
Luna Khusan
Ba’zida o’ylab qolaman: koinotdagi shuncha jarayonlar, harakatlar va qonuniyatlar aslida nima uchun?
Menimcha hammasi inson yashashi uchun xizmat qiladi. Havo, suv, quyosh, yer, fasllar… Son-sanoqsiz ne’matlar bir-biri bilan mukammal uyg’unlikda ishlaydi. Shunday ulkan olamning markazida esa inson turadi.
Shu o’rinda Qur’ondagi bir oyat yodga tushadi:
“Men jinlar va insonlarni faqat Menga ibodat qilishlari uchungina yaratdim.”
(Zoriyot surasi, 56-oyat)
Go’yo butun olam bizning asl vazifamiz - Allohga ibodat qilishimiz uchun sharoit yaratib berayotgandek.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning bir hadislari ham shu ma’noni yanada chuqurroq anglatadi. U zot mo’minning holatiga hayrat bildirganlar: unga yaxshilik yetsa, shukr qiladi va buning uchun ajr oladi. Agar sinov kelsa, sabr qiladi va buning uchun ham ajr oladi.
Shunday ekan, inson uchun hayotning o’zi ibodat maydonidir. Quvonch ham, qiyinchilik ham, ne’mat ham, sinov ham - barchasi Allohga yaqinlashish va ajr topish uchun berilgan imkoniyatdir.
Qalbim shuni yozishni istayapti…
Ba’zan hayotdagi eng qimmatli narsalar ortidan quvib topilmaydi. Ular nasib qilinadi.
Chin sevgi ham, samimiy do‘stlik ham shunday. Ularni qanday topish haqida yuzlab maslahatlarni o‘qish mumkin, lekin bu tuyg‘ularni hech bir qoida yoki formula yarata olmaydi.
Kecha kichik safar davomida yonimdagi insonlarga qarab bir narsani chuqur his qildim. Haqiqiy samimiyat mayda holatlarda bilinadi: bir-biringni kutib turishda, charchaganingni sezib yordam berishda, o‘zingdan oldin qarshingdagi insonning holatini o‘ylashda, uning quvonchini o‘zingnikidek his qilishda.
Shunda angladimki, bunday munosabatlar mehnat bilan asraladi, ammo ularning o‘zi mehnat bilan yaratilmaydi. Bunday qalblarni hayotimizda uchratish Allohning eng go’zal ne’matlaridan biridir.
Anchadan beri bu narsa haqida yozishni istardim…
Insonni nima go’zal qiladi?
Tashqi chiroy ilk taassurotni uyg’otishi rost.
Ammo bolaligimdan beri bir narsani ko’p kuzataman: qachonki bir insonni yaxshiroq tanisam, uning tushunishni boshlasam, unga mehr qo’ysam, o’sha odam mening ko’zimga tobora chiroyliroq ko’rina boshlaydi. Har bir suhbatdan keyin huddi unga yana bir nur qo’shilgandek bo’ladi.
Shunda tushunganman: biz odamlarni faqat ko’zimiz bilan emas, qalbimiz bilan ham ko’rar ekanmiz.
Shuning uchun ham ba’zan hammaga oddiy ko’ringan inson kimningdir nigohida dunyodagi eng go’zal odam bo’ladi. Chunki go’zallik faqat yuzda emas, biz u inson bilan bog’lagan ma’nolarda.
Menimcha, atrofimiz bizning ichki dunyomizning oynasi. Biz insonlarda ko’pincha o’z munosabatimizni, o’z fikrlarimizni va o’z qalbimizni ko’ramiz.
Balki shu sababdan ham umr davomida eng esda qoladigan insonlar, yonida o’zingni xotirjam his qilgan, qalbingni yengil qilgan, mehri bilan seni o’zgartirgan insonlar bo’ladi.
Oxir-oqibat, insonni eng go’zal qiladigan narsa uning qalbi, axloqi va boshqalarning hayotida qoldirgan iliqligi shekilli)
Bu reels shunchaki reklama emas -
pozitsiya
. Nodavlat maktablar bozori ‘rus sinfisiz o’quvchi yig’ilmaydi’ qo’rquvida yashaydi. Biz shu qo’rquvni his emas, raqam bilan yengishga qaror qildik: mutaxassislik tili allaqachon ingliz, qadriyat esa faqat ona tilida singadi.
Bozorga emas, faktga ergashing.
Scaleup |
@scaleupuz
Yuqori standartlar hech qachon tashqi narsalar bilan o‘lchanmaydi.
Qanday mashina minishingiz, qayerda yashashingiz yoki qancha daromad topishingiz, bular insonning haqiqiy darajasini belgilamaydi.
Yuqori standart, avvalo, insonning shaxsiyati bilan o‘lchanadi.
Odamlarga adolatli munosabatda bo‘la olish, bergan va’dasida turish, yaxshilik qilish, birovning qalbini og‘ritmaslik, imkon topganda yordam qo‘lini cho‘zish, hurmatni mansabga emas, insonga qarab ko‘rsatish - mana shu haqiqiy yuqori standartdir.
Chunki axloq pul bilan sotib olinmaydi, insoniylik esa mavqe bilan kelmaydi.
Men tanigan moliyaviy jihatdan juda muvaffaqiyatli insonlarning aksariyatida aynan shu fazilatlarni ko‘rganman. Ular muvaffaqiyatga erishgani uchun odamlarga yaxshi munosabatda bo‘lishmaydi. Aksincha, odamlarga qanday munosabatda bo‘lishni bilganlari uchun ham muvaffaqiyatga erishishgan.
Haqiqiy yuqori standart, bu kiygan kiyimimizda emas, xarid qilgan buyumlarimizda emas.
U bizning axloqimizda, insoniyligimizda va ortimizdan odamlar qanday duo bilan eslashida namoyon bo‘ladi.
Qanday qilib odam mas’uliyatdan bunchalik oson qochadi?
Bir freelancerga muhim video montajini topshirdik. Deadline ham biz emas, uning o’zi qulay deb aytgan sanaga qo’yildi, 30-iyun.
Muddat tugashiga bir necha soat qolganida hech bo’lmasa draftini ko’rsak deb bog’landik. Javob bo’lmadi.
Ertasi kuni yozdi: “Mazam yo’q edi. Bugun kechgacha aniq tugataman.”
Yana ishondik.
Kech keldi lekin video kelmadi.
Keyin yana bir va’da. Yana bir bahona. Yana kutish.
Uch marta bir xil holat takrorlangach, endi sabr ham tugaydi.
Uni tavsiya qilgan hamkasbimizdan qayerda bo’lsa ham topishini so’radik. Keyin bilsak, “mazam yo’q” degan odam boshqa syomkada bemalol ishlab yurgan ekan.
Eng alam qiladigani esa boshqa narsa.
Bitta odamning mas’uliyatsizligi butun soha haqida noto’g’ri tasavvur uyg’otadi. Shunday holatlardan keyin “freelancerlarga ishonib bo’lmaydi”, “media sohasidagi odamlar shunaqa” degan gaplar paydo bo’ladi.
Holbuki, bu kasbning emas, insonning tanlovi.
Iste’dod muhim. Tajriba ham muhim. Lekin ularning barchasi mas’uliyat bo’lmasa, qiymatini yo’qotadi.
Iltimos, kasbingizni hurmat qiling. Odamlarning ishonchini qadrlang. Va eng muhimi, bergan so’zingizga vafo qiling.
Ba’zida odamlar aytishadi: “Doim o’zingni birinchi o’ringa qo’y.”
Men esa bu fikrga to’liq qo’shilmayman.
To’g’ri, insonning o’z maqsadlari, o’z qadri va o’z chegaralari bo’lishi kerak. Lekin hayot faqat “men” atrofida aylanmaydi.
Bilasizmi, ulamolar aytishadiki, dunyoni tushunish uchun Asr surasini o’qishning o’zi yetarli.
“Asr bilan qasam, Albatta inson ziyondadir.
Faqat iymon keltirganlar va solih amallar qilganlar, bir-birlarini haq yo’lga chaqirganlar va bir-birlarini sabrga chaqirganlar mustasno
.”
E’tibor bering, bu yerda insonning najoti faqat o’zi bilan bog’lanmayapti. Oyatda bir-birimizni haq yo’lga chaqirish va bir-birimizni sabrga undash ham najot sabablaridan biri sifatida zikr qilinmoqda.
Ya’ni, biz faqat o’zimiz uchun yashab emas, balki bir-birimizga bo’lgan munosabatimiz orqali ham ziyondan holi bo’lamiz.
Shuning uchun men “faqat o’zingni birinchi o’ringa qo’y” degan fikrni to’liq qabul qila olmayman.
Ha, o’z rejamiz, o’z maqsadimiz, o’z hayotimiz bo’lishi kerak. Ammo atrofimizdagi insonlar bilan go’zal muomala qilish, kerak bo’lganda ularga tayanch bo’lish, haqni eslatish va sabr bilan yonida turish ham insonni kamolga yetkazadigan fazilatlardandir.
Ba’zan insonning eng katta yutug’i faqat o’zi uchun yashashida emas, balki boshqalarning hayotiga ham oz bo’lsa-da yaxshilik qo’sha olishidadir.
Bilasizmi, aslida bizni nima qadrli qiladi?
Insonning haqiqiy qiymati, uning
qarashlari qanchalik mustahkamligida va uzoq muddatli qaror qabul qila olishidadir.
Keling, tarixga qaraylik. Bundan 700 yil oldin Amir Temur oʻz saltanatini "Kuch - adolatdadir" degan yagona prinsip ustiga qurdi. Oʻsha asrda ham kuch adolatda edi, bugungi eng rivojlangan davlatlar poydevorida ham aynan shu qonun ustuvorligi turibdi.
Yoki Ibn Sino va Enshteynni olaylik. Ularning bundan asrlar oldin, bitta qogʻoz va qalam bilan chiqargan ilmiy xulosalari bugun - texnologiya asrida ham oʻz
toʻgʻriligini yoʻqotmadi.
Mana ularni abadiy qilgan narsa: ular bir muddatli fikrlar emas, vaqt sinovidan oʻtadigan haqiqatni koʻra olishgan.
Shuning uchun hayotda bugungi kunning mayda tashvishlariga chalinmay, uzoqni oʻylab qadam tashlash muhim. Bugun shoshilib qilingan oʻtkinchi tanlovlar unutiladi, uzoq muddatli va toʻgʻri prinsiplar esa doimiy qoladi.
Biz o‘ylaganimizchalik odamlarga qiziq emasmiz.
Ko‘pincha o‘zimizni boshqalarning nigohi bilan baholaymiz. Nima kiyishimiz, qanday gapirishimiz, qanday ko‘rinishimiz, biror xato qilib qo‘ymasligimiz haqida ortiqcha o‘ylashimuz. Huddi hamma bizni kuzatayotgandek tuyuladi.
Aslida esa odamlarning ham o‘z hayoti bor. Ularning ham o‘z tashvishlari, maqsadlari, qo‘rquvlari va o‘ylari yetarli. Ko‘pchilikning bizni muhokama qilishga na vaqti bor, na ehtiyoji bor
Biz esa ba’zan boshqalarning xayoliy fikrlari uchun o‘zimizni cheklab qo‘yamiz. Gapirmaymiz. Boshlamaymiz. Urinmaymiz.
Shuning uchun xato qilishdan qo‘rqmang. Yiqilishdan qo‘rqmang. Nimadir birinchi urinishdayoq mukammal chiqmasligidan qo‘rqmang.
Chunki sizni eng ko‘p kuzatayotgan odam, o‘zingizsiz. Boshqalar esa siz o‘ylaganchalik uzoq to‘xtab qarashmaydi.
Hayotni boshqalarning nazari bilan emas, o‘zingizning orzularingiz bilan yashang. Axir bir kun ortga qaraganingizda, qilgan xatolaringizdan emas, jur’at etolmagan qadamlaringizdan ko‘proq afsuslanishingiz mumkin.
Marketing psixologiyasi: 30 ta ishlaydigan instrument.
21 tasi tayyor. 9 ta eng kuchlisi oldinda.
ScaleUp arxividagi tayyor checklist:
⚪️
Yakor effekti
⚪️
Decoy (aldov varianti)
⚪️
Yo'qotish og'rig'i
⚪️
Egalik effekti
⚪️
Ijtimoiy dalil
⚪️
Taqchillik
⚪️
Veblen effekti
⚪️
IKEA effekti
⚪️
To'lov og'rig'i
⚪️
Eksklyuzivlik
⚪️
Tanlov falaji
⚪️
Ramka effekti
⚪️
Von Restorff
⚪️
Avtoritet
⚪️
Qarz hissi
⚪️
Yoqimli kutilmaganlik
⚪️
Charm pricing (9 effekti)
⚪️
Default effekt
⚪️
Zeigarnik effekti
⚪️
FOMO
⚪️
Pratfall effekti
Har birida: nazariya + real loyihadan misol + qayerda qo'llash.
Oldinda -
9 ta eng kuchli instrument.
Mening kafolatim:
Bu 30 ta instrumentni ongli o'rganib, o'z mahsulotiga qo'llagan mutaxassis bozorda raqobatbardosh taklif bera oladi - buni shaxsan kafolat beraman.
Mahsulot, narx, paket, taklif tarkibi - hammasi boshqacha ko'rinadi.
21 ta post arxivda - bugundan o'qish mumkin.
9 ta yo'lda - bittasini ham o'tkazib yubormang.
Scaleup |
@scaleupuz