Muslimaat.uz
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ
Бугун чоршанба
— 29 июль 2026
— 15 Сафар 1448
ВАФО қуйидаги
3️⃣
унсур билан суғорилсагина униб-ўсади: меҳр-муҳаббат, инсонийлик ва иймон. Муҳаббат вафодорликни ҳаракатга келтиради, инсонийлик унинг давомли бўлишини таъминлайди, иймон эса уни маҳкам ушлаб туради. ("Метин қоялар"дан)
🤲
Аллоҳим! Қалбларимизни меҳр-муҳаббат билан тўлдир, муомалаларимизни инсонийлик билан зийнатла ва иймонимизни мустаҳкам қил.
😀
@Muslimaatuz
Нега бугунги болаларда невроз тобора кўпаймоқда?
🎙
Нилуфар Исроилова
"Бест логопед" маркази мутахассиси
🌸
@Muslimaatuz
Қачон хотира пасайиши ҳақида жиддий ўйлаш керак?
❓
Бугунги кун тиббиётида хотира пасайиши ва у билан боғлиқ ҳолатлар бироз ёшарган. Қачон ва қайси ҳолатлардан бошлаб инсон хотира пасайиши ҳақида жиддий ўйлаб кўриши керак? Деменция касаллиги қандай касаллик?
Хотиранинг баъзан сусайиши ҳар бир инсонда кузатилиши мумкин. Масалан, чарчоқ, уйқусизлик, стресс ёки кучли руҳий зўриқиш туфайли айрим маълумотларни эсдан чиқариш табиий ҳолат ҳисобланади. Бироқ хотира билан боғлиқ муаммолар тез-тез такрорланса, кундалик ҳаётга, иш фаолиятига ёки яқинлар билан муносабатларга салбий таъсир қила бошласа, бу ҳолатга жиддий эътибор қаратиш лозим.
Бугунги кунда хотира пасайиши ва когнитив бузилишлар фақат кексаларгагина хос эмаслиги аниқланган. Касаллик асосан 65 ёшдан кейин кўп учраса-да, баъзи ҳолларда ёшроқ инсонларда ҳам ривожланиши мумкин.
👉
Деменция нима? Деменция
— мия ҳужайраларининг зарарланиши натижасида хотира, фикрлаш, нутқ, диққат, қарор қабул қилиш ва кундалик ҳаёт учун зарур бўлган бошқа ақлий қобилиятларнинг аста-секин пасайиши билан кечадиган нейропсихиатрия синдромидир. Бу қаришнинг табиий қисми эмас, балки ташхис ва даволашни талаб қиладиган касалликдир.
Касалликнинг дастлабки босқичларида инсон ўзидаги ўзгаришларни сезмаслиги ёки уларни оддий чарчоқ ёки ёш ўтиши билан боғлаши мумкин. Шунинг учун яқинларининг эътиборли бўлиши ҳам муҳим аҳамиятга эга.
👉
Қайси аломатлар хавотирли ҳисобланади?
Қуйидаги белгилар мунтазам кузатилса, шифокор кўригидан ўтиш тавсия этилади:
▫️
Калит, телефон, ҳамён, ҳужжатлар каби буюмларни тез-тез йўқотиш ёки уларни қаерга қўйганини эслай олмаслик.
▫️
Яқинда бўлиб ўтган воқеаларни эсдан чиқариш, бир хил саволни қайта-қайта бериш.
▫️
Янги маълумотни ўзлаштириш ёки эслаб қолишда қийналиш.
▫️
Таниш жойларда ҳам йўлни адаштириш, сана, вақт ёки ҳафта кунини чалкаштириш.
▫️
Сўз топишда қийналиш, фикрни ифодалаш ёки бошқаларнинг нутқини тушунишда муаммолар пайдо бўлиши.
▫️
Диққатни жамлаш, таҳлил қилиш, режалаштириш ва қарор қабул қилиш қобилиятининг пасайиши.
▫️
Кайфиятнинг тез-тез ўзгариши, асабийлик, тушкунлик, бефарқлик ёки агрессиянинг кучайиши.
▫️
Кийиниш, ювиниш, овқатланиш, пул ҳисоблаш ёки коммунал тўловларни амалга ошириш каби оддий ишларга қийналиш.
▫️
Атрофдагиларга нисбатан асоссиз гумонлар пайдо бўлиши, кимдир буюмларини ўғирлаётгани ёки зарар етказаётганини ўйлаш.
▫️
Уйқу бузилиши, тунги безовталик ва қўрқинчли тушларнинг кўпайиши.
Бу аломатларнинг биттаси ёки иккитаси бир марта кузатилгани деменция борлигини англатмайди. Аммо улар такрорланиб, кучайиб борса, мутахассисга мурожаат қилиш кечиктирилмаслиги керак.
👉
Деменциянинг олдини олиш мумкинми?
Деменциянинг ёш ва ирсият каби хавф омилларини ўзгартириш мумкин эмас. Аммо илмий тадқиқотлар соғлом турмуш тарзи касаллик ривожланиш хавфини сезиларли даражада камайтиришини кўрсатади.
Бунинг учун:
✅
мева-сабзавот, балиқ, ёнғоқ ва дон маҳсулотларига бой мувозанатли овқатланиш;
✅
ёғ, туз ва шакарни меъёрида истеъмол қилиш;
✅
ҳафтасига камида 150 дақиқа жисмоний машқлар билан шуғулланиш;
✅
қон босими, қандли диабет ва холестеринни назорат қилиш;
✅
китоб ўқиш, мантиқий ўйинлар, кроссвордлар ва янги билимларни ўзлаштириш орқали мияни фаол ушлаб туриш;
оила ва жамият билан фаол мулоқот қилиш;
✅
стрессни камайтириш ва кунига 7–8 соат сифатли уйқу;
чекиш ва ортиқча алкогол истеъмолидан воз кечиш;
✅
мунтазам тиббий кўриклардан ўтиб туриш тавсия этилади.
Хотиранинг айрим ҳолларда сусайиши ҳар доим ҳам касаллик белгиси эмас. Аммо у кундалик ҳаётга халал бера бошласа, инсоннинг мустақил фаолиятига таъсир қилса ёки юқоридаги аломатлар мунтазам кузатилса, буни «қариликнинг табиий қисми» деб қабул қилиш тўғри эмас. Эрта ташхис қўйиш ва вақтида даволаниш касалликнинг ривожланишини секинлаштириш, беморнинг ҳаёт сифатини узоқ вақт сақлаб қолиш имконини беради.
✍️
Наргиза Қурбонова,
savollar.muslimaat.uz
шифокори, Республика ихтисослаштирилган руҳий саломатлик илмий амалий текшириш маркази Тошкент шаҳар филиали шифокори
"Омина" журналининг 11-сонидан (2026 йил) олинди.
😀
@Muslimaatuz
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ
Бугун сешанба
— 28 июль 2026
— 14 Сафар 1448
📃
БУГУНГИ ишни эртага қолдирманг.
Унутманг, эртанинг ҳам ўз иши бор. Эртанинг ишлари бугунги ишларни бажаришингизга халал беради, барчасини бажаришга ургурмай қоласиз. Ўз вақтида қилинган иш ҳар томонлама фойдалидир.
🤲
Аллоҳим, Сендан вақтларимизга барака, фойдали илм, қабул бўлувчи амал ва пок ризқ сўраймиз!
😀
@Muslimaatuz
Аллоҳ — Ал-Боъис.
🤲
Яхшиликка қадам ташласанг, Аллоҳ қалбингни очиб, барака ва тавфиқ беради.
▫️
Нотўғри йўлни танласанг, қалбдаги торлик ва безовталик — қайтишга чорлов бўлиши мумкин.
📖
«Кимни Аллоҳ ҳидоят қилмоқчи бўлса, унинг кўксини Ислом учун очиб қўяди...» (Анъом, 125).
Ал-Боъис —
бандаларини яхшиликка йўлловчи ва муҳтож пайтда ёрдам юборувчи Зотдир.
😀
@Muslimaatuz
Муваффақиятга етишишнинг
3️⃣
та амалий воситаси
▫️
кам ухлаб, кўпроқ дарс қилинг, ўқиб изланинг.
▫️
қайси ишда бўлса ҳам, астойдил ишланг.
▫️
ўйнаб-кулиш ҳам керак, фақат муҳим ишларни амaлга оширгач қилинг.
Катта муваффақиятларга эришган одамлар бошқалар мудраб юрган пайтда уйғоқ бўлиб, мақсадли саъй-ҳаракат қилган бўлади!
✍️
Ҳассон Шамсий Пошо
😀
@Muslimaatuz
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ
Бугун душанба
— 27 июль 2026
— 13 Сафар 1448
🪵
ЎЗИНГИЗ қурган, ўзингиз устидан ўтиб юрадиган кўприкни бузманг. Бугун-эрта яна ундан ўтишингизга тўғри келишиш мумкин. Доимо хатони ёмон кўришга, хато қилувчини ёмон кўрмасликка одатланинг. Маъсиятга ғазаб қилинг, аммо маъсият қилган одамга яхши муносабатда бўлинг. Гапни танқид қилинг, бироқ уни айтган одамни ҳурмат қилинг. Бизнинг ҳаётдаги мақсадимиз, вазифамиз касалликка ташхис қўйиш, касалларга эмас...
✍️
Ҳассон Шамсий Пошо
🤲
Аллоҳим, бизларни хатоларини тузатишда адолатли, инсонларга муомалада эса меҳрибон, раҳм-шафқатли қил! Нафсларимизни кибр, ғазаб ва адоватдан асрагин.
😀
@Muslimaatuz
Умр — поезд… лекин ким ҳайдовчи?
Агар ўзингиз уни тўғри бошқармасангиз, ҳаёт сизни бошқаради
.
🎙
Ҳасанбой Аҳмаджонов,
Андижон вилояти Пахтаобод тумани 21-ДИМИ немис тили фани ўқитувчиси
"Умр" кўрсатувида...
🌐
Тўлиқ видео
👈
🌸
@Muslimaatuz
Саждада аёл оёқларининг ҳолати қандай бўлиши керак?
❓
Аёллар намозда сажда қилганида оёқ бармоқлари учи қиблага қараб туриши керакми ёки йўқми?
💬
ЖАВОБ:
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Фақиҳларимиз намоз ўқишда аёл ва эркак ҳолатларининг фарқли жиҳатларини баён қилиб берганлар. Масалан,
аёллар намозни эркаклар каби овоз чиқариб ўқимайди, рукуда ҳам эркаклардек белини тўлиқ букмайди ва тиззаларини тик тутмайди ва ҳоказо.
➡️
Саволда сўралган саждадаги ҳолатга келсак, эркаклар оёқларини тик қилиб, бармоқларини қиблага қаратиб турадилар. Аёллар эса, оёқларини тик қилмайдилар, балки оёқ бармоқларининг уст томонини ерга қўйиб, сажда қиладилар. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
😀
@Muslimaatuz
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ
Бугун якшанба
— 26 июль 2026
— 12 Сафар 1448
🌷
КИМКИ
одамлардан содир бўлган ишларни яхши маънога йўйиб, чиройли гумон қилса, турли хаёллардан омонда бўлади, кўнгли ёришади. Чунки унинг гуноҳлари кечирилиб, Аллоҳ уни ёмонликлардан, балолардан ҳимоялаб қўяди.
🤲
Аллоҳим, қалбларимизни шубҳа, гумон ва ёмон хаёллардан поклагин.
😀
@Muslimaatuz