiga tezkor joriy etish orqali
mahsuldorlikni oshirish imkoniyatlarini muhokama qildik.
Uchrashuvda
chorvachilik tarmog‘ini rivojlantirish
, naslchilik ishlarini takomillashtirish, zamonaviy oziqlantirish tizimlarini joriy etish va mahsulot ishlab chiqarish samaradorligini oshirish masalalari ham ko‘rib chiqildi.
Bundan tashqari,
qishloq xo‘jaligini raqamlashtirish
, sohaga zamonaviy axborot texnologiyalarini keng joriy etish,
ma’lumotlar bazalarini integratsiyalash, sun’iy intellekt va raqamli monitoring tizimlaridan foydalanish istiqbollari
yuzasidan fikr almashdik.
Kadrlar tayyorlash masalalariga ham alohida to‘xtalib,
talabalarning ilmiy izlanishlarga keng jalb etilishi, xalqaro ta’lim dasturlari bilan hamkorlikni kuchaytirish hamda agrar soha uchun zamonaviy bilim va ko‘nikmalarga ega mutaxassislar tayyorlash bo‘yicha
qator takliflarni ko‘rib chiqdik.
Uchrashuv yakunida
qishloq xo‘jaligini transformatsiya qilish
,
ilm-fan, ta’lim va innovatsiyalarni yanada rivojlantirish, xalqaro hamkorlikni mustahkamlash
hamda tarmoqning raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan yangi tashabbuslar yuzasidan kelishib oldik.
No-Till texnologiyasi — kelajak hosilining mustahkam poydevori
Qashqadaryo viloyati
ga amalga oshirayotgan
ishchi tashrifim
doirasida Mirishkor tumanidagi
“Tursunov Aziz” fermer xo‘jaligi
faoliyati bilan tanishdim.
25 gektar
maydonda
g‘alla
ekilgan ushbu xo‘jalikda ayni kunlarda hosilni
nest-nobud qilmasdan
,
sifatli
va
qisqa muddatlarda yig‘ib olish
ishlari olib borilmoqda. Dala holatini ko‘zdan kechirar ekanman,
hosil yig‘im-terimini samarali tashkil etish
,
texnikalardan unumli foydalanish
hamda
donning yo‘qotilishiga yo‘l qo‘ymaslik
bo‘yicha fermerlar va mutasaddilarga tegishli
tavsiyalar berdim
.
Muloqot davomida
kelgusi mavsum hosili
uchun
zamonaviy agrotexnologiyalarni keng joriy etish
masalalariga ham alohida e’tibor qaratdik. Xususan,
No-Till (yerga ishlov bermasdan ekish)
usulidan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar berib, ushbu texnologiyaning
afzalliklarini
tushuntirdim.
No-Till texnologiyasi
ning ahamiyati shundaki, u
tuproq namligini saqlash
,
shamol va suv eroziyasining oldini olish
,
yoqilg‘i hamda mehnat xarajatlarini kamaytirish
bilan birga,
tuproqning biologik faolligi
va
unumdorligini oshirishga
xizmat qiladi.
Bugungi kunda
iqlim o‘zgarishi
va
suv resurslari tanqisligi
sharoitida bunday
resurs tejamkor texnologiyalar
ni amaliyotga keng tatbiq etish dolzarb vazifa hisoblanadi.
No-Till usuli
hosildorlikni barqaror ta’minlash
,
ishlab chiqarish samaradorligini oshirish
va
qishloq xo‘jaligini yangi bosqichga olib chiqishda
muhim omillardan biridir.
Ilm-fan va amaliyot uyg‘unligi yuqori natijalarga xizmat qiladi
Qashqadaryo viloyatiga safarim davomida Qarshi tumanining
“Cho‘liota” hududida joylashgan “Sharopov Yusuf” fermer xo‘jaligi
faoliyati bilan tanishdim. Mazkur xo‘jalikda joriy mavsumda
28 gektar maydonda paxta
parvarish qilinmoqda. Ayniqsa,
14 gektar maydonda “Shinjon” agrotexnologiyasi
asosida paxta yetishtirilayotgani, qolgan maydonlarda esa ilg‘or agrotexnik yondashuvlar qo‘llanilib, ekinlar
tomchilatib sug‘orish tizimi
orqali parvarishlanayotgani e’tiborimni tortdi.
Dala maydonlarini ko‘zdan kechirar ekanman, g‘o‘zaning rivojlanish holati, agrotexnik tadbirlarning bajarilish sifati va vegetatsiya jarayonlarini atroflicha o‘rgandim. Fermer xo‘jaligi rahbari bilan bo‘lib o‘tgan muloqotda bugungi kunda
g‘o‘za parvarishida ustuvor ahamiyat kasb etadigan masalalar
yuzasidan fikr almashdik.
Xususan,
o‘simliklarning oziqlanishini ilmiy asosda tashkil etish
,
mineral va organik o‘g‘itlardan oqilona foydalanish
,
sug‘orish rejimini to‘g‘ri belgilash
hamda
zararkunanda va kasalliklarga qarshi kurash choralarini o‘z vaqtida amalga oshirish
bo‘yicha tavsiyalar berdim. Chunki bugungi kunda har bir agrotexnik tadbirning samaradorligi kelgusidagi hosil hajmi va sifatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
Shuningdek, dala sharoitida
g‘o‘za qator oralari holati
,
barglarning rangi
,
o‘simliklarning rivojlanish darajasi
va
namlik ko‘rsatkichlari
ni doimiy nazorat qilib borish zarurligini ta’kidladim. Vegetatsiyaning ayni bosqichi kelgusi hosilning shakllanishida hal qiluvchi davr hisoblanadi va bu jarayonda biror kunni ham boy berishga haqqimiz yo‘q.
Bugungi kunda paxtachilikda
suv tejovchi texnologiyalarni keng joriy etish
,
zamonaviy agrotexnologiyalardan samarali foydalanish
hamda
ilm-fan yutuqlarini amaliyot bilan uyg‘unlashtirish
eng muhim vazifalarimizdan biridir. Aynan shu yondashuv orqali hosildorlikni oshirish, xarajatlarni kamaytirish va tarmoq samaradorligini yangi bosqichga olib chiqish mumkin.
Ishonchim komilki,
ilmiy yondashuv
,
zamonaviy texnologiyalar
va
fermerlarning fidokorona mehnati
uyg‘unligi Qashqadaryo dalalarida ham mo‘l va sifatli hosil yetishtirishga mustahkam zamin yaratadi.
Zamonaviy texnologiyalar — yuqori hosil garovi
Buxoro viloyatidagi xizmat safarimni yakunlab, b
ugun erta tongdan Qashqadaryo viloyati dala maydonlarida
amalga oshirilayotgan ishlar bilan tanishishni boshladim. Dastlabki manzilim Nishon tumanida joylashgan
“Indorama Agro” qo‘shma korxonasi
bo‘ldi.
Umumiy maydoni
15 ming gektarni
tashkil etuvchi ushbu hududda paxta parvarishi zamonaviy agrotexnologiyalar asosida tashkil etilgani e’tiborga molik. Ayniqsa, bu yerda faoliyat yuritayotgan
avtomatlashtirilgan suv yetkazib berish stansiyasi
suvni tindirib, zarur mineral o‘g‘itlar bilan birga ekinlarga yetkazib berayotgani yuqori samaradorlikni ta’minlamoqda. Mazkur tizim orqali 15 ming gektar maydonni
tomchilatib sug‘orish
imkoniyati yaratilgan bo‘lib, bu suv resurslarini tejash va hosildorlikni oshirishda muhim omil bo‘lib xizmat qilmoqda.
Shuningdek, AQShda ishlab chiqarilgan
zamonaviy agrosamolyotlar
faoliyati bilan ham tanishdim. Bugungi kunda korxonada shunday ikkita samolyot mavjud bo‘lib, ulardan biri Sirdaryo, ikkinchisi esa Qashqadaryo viloyatida xizmat ko‘rsatmoqda. Bir sutkada o‘rtacha
1000 gektar maydonga
himoya vositalari va maxsus preparatlarni sepish imkoniyatiga ega bo‘lgan ushbu
texnikalar agrotexnik tadbirlarni qisqa muddatlarda, sifatli va samarali amalga oshirishga
xizmat qilmoqda.
Mutaxassislarning ma’lumot berishicha, joriy mavsumda xo‘jalikda
yuqori hosilli xorijiy paxta navlari
qo‘shqator usulida plyonka ostiga ekilgan. Mazkur texnologiya ekinlarning barqaror rivojlanishi, vegetatsiya jarayonlarining jadallashuvi va hosildorlikning ortishiga zamin yaratmoqda.
Dala maydonlarini ko‘zdan kechirar ekanman, hosil taqdirini belgilaydigan eng muhim omil —
agrotexnik tadbirlarni o‘z vaqtida va sifatli bajarish
ekanini alohida ta’kidladim. Nishon tumanida joriy yil mo‘l hosil yetishtirish uchun barcha imkoniyatlar mavjud. Endi asosiy vazifa mavjud resurs va imkoniyatlardan oqilona foydalanib, belgilangan tadbirlarni to‘liq va sifatli amalga oshirishdan iborat.
Bugungi kunda
zamonaviy texnologiyalar
,
suvni tejovchi yechimlar
va
yuqori unumdor texnikalar
qishloq xo‘jaligini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Bunday yondashuv nafaqat hosildorlikni oshirish, balki tarmoqning raqobatbardoshligini mustahkamlash,
oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va agrar sohaning barqaror rivojlanishiga
xizmat qiladi.
Mahalliy g‘o‘za navlari uchun yangi davr: BT va GT genlari joriy etildi
Buxoro viloyatiga xizmat safari davomida Qorako‘l tumanidagi
“Yangiboy Ochil g‘allakor” fermer xo‘jaligi
dalasida Hindistonning urug‘chilik sohasiga ixtisoslashgan
“Nath Bio Genes” kompaniyasi
vakillari bilan uchrashdim.
Muloqot davomida O‘zbekistonning
mahalliy g‘o‘za navlariga zamonaviy genetik texnologiyalarni joriy etish
borasida amalga oshirilayotgan ishlarni muhokama qildik. Xususan, mahalliy
to‘rtta istiqbolli g‘o‘za naviga BT va GT genlarini o‘tkazish ishlari muvaffaqiyatli yakunlangani
haqida ma’lumot berildi.
Bu juda muhim natija. Chunki shu kungacha
BT va GT genlari
asosan xorijiy seleksiya navlarida mavjud bo‘lib, mahalliy navlarda bunday imkoniyat yo‘q edi. Endilikda esa yillar davomida mamlakatimizning
tuproq-iqlim sharoitiga moslashgan, yuqori hosildorligi bilan ajralib turadigan mahalliy navlar
zamonaviy genetika yutuqlari bilan boyitildi.
Yangi texnologiya qo‘llanilgan navlar
yuqori hosildorlik
bilan bir qatorda paxtachilikka jiddiy zarar yetkazadigan
shira va trips kabi zararkunandalarga nisbatan yuqori chidamlilikni
ham namoyon etadi. Bu esa
hosil sifati va iqtisodiy samaradorlikni oshirishda
muhim ahamiyat kasb etadi.
Uchrashuv davomida mazkur
to‘rtta yangi navni tajriba tariqasida ekish muddatlari
, shuningdek,
hamkorlikning keyingi bosqichlari
yuzasidan fikr almashib, aniq vazifalarni belgilab oldik.
Ishonchim komilki,
xalqaro hamkorlik
,
ilm-fan yutuqlari
va
innovatsion texnologiyalarni amaliyotga joriy etish
orqali mahalliy seleksiya imkoniyatlarini yangi bosqichga olib chiqamiz hamda
O‘zbekiston paxtachiligining raqobatbardoshligini yanada mustahkamlaymiz
.
Paxtachilikda muvaffaqiyat kaliti — hamkorlik va zamonaviy agrotexnologiyalar
Buxoro viloyatiga xizmat safari davomida Qorako‘l tumanidagi
“Yangiboy Ochil g‘allakor”
fermer xo‘jaligi faoliyati bilan tanishdim. Xo‘jalik tasarrufidagi
40 gektar maydonning 17,3 gektarida
g‘alla, qolgan qismida esa paxta parvarish qilinmoqda.
Ayniqsa, paxta maydonlarida
“Shinjon” agrotexnologiyasi
asosida xorijiy navlar yetishtirilayotgani va ekinlarning bugungi kunda
gullash fazasiga
kirgani e’tiborimni tortdi.
Dalada olib borilayotgan ishlar shuni ko‘rsatadiki,
ilmiy yondashuv
,
zamonaviy agrotexnologiyalar
va
fermer-klaster hamkorligi
yuqori hosildorlikning eng muhim omillaridan biridir.
“Yangiboy Ochil g‘allakor” fermer xo‘jaligining
“Mergantex” MCHJ
bilan hamkorlikda olib borayotgan ishlari bunga yaqqol misol bo‘la oladi. Mutaxassislarning
doimiy nazorati va amaliy ko‘magi natijasida
agrotexnik tadbirlar o‘z vaqtida hamda sifatli bajarilmoqda.
Bugungi kunda paxtachilikda yuqori natijalarga erishish uchun
ishlab chiqaruvchi
,
xizmat ko‘rsatuvchi korxonalar
va
ilm-fan vakillari
o‘rtasidagi uzviy hamkorlikni yanada mustahkamlash zarur.
Ana shunday yondashuvgina
mo‘l va sifatli hosil yetishtirish, qishloq xo‘jaligimiz samaradorligini oshirishga
xizmat qiladi.
Import o‘rnini bosuvchi ko‘chatlar Buxoroda yetishtirilmoqda
Buxoro viloyatiga xizmat safari davomida
Buxoro davlat universiteti
ga qarashli tajriba maydonida bo‘ldim. Bu yerda
ilm-fan, innovatsiya va amaliy ishlab chiqarish uyg‘unligi
asosida amalga oshirilayotgan loyihalar bilan yaqindan tanishdim.
Universitetning 10 gektarlik tajriba bazasida Turkiyaning
“Yilmaz Fidancilik”
kompaniyasi bilan hamkorlikda zamonaviy
ko‘chatchilik loyihasi
yo‘lga qo‘yilgan. Loyiha doirasida 30 turdagi mevali va 20 nav manzarali daraxtlar yetishtirilmoqda. Kelgusida bu yerda
50 turdagi mevali va manzarali daraxt navlarini yetishtiruvchi zamonaviy ko‘chatchilik markazi
ni shakllantirish rejalashtirilgan.
Mutaxassislar ma’lumotiga ko‘ra, danakli mevali daraxtlar bo‘yicha yiliga
200 ming donagacha ko‘chat yetishtirish imkoniyati
yaratiladi. Shuningdek, yaqin ikki yil ichida qo‘shimcha
100 ming tup manzarali daraxt ko‘chatlari
tayyorlanadi. Eng muhimi, bu loyiha orqali ayrim
import qilinayotgan ko‘chat turlarini mamlakatimizning o‘zida yetishtirish
imkoniyati yaratilmoqda.
Tajriba maydonida
tomchilatib sug‘orish texnologiyasi
joriy etilgan bo‘lib, barcha agrotexnik tadbirlar zamonaviy yondashuvlar asosida olib borilmoqda. Shuningdek, 2 gektar maydonda
qushqo‘nmas
ekilib, uni qayta ishlash va qiymat zanjirini yaratish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda. Yana 2,5 gektar maydonda ko‘chatlar parvarish qilinmoqda.
Universitetning ushbu tajriba bazasi nafaqat
ilmiy-amaliy laboratoriya
, balki iqtisodiyot va aholi ehtiyojlari uchun zarur mahsulotlar yetishtiriladigan samarali maydonga aylanib bormoqda. Tashrif davomida
ilmiy ishlanmalarni amaliyotga keng joriy etish
,
yangi navlarni introduksiya qilish
hamda
ko‘chatchilikni yanada rivojlantirish
bo‘yicha o‘z tavsiyalarimni berdim.
Ilg‘or agrotexnologiyalar Buxoro dalalarida o‘z samarasini bermoqda
Buxoro viloyatiga amalga oshirayotgan ishchi tashrifim davomida Buxoro tumanidagi
“Islom Narziobod” fermer xo‘jaligi
faoliyati bilan tanishdim. Xo‘jalikning g‘alla maydonlaridagi agrotexnik holat, ekinlarning rivojlanish darajasi hamda kutilayotgan hosildorlik ko‘rsatkichlarini ko‘zdan kechirdik.
Ma’lum bo‘lishicha, fermer xo‘jaligining 470 gektar yer maydonidan 120 gektariga
yuqori hosildorlik salohiyatiga ega xorijiy g‘alla navlari
ekilgan. Ekinlarni parvarishlash jarayonida barcha
agrotexnik tadbirlar ilmiy tavsiyalar asosida
tashkil etilgan. Urug‘liklar ekishdan oldin
yarovizatsiyadan o‘tkazilib
, belgilangan talablar asosida tayyorlangan.
Maydonlardagi bugungi holat shuni ko‘rsatmoqdaki,
zamonaviy agrotexnologiyalarni qo‘llash
, agrotexnik tadbirlarni o‘z vaqtida va sifatli bajarish yuqori natijalar berayotganining yaqqol isbotidir. Mutaxassislar hisob-kitoblariga ko‘ra, joriy mavsumda ushbu maydonlardan har gektardan
120 sentnergacha hosil olish
kutilmoqda.
Men alohida ta’kidladimki, bugungi yutuqlar
ilm-fan yutuqlarini ishlab chiqarishga keng joriy etish
, ilg‘or tajribalarni amaliyotga tatbiq etish hamda fermerlarning fidokorona mehnati bilan chambarchas bog‘liqdir.
Shuningdek, hududda
g‘alla o‘rim-yig‘im mavsumiga tayyorgarlik
masalalarini ham muhokama qildik. Mas’ullarga hosilni qisqa muddatlarda va talafotlarsiz yig‘ib olish, mavjud texnika va resurslardan unumli foydalanish hamda o‘rim-yig‘im jarayonlarini puxta tashkil etish yuzasidan tegishli topshiriqlar berdim.
🌾
🌾
🌾
🌾
🌾
🌾
🤩
Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonovning
"Qishloq hayoti"
gazetasining 2026-yil 4-iyundagi 23-sonida
"Qishloq xo‘jaligidagi yangi davr xususida: Yaxshi urug‘ – aqlli kompyuter, ya’ni “hardware”, to‘g‘ri agrotexnika esa uni ishlatadigan “software”
sarlavhali maqolasi e’lon qilindi.
📰
Maqolada
qishloq xo‘jaligida ilm-fan va innovatsiyalarning o‘rni, zamonaviy seleksiya yutuqlari, urug‘chilik tizimini takomillashtirish, hosildorlikni oshirishda agrotexnik tadbirlarning ahamiyati hamda epigenetik yondashuvlarning istiqbollari
haqida atroflicha fikr yuritilgan.
ℹ️
Shuningdek, unda
iqlim o‘zgarishi sharoitida barqaror qishloq xo‘jaligini rivojlantirish, resurslardan oqilona foydalanish, yangi avlod navlarini yaratish va ilmiy ishlanmalarni amaliyotga keng joriy etish
masalalari yoritilgan.
🗣
Maqola agrar sohadagi
zamonaviy tendensiyalar, innovatsion yondashuvlar va kelajakdagi ustuvor vazifalar
haqida muhim tahliliy qarashlarni o‘z ichiga oladi.
✅
Maqolaning
to‘liq matni
bilan
ushbu havola orqali
tanishishingiz mumkin.
🌐
Website
💬
Telegram
💬
Facebook
📺
YouTube
📷
Instagram