MARUZALAR KANALI

22-мавзу: Қалб уйғоқлиги
Ғоя: Қалб ҳам ўлиши мумкин
Ассалому алайкум азиз фарзандлар ва қадрли ёшлар.
Инсон тирик эканининг белгилари — у юради, гапиради, кулaди. Аммо баъзан инсон танаси билан тирик, қалби билан эса уйқуда бўлади.
Ҳа, қалб уйқуда бўлиши мумкин.
Ҳатто баъзан
қалб ўлик
ҳам бўлиши мумкин.
Бу нима дегани?
Инсон гуноҳ қилганда, қалби оғримаса…
Аллоҳнинг номи айтилганда, ҳеч нарса ҳис қилмаса…
Қуръон эшитганда, қалби таъсирланмаса…
бу — қалб заифлашганининг белгиси.
Чунки соғлом қалб Аллоҳни эслаганда
титрайди
. У Қуръонни эшитганда юмшайди. У дуо қилганда умид билан тўлади.
Аллоҳ Қуръонда мўминлар ҳақида шундай дейди:
“Аллоҳ зикр қилинганда уларнинг қалблари титрайди.”
Демак, ҳақиқий имон фақат тилда эмас —
қалбда ҳам бўлади
.
Бугунги дунёда қалбни уйқуга, ғафлатга соладиган нарсалар жуда кўп. Телефон, бекор вақт, кераксиз нарсаларни кўришлар, гуноҳлар… Булар аста-секин қалбни қаттиқ қилиб қўяди.
Лекин хушхабар бор: қалб қанчалар узоқлашиб, ғафлатга тушиб қолган бўлмасин, у яна қайта жонланиши мумкин.
Қалбни тирилтирадиган нарсалар бор:
– Қуръонни ўқиш
– Аллоҳни кўп зикр қилиш
– Самимий дуо қилиш
– Гуноҳлардан тавба қилиш
– Яхши солеҳ инсонлар билан бирга бўлиш
Айниқса Рамазон — қалбларни уйғотадиган ой. Бу ойда инсон Аллоҳга яқинлашади, нафсини назорат қилади ва қалбини поклайди.
Шунинг учун ўзингизга савол бериб кўринг:
Мен Аллоҳни, охиратни эслаганда қалбим қай ҳолатда топаман? Уйғоқлигини ҳис этаманми?
Агар жавоб “йўқ” бўлса — бу умидсизлик эмас. Бу
уйғониш учун сигнал
.
Чунки Аллоҳнинг раҳмати кенг. У зот узоқлашгандан кейин яна  қайтган ҳар бир қалбни қабул этади.
Бу Рамазонда шундай бир қарор қилинг:
- қалбимни ғафлатидан яна уйғотаман. Қуръонга яқинлашаман. Зикрни кўпайтираман. Аллоҳ билан алоқамни мустаҳкамлайман.
Чунки энг бахтли инсон —
қалби тирик инсон
.
Аллоҳ қалбларимизни уйғоқ қилсин, уларни имон билан тўлдирсин ва бизни Унга яқин қалб эгаларидан қилсин.
Омин
🌙

Маккада Ҳарамда намозда имом ортидан айтиладиган такбирлар орасидаги нозик фарқлар ҳақида.

22-мавзу: Лайлатул Қадр қадрини билиш
Ғоя: Бир кеча — минг ойдан афзал
Ассалому алайкум азиз фарзандларим, ҳурматли ёшлар.
Рамазон ойи — барака ва раҳмат ойи. Лекин бу ой ичида яна бир энг буюк кеча бор.
Бу — Лайлатул Қадр.
Аллоҳ Қуръонда бу кеча ҳақида шундай дейди:
“
Лайлатул Қадр минг ойдан яхшироқдир
”.
Минг ой — тахминан 83 йил демакдир. Яъни бу кечада қилинган бир амал — 83 йиллик ибодатдан ҳам афзал бўлиши мумкин.
Бир лаҳза ўйлаб кўринг.
Инсон бутун умри давомида қила олмаган ибодат савобини Аллоҳ бир кечада беришга тайёр.
Бу Аллоҳнинг бандаларига бўлган улкан раҳматидир.
Лекин бир савол бор:
Биз бу кечанинг қадрини қанчалик биляпмиз?
Кўпчилик Рамазоннинг биринчи кунларида жуда фаол бўлади. Ибодат қилади, масжидга боради, Қуръон ўқийди. Лекин ой охирига келиб чарчаб қолади.
Ҳолбуки энг қиммат вақт — айнан охирги ўн кунликда.
Пайғамбаримиз ﷺ Лайлатул Қадрни топиш учун охирги ўн кечада ибодатни янада кўпайтирганлар. Ҳатто бу кечаларда оилаларини ҳам ибодатга уйғотганлар.
Чунки бу кеча — инсон ҳаётини ўзгартириши мумкин бўлган кеча.
Шунинг учун ўзингизга савол беринг:
Энг қиммат кечани мен қандай ўтказаман?
Телефон биланми?
Ёки Аллоҳ биланми?
Бу кечани фойдали ўтказиш учун катта режа ҳам шарт эмас. Муҳими — ихлос ва ҳаракат.
Бу кечада:
– Қуръон ўқишга ҳаракат қилинг
– Самимий дуо қилинг
– Кечирим сўранг
– Ибодат қилинг
– Қалбингизни Аллоҳга яқинлаштиринг.
Чунки бу кечада қилинган дуолар жуда қимматли.
Айниқса Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам бизга ўргатган дуо бор:
“
Аллоҳумма иннака афуввун тухиббул-афва фа’фу анний
”.
(Эй Аллоҳ, Сен кечирувчисан ва кечиришни яхши кўрасан. Мени ҳам кечир.)
Азиз фарзандларим.
Ҳаётда баъзи имкониятлар фақат бир марта келади. Лайлатул Қадр — шундай имкониятлардан бири.
Агар инсон бу кечани чин дилдан, ихлос билан ўтказса, у кеча унинг бутун ҳаётига барака олиб келиши мумкин.
Шунинг учун бу кечаларни оддий кечалардек ўтказманг.
Балки ўзингизга шундай ният қилинг:
бу кеча менинг ҳаётимни ўзгартирган кеча бўлади.
Аллоҳ бизни Лайлатул Қадрни топган, унинг қадрини билган ва бу кечанинг баракасидан баҳраманд бўлган бандаларидан қилсин.
Омин
🌙

Абу Ҳомид Ғаззолий раҳимаҳуллоҳ шундай деганлар:
“Аллоҳ таоло агар бир бандасини яхши кўрса, уни фазилатли вақтларда фазилатли амаллар билан машғул қилади.
Агар бир бандасидан норози бўлса, уни фазилатли вақтларда ёмон амаллар билан машғул қилади.
Бу эса унинг жазосини янада оғирроқ қилиш ва унга бўлган ғазабни кучайтириш учундир. Чунки у банда фазилатли вақтнинг баракасидан маҳрум бўлади ва у вақтнинг ҳурматини поймол қилган бўлади.”
📚
Манба: ( "Иҳё улумид дин" 188-бет)
Бу гапда жуда чуқур тарбиявий маъно бор.
Инсон ҳаётида баъзи
махсус баракали вақтлар
бўлади:
- Рамазон ойи
- Жума куни
- Қадр кечаси
- Саҳар вақтлари
- Намоз вақтлари
Агар инсон шу баракали вақтларда дунё ва охирати учун фойдали ишлар билан машғул бўлса, айниқса, ибодат, зикр билан ўтказса, бу
Аллоҳнинг у бандага бўлган муҳаббати аломатларидан бири
бўлиши мумкин.
Лекин инсон аксинча, айнан шу фазилатли вақтларда:
гуноҳ ишларни содир этса,
бекорчиликка берилса,
Аллоҳни унутса,
бу инсоннинг
катта йўқотишларидан бири
ҳисобланади. Чунки у бундай ҳолатларда нафақат гуноҳлар орттиради, балки
баракали вақт фазилатини ҳам йўқотади
.
Шунинг учун солиҳ уламолар доимо шундай дер эдилар:
“Фазилатли вақтлар келганда, уларни қандай ўтказаётганингга қара — бу сенинг Аллоҳ наздидаги ҳолатингни кўрсатади”
.

Қадр кечаси қачон?
Шайхул ислом ибн Таймийя раҳимаҳуллоҳдан Қадр кечаси қачонлиги ҳақида сўралган.
У киши
706 ҳижрий йили
қамоқхонада ҳибсда бўлган пайтларида бу саволга жавоб берганлар.
У киши шундай дедилар:
Аввало, Аллоҳга ҳамд бўлсин.
Қадр кечаси Рамазон ойининг охирги ўн кунида бўлади.
Бу ҳақда Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи васалламдан саҳиҳ ривоятлар келган:
“У Рамазоннинг охирги ўн кечасидадир”.
Кўп ҳолларда Қадр кечаси
тоқ кечаларда
бўлади. Яъни:
21-кеча
23-кеча
25-кеча
27-кеча
29-кечаларда изланади.
Лекин буни
икки хил ҳисоб билан тушуниш керак
.
1. Ўтган кунларга қараб ҳисоблаш
.
Бу ҳолда Қадр кечаси юқоридаги
тоқ кечалардан бирида
бўлади.
2. Қолган кунларга қараб ҳисоблаш
Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:
“
Қадр кечасини қолган тўққизинчи, еттинчи, бешинчи ва учинчи кечаларда изланглар
”.
Агар ой
30 кун бўлса
, бу ҳисобга кўра Қадр кечаси
жуфт кечаларга
тўғри келиб қолади (масалан 22 ёки 24-кечалар...).
Бу маънони саҳобий Абу Саид ал-Худрий разияллоҳу анҳу ҳам саҳиҳ ҳадисда тушунтириб берганлар.
Муҳим хулоса
Шунинг учун мўмин кимса
Қадр кечасини фақат бир кечада эмас
, балки
Рамазоннинг охирги ўн кечасининг барчасида излаши керак
. Чунки Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи васаллам:
“
Уни Рамазоннинг охирги ўн кечасида изланглар
”, — деганлар.
У
охирги етти кечада янада кўпроқ эҳтимол билан бўлади
.
Кўп уламоларнинг фикрига кўра эса, Қадр кечаси
кўпинча 27-кечага тўғри келади
. Ҳатто саҳобий Убай ибн Каъб разияллоҳу анҳу у кеча
27-кеча эканига қасам ҳам ичганлар
.
Албатта,
Аллоҳ таоло энг яхши билувчидир
.
📚
Манба: Majmuul fatovo (25/285) дан қисқартириб келтирилди.