Huquqiy targ`ibot

Ички ишлар органлари ходимларини
терроризмга ва жиноятчиликка қарши курашиш ҳамда жамоат хавфсизлигини таъминлаш чоғида
ҳалок бўлган ёки олган жароҳати туфайли ногирон бўлиб қолган деб топиш тартиби тўғрисидаги низом
га ўзгартиришлар киритилди.

⭕️
MUALLIFLIK HUQUQI NIMA VA UNING TURLARI
✅
Mualliflik huquqi ijodiy faoliyat natijasi boʻlmish fan, adabiyot va sanʼat asarlariga nisbatan, ularning maqsadi va qadr-qimmati, shuningdek ifodalanish usulidan qatʼi nazar, tatbiq etiladi.
‼️
O'zbekiston Respublikasi fuqarolik kodeksining 1042-moddasiga asosan Mualliflik huquqi obyektlarining turlari
Mualliflik huquqi obyektlari jumlasiga quyidagilar kiradi:
1️⃣
adabiy asarlar (adabiy-badiiy, ilmiy, oʻquv, publitsistik va boshqa asarlar);
2️⃣
dramatik va ssenariy asarlar;
matnli va matnsiz musiqa asarlari;
musiqali-dramatik asarlar;
3️⃣
xoreografiya asarlari va pantomimalar;
4️⃣
audiovizual asarlar;, dizayn asarlari va boshqa tasviriy sanʼat asarlari;
5️⃣
manzarali-amaliy va sahna bezagi sanʼati asarlari;
6️⃣
arxitektura, shaharsozlik va bogʻ-park barpo etish sanʼati asarlari;
7️⃣
fotografiya asarlari va fotografiyaga oʻxshash usullarda yaratilgan asarlar;
8️⃣
joʻgʻrofiya, geologiya xaritalari va boshqa xaritalar, joʻgʻrofiya, topografiya va boshqa fanlarga taalluqli tarhlar, eskizlar va asarlar;
9️⃣
barcha turdagi elektron-hisoblash mashinalari (EHM) uchun dasturlar, shu jumladan amaliy dasturlar va operatsiya tizimlari.

🏛
Қонунчиликка
кўра, официантлар хизмат кўрсатадиган умумий овқатланиш объектларига мижозларни киритишни уларнинг ёпилишидан
30 дақиқа олдин
, ўз-ўзига хизмат кўрсатиш усули бўйича ишлайдиган умумий овқатланиш объектларига эса – уларнинг ёпилишидан
15 дақиқа олдин
тўхтатишга йўл қўйилади.

✅
O'zbekiston respublikasida quyidagi sudlar mavjud:
❗️
❗️
❗️
O'zbekiston Respublikasi sudlar to'g'risidagi qonunning 2-moddasiga asosan Sud tizimi quyidagilardan iborat.
Oʻzbekiston Respublikasida sud tizimi:
1️⃣
Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi;
2️⃣
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi;
3️⃣
harbiy sudlar;
4️⃣
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari;
5️⃣
Qoraqalpogʻiston Respublikasi maʼmuriy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar maʼmuriy sudlari;
6️⃣
fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman, shahar sudlari;
7️⃣
jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlari;
8️⃣
tumanlararo, tuman, shahar iqtisodiy sudlari;
9️⃣
tumanlararo maʼmuriy sudlardan iboratdir.
‼️
Eslatma: Oʻzbekiston Respublikasida ishlarning toifalariga koʻra sudlarning ixtisoslashuvi amalga oshirilishi mumkin.
Favqulodda sudlar tuzishga yoʻl qoʻyilmaydi.

❗️
Қишлоқ хўжалигида замонавий технологияларни жорий қилинади
“Қишлоқ хўжалигида замонавий технологияларни жорий қилишга доир чора-тадбирлар тўғрисида”ги Президент қарори
(ПҚ–99-сон, 13.03.2026 й.)
қабул қилинди.
🔰
Қарорга кўра, “Агробанк” акциядорлик тижорат банки 2026 йил якунигача тажриба-синов тариқасида Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларда 1 тадан банк филиалларида
агрохизмат зоналарини
ташкил этади.
✅
Агробанк зиммасига қишлоқ хўжалиги корхоналарини қўллаб-қувватлаш бўйича қуйидаги қўшимча
вазифалар
юклатилади:
🔸
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштиришда янги замонавий интенсив технологияларни кенг жорий қилиш ва
стартап лойиҳаларни
қўллаб-қувватлаш;
🔸
сунъий интеллект, масофадан мониторинг ва
“big-data”
технологиялари асосида банк ҳамда қишлоқ хўжалигига оид хизматларни ишлаб чиқиш.
🏛
Экин майдонлари тўғрисида космик, об-ҳаво, ўсимликлар ривожланиши ҳолати бўйича мониторинг маълумотларини марказлашган ҳолда таҳлил қилиш мақсадида
Қишлоқ хўжалиги мониторинг маркази
ташкил қилинади.
💸
Агробанк орқали аҳоли хонадонлари, томорқа ер эгалари ва деҳқон хўжаликларига анжир, хурмо, олма ва нок маҳсулотларини етиштириш учун йиллик
18 фоиз
ставкада
24 ойлик
имтиёзли давр билан 84 ой муддатга кредитлар ажратилади.

📝
Фамилия, исм ва отанинг исмини ўзгартириш ҳақидаги аризалар ариза берувчи
16 ёшга тўлгандан кейин
ФҲДЁ органи томонидан, ушбу шахснинг доимий ёки вақтинча турган жойи бўйича рўйхатдан ўтган жойдан қатъи назар, кўриб чиқилади.
✅
Фамилия, исм ва ота исмини ўзгартириш тўғрисидаги хулоса
ички ишлар органлари
томонидан ушбу шахс тегишлича текширувдан ўтказилгандан кейингина тузилиши мумкин.
✍️
ФҲДЁ органининг фамилия, исм ва ота исмини ўзгартиришни рад этганлиги устидан
суд тартибида
шикоят қилиниши
мумкин
.

⁉️
Fuqaroni sud tomonidan bedarak yo'qolgan deb topish uchun quyidagi asoslar kerakligini?
✅
O'zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 33-modda. Fuqaroni bedarak yoʻqolgan deb topish
Agar fuqaroning qayerdaligi haqida uning yashash joyida bir yil davomida maʼlumotlar boʻlmasa, manfaatdor shaxslarning arizasiga muvofiq sud bu fuqaroni bedarak yoʻqolgan deb topishi mumkin.
Yoʻqolgan shaxs toʻgʻrisida oxirgi maʼlumotlar olingan kunni
aniqlash mumkin boʻlmasa, bedarak yoʻqolgan deb hisoblash muddati yoʻqolgan shaxs toʻgʻrisida oxirgi maʼlumotlar olingan oydan keyingi oyning birinchi kunidan, bu oyni belgilash mumkin boʻlmagan taqdirda esa —keyingi yilning birinchi yanvaridan boshlanadi.

Voyaga yetmagan shaxsni to'la muomalaga layoqatli deb topish mumkinmi?
(Emansipatsiya)
✅
Oʻn olti yoshga toʻlgan voyaga yetmagan shaxs mehnat shartnomasi boʻyicha ishlayotgan boʻlsa yoki ota-onasi, farzandlikka oluvchilari yoxud homiysining roziligiga binoan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanayotgan boʻlsa, u toʻla muomalaga layoqatli deb eʼlon qilinishi mumkin.
✅
Voyaga yetmagan shaxsni toʻla muomalaga layoqatli deb eʼlon qilish (emansipatsiya) ota-onaning, farzandlikka oluvchilarning yoki homiyning roziligi bilan vasiylik va homiylik organining qaroriga muvofiq yoxud, bunday rozilik boʻlmagan taqdirda, sudning qarori bilan amalga oshiriladi.
✅
Ota-ona, farzandlikka oluvchilar va homiy emansipatsiya qilingan voyaga yetmaganning majburiyatlari boʻyicha, xususan, u yetkazgan zarar oqibatida kelib chiqqan majburiyatlar boʻyicha javobgar boʻlmaydilar.

VOYAGA YETMAGANLARNING MUOMALA LAYOQATI
Bilamizki, O'zbekiston Respublikasida to'liq balog'atga yetish yoshi 18 yosh etib belgilangan. Endi, 18yoshga to'lmagan bolalar qanday ishlarni bajara olishiga to'xtalsak.
✅
Fuqarolik kodeksining 27, 29-moddalarida voyaga yetmaganlarning muomala layoqati belgilangan. Unga ko'ra:
❗️
Olti yoshdan oʻn toʻrt yoshgacha boʻlgan kichik yoshdagi bolalar quyidagilarni mustaqil ravishda amalga oshirishga haqlidirlar:
1) mayda maishiy bitimlar;
2) tekin manfaat koʻrishga qaratilgan, notarial tasdiqlashni yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazishni talab qilmaydigan bitimlar;
3) qonuniy vakil yoki uning roziligi bilan uchinchi shaxs tomonidan muayyan maqsad yoki erkin tasarruf etish uchun berilgan mablagʻlarni tasarruf etish borasidagi bitimlar.
❗️
Oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan voyaga yetmaganlar ota-onalari, farzandlikka oluvchilar va homiylarining roziligisiz quyidagilarni mustaqil ravishda amalga oshirishga haqli:
1) oʻz ish haqi, stipendiyasi va boshqa daromadlarini tasarruf etish;
2) fan, adabiyot yoki sanʼat asarining, ixtironing yoxud oʻz intellektual faoliyatining qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa natijasi muallifi huquqini amalga oshirish;
3) qonunga muvofiq kredit muassasalariga omonatlar qoʻyish va ularni tasarruf etish;
4) 6-14 yoshgacha bo'lgan bolalarning muomala layoqatiga oid munosabatlar.

P2P
(peer-to-peer)
- бу воситачиларсиз фойдаланувчилар ўртасидаги тўғридан-тўғри ўзаро алоқалар тизими. Молия соҳасида бу шахсдан шахсга ўтказмаларни (масалан, AVO банки орқали) назарда тутади, бир зумда картадан картага ўтказмаларни, шу жумладан халқаро операцияларни амалга ошириш имконини беради. P2P, шунингдек, марказлаштирилмаган компьютер тармоқлари ва тўғридан-тўғри алмашинувнинг бошқа шаклларига ҳам тегишли.