
Onalik ilmi | Dilshoda_blw
Bolalarda miya rivojlanishida foydali mahsulotlar
⬇️
🐟
Baliq – Omega-3 (DHA) → xotira va diqqat uchun asosiy yog‘
🥚
Tuxum – xolin → miya signal uzatish
🥑
Avokado – sog‘lom yog‘lar → diqqat jamlashga yordam beradi
🫐
Ko‘k mevalar – antioksidantlar → miya hujayralarini himoya qiladi
🥦
Yashil sabzavotlar – folat, K vitamini → nerv tizimi rivoji
🥣
Suli, grechka – sekin uglevod → miya uchun barqaror energiya
🥛
Yogurt/tvorog – ichak mikrobiotasini yaxshilaydi bu esa ichak-miya bog‘lanishini qo‘llab-quvvatlaydi.
29 ga kirib endi 2 - marotaba mango yedim
😁
bolalar bahona ajnabiy mevalarni hammasidan ta'tib ko'rarkanmanda
🤣
Baraka topsinlar dadasi
Mango xomroq ekan yupqa qilib kesilgan
💚
bizda sut mahsulotlariga toqatsizlik bor (laktaza yetishmovchiligi)
Eliminatsion dieta qilganimda yaxshilanish sezdim katta o'g'limda
Ibrohimjonga bir marta grek yogurti berib ko'rdim, yuziga kichik toshmalar ertasi kuni toshib qoldi. Pediatrimiz unga ham bermay turishni tavsiya qildilar.
Ikkalasida ham atopik dermatit bor!
Biz prikorm konsultantlar hech qaysi mahsulotdan qo'rqish kerakmasligini ta'kidlaymiz. Ammo har bir ona o'z farzandini holatidan kelib chiqib, kuzatib borishi kerak. Har xil holatlar bo'lishi mumkin
😐
Agar har safar ma’lum bir mahsulotni iste’mol qilgandan keyin qichishish, shish yoki krapivnitsa paydo bo‘lsa — allergiyani tekshirish kerak. Agar noqulaylik vaqti-vaqti bilan paydo bo‘lib, miqdorga bog‘liq bo‘lsa — oshqozon-ichak tizimi, fermentlar faoliyatiga e’tibor berish va shifokorga murojaat qilish lozim.
Shunaqa)
Manba:
@endokrinolog_preventAge
@onalik_ilmii
Oziq-ovqat allergiyasimi yoki neperenosimost (ovqatga toqatsizlik, singdira olmaslik): farqi nimada va har ikki holatda nima qilish kerak
Eng avvalo va muhimi: bu ikkita mutlaqo turli mexanizm.
✔️
Oziq-ovqat allergiyasi — bu immun tizimining patologik reaksiyasi bo‘lib, IgE sinfidagi antitelalar orqali amalga oshadi.
Ya’ni organizm mahsulot tarkibidagi oqsilni xavf sifatida qabul qiladi va yallig‘lanish zanjirini ishga tushiradi, gistamin ajratadi. Reaksiya tez (bir necha daqiqadan 2 soatgacha) yuzaga keladi va hatto juda kichik miqdordagi allergen ham hayot uchun xavfli bo‘lishi mumkin.
Qanday namoyon bo‘ladi: krapivnitsa (qichitqi o‘tdek toshma), oteok Kvinke (lablar, ko‘z qovoqlari, tomoq shishadi), og‘izda qichishish, aksirish, og‘ir holatlarda — nafas qisishi va qon bosimining tushishi.
Bu organizmda buzilish bor degani!
✔️
Oziq-ovqat toqatsizligi (непереносимость еды) — immun tizimga bog‘liq bo‘lmagan javob bo‘lib, modda almashinuvi xususiyatlari yoki fermentlar yetishmovchiligi bilan bog‘liq (masalan, laktaza yetishmovchiligi).
Allergiyadan farqli o‘laroq, simptomlar og‘irligi yeyilgan miqdorga bog‘liq. Reaksiya ko‘pincha kechikib (bir necha soatdan 2–3 kungacha) namoyon bo‘ladi va asosan oshqozon-ichak tizimi bilan bog‘liq bo‘ladi.
Qanday namoyon bo‘ladi: qorin dam bo‘lishi, ich ketishi yoki qabziyat, qorinda og‘irlik, holsizlik, “bosh aylangandek” his, terida toshmalar (lekin krapivnitsa emas, balki ugridlar yoki qizarishlar).
Endi biroz statistika:
💚
Yer yuzi aholisining taxminan 20% o‘zlarida oziq-ovqat allergiyasi bor deb hisoblab, ovqatlanish odatlarini o‘zgartiradi. Ammo haqiqiy oziq-ovqat allergiyasi faqat 2–5% kattalarda va 6–8% bolalarda tasdiqlanadi.
💚
Oziq-ovqat toqatsizligi ancha keng tarqalgan: oshqozon-ichak va teri muammolarining 45%igacha sabab bo‘ladi. Eng ko‘p uchraydigan misol — laktozaga toqatsizlik (laktaza fermenti yetishmasligi), bu holat Osiyodagi kattalarning taxminan 75%ida va yevropaliklarning 15–20%ida uchraydi.
Bolalardachi?
Bu yerda o‘ziga xos jihatlar bor. Bolalarda “soxta allergiya” (ya’ni toqatsizlik) haqiqiy allergiyaga qaraganda ancha ko‘p uchraydi. Chunki kichkintoylarda ichakning himoya funksiyasi hali to‘liq shakllanmagan, ferment tizimi esa endi rivojlanayotgan bo‘ladi. Shu sababli bu holat ko‘pincha allergiya deb noto‘g‘ri baholanadi.
3 yoshgacha bo‘lgan bolalarda bunday reaksiyalarning asosiy sababchilari — sigir suti va tuxum. Yosh o‘tishi bilan, ichak shilliq qavati yetilib, mikrobiota shakllanishi natijasida, bunday reaksiyalarning ko‘pchiligi maxsus davolashsiz yo‘qoladi.
Ilgari shifokorlar allergiya chaqiruvchi mahsulotlarni 3 yoshgacha bermaslikni tavsiya qilgan bo‘lsa, hozir aksincha: allergenlarni 1 yoshgacha bo‘lgan davrda ratsionga kiritish tavsiya etiladi.
Albatta, bu kichik miqdorlarda, bolaning reaksiyasini kuzatgan holda amalga oshirilishi kerak. Bolada atopik dermatit bor-yo‘qligini ham hisobga olish lozim. Albatta, tanishtirish apelsindan emas, balki, masalan, tuxum sariqidan boshlanishi kerak. Erta tanishtirish organizmni “mashq qildirib”, allergiya rivojlanish xavfini kamaytiradi. Aks holda, ya’ni umuman bermaslik esa, aksincha, reaksiya xavfini oshiradi.
Allergiya tahlillari: qaysi biri foydali, qaysi biri yo‘q?
❌
“Umumiy IgE” — yetarli darajada ma’lumot bermaydi. Oziq-ovqatga nisbatan IgG4 mavjudligi allergiyani emas, balki shu mahsulot bilan kontakt bo‘lganini ko‘rsatadi. Bu hatto tolerantlik (himoya) belgisi ham bo‘lishi mumkin. Shuningdek, u parazitlar sababli yuqori bo‘lishi yoki umuman me’yor varianti bo‘lishi mumkin.
✔️
Haqiqatan samarali usul — eliminatsion dieta.
Bu shunday usulki, gumon qilingan mahsulotlar (gluten, sut mahsulotlari, tuxum, soya) 2–8 haftaga ratsiondan chiqarib tashlanadi — simptomlar yo‘qolguncha. Keyin esa ular navbat bilan, ma’lum vaqt oralig‘ida qayta kiritilib, organizm reaksiyasi kuzatiladi.
Davomi
⬇️
Sut mahsulotlari
Sezgan bo'lsangiz farzandlarim ratsionida bir turdagi mahsulotlar deyarli yo'q
Qaysi mahsulot topib ko'ringchi?
Nima tayyorlashni bilmay shunday nonushta tayyorladim bugun
😅
Tez va osson