Qalandarxona jome masjidi
Мўмин киши сир тутиши лозим бўлган ҳолатлар
Исломда сир сақлаш – бу юксак омонатдорлик ва гўзал одоб намунасидир. Қуйидаги ҳолатларда сир тутиш мўмин киши учун ҳам қарз, ҳам фазилат саналади:
1. Эр-хотин ўртасидаги шахсий ҳаёт: Жуфтларнинг оиладаги муносабатларини ошкор қилиши қаттиқ гуноҳ ҳисобланади.
2. Ўзгаларнинг айб ва камчиликлари: Мусулмон киши бошқанинг хатосини кўрганда уни ёйиш эмас, беркитишга масъулдир.
3. Ишониб айтилган омонат сирлар: Сизга “сир қолсин” деб айтилган ҳар қандай гап – омонатдир. Уни ошкор қилиш хиёнат саналади.
4. Ўз гуноҳлари ва ибодатдаги нуқсонлар: Аллоҳ яширган гуноҳни ошкор қилмаслик, шунингдек, қазо бўлган намозлар ёки бошқа камчиликларни одамларга сўзлаб бермаслик лозим.
5. Барча ибодат ва яхши амаллар: Бу мўмин кишининг Аллоҳ билан бўлган энг катта сиридир. Бу – “Мўминнинг махфий захираси” бўлиб, риёдан сақланиш ва ихлосни мустаҳкамлаш учун уларни яшириш афзалдир.
6. Шахсий қийинчилик ва ожизликлар: Доимий нолиш ва заифликни ҳаммага кўрсатиш мўминнинг виқорига тўғри келмайди. Шикоятни фақат Аллоҳга ва ечим бера оладиган яқинларга айтиш керак.
7. Молиявий ҳолат: Бойлик билан мақтаниш ҳасадни қўзғаса, камбағалликдан ҳаддан ташқари нолиш ношукрликка олиб келади.
8. Келажакдаги режалар: Бирор ишни бошлашдан олдин уни сир тутиш ишни муваффақиятли якунлашга ёрдам беради.
9. Давлат ва ҳарбий сирлар: Жамият хавфсизлигига дахлдор бўлган маълумотларни ноаҳил кишиларга айтиш хиёнатдир.
Муҳим истисно: Агар сирни яшириш жиноятга сабаб бўлса ёки мазлумнинг ҳаққини тиклаш учун зарур бўлса, уни тегишли адолат органларига айтиш вожибдир.
МАЪНАВИЙ ТАНАЗЗУЛ ҚАНДАЙ БОШЛАНАДИ?
Абдуллоҳ ибн Муборак раҳимаҳуллоҳ айтадилар:
«Ким одобга бепарво бўлса, унга суннатларга бепарво бўлиш жазоси берилади, ким суннатларга эътибор бермаса, фарзлардан маҳрум бўлиш жазоси берилади, ким фарзларга бепарво бўлса, унга маърифатдан маҳрум бўлиш уқубати берилади».
(Имом Байҳақий, «Шуабул иймон», 4/559)
Ушбу ҳикматнинг қисқача изоҳи:
• Одоб – суннатнинг қўрғони: Киши кундалик одобларни писанд қилмай қўйса, унда Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига нисбатан совуққонлик пайдо бўлади.
• Суннат – фарзнинг ҳимояси: Суннатларга бепарво бўлган кимса, вақт ўтиши билан энг муҳим буйруқлар – фарзларни адо этишда ҳам дангасалик қила бошлайди.
• Фарз – маърифатнинг пойдевори: Фарзларга бепарволик қалбдаги илоҳий нурни сўндиради. Аллоҳни чин таниш (маърифат) бахтидан маҳрум бўлиш эса инсон учун энг оғир маънавий жазодир.
Юксак маърифатга эришиш одобдан бошланади. Маънавий юксалишни истаган киши кичик одобларга ҳам омонат деб қараши лозим.
#савол_жавоб
Бола олдиришнинг ҳукми қандай?
❓
Cавол: Икки ойлик ҳомиладорман. Ўзим камқонман. Боламни олдирсам бўладими?
📨
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Шариатимиз болани олдиришдан қаттиқ қайтарган. Жиддий сабаб бўлмаса, ҳеч қачон болани олдириш жоиз эмас (ҳатто туғилажак болада нуқсон, ногиронлик бўлган тақдирда ҳам). Айниқса, болага жон киргандан (тўрт ойлик бўлгандан) кейин уни олдириш катта гуноҳ.
Қачонки, туғиш ёки ҳомиладорлик онанинг ҳаёти ёки соғлиғига зарар етказадиган бўлса, болани олдиришга рухсат берилади.
Демак, сиз ҳам шифокор (диёнатли, гуноҳ-савоб нима экани ва жавобгарликни ҳис қиладиган) билан маслаҳатлашиб иш тутишингиз тавсия қилинади. Валлоҳу аълам.
“Фатволар тўплами” китобидан
#Иқтибос
#Ҳақиқат
Агар ҳаётингизни жуда қийин деб ўйласангиз, ташқарига чиқиб, одамларнинг қандай тирикчилик қилаётганини кузатинг...
#савол_жавоб
Боғчадан озиқ-овқат олиб келиб оиламга едирганман
❓
Савол: Мен йигирма йил аввал болалар боғчасида ошпаз бўлиб ишлаганман. Ўша вақтларда боғчадан озиқ-овқат олиб келиб оиламга едирганман. Шу қилган гуноҳим ни тўғрилаш учун қандай йўл тутсам бўлади?
📨
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Дарҳақиқат, болалар боғчаларига ажратилган маҳсулотларнинг барчаси боғчада тарбияланаётган болаларнинг хаққи. Аммо ўша муассасадаги ходимларга ҳам ундан истеъмол қилишга маъмурият тарафидан рухсат берилган бўлса, белгиланган миқдорда истеъмол қилиш жоиз, ундан ортиғи жоиз эмас. Чунки ўзгалар молини розилигисиз истеъмол қилиш, ўзлаштириш ҳалол эмас. Бироқ билиб-билмасдан ундан истеъмол қилинган ёки ўзлаштирилган бўлса, албатта, унинг ўзини ёки қийматини қайтариш керак бўлади.
Саволда сўралган ҳолатда ҳам оила учун олиб келинган озиқ-овқат маҳсулотлари миқдорини имкон қадар аниқ эслаб, айни шу маҳсулотнинг ўзини ёки бугунги кундаги қийматини ўша боғчага қайтариш керак бўлади. Валлоҳу аълам.
“Фатволар тўплами”дан
Фойда берадиган кумуш чақа – қулатадиган тилло тангадан яхши.
Изоҳ. Агар тоғларча тиллонгиз бўлса-ю, мушкилингизга ярамаса, бу тиллоларингизнинг қиймати йўқдир. Демак, бирор нарса учун белгиланган баланд қиймат қайсидир ўринда ўз аҳамиятини йўқотар экан, бу қийматнинг қимматбаҳолиги пучдир.
Чунки у энг керак пайтда вазифасини бажаролмади, балки ундан қиймати пастроқ ҳисобланувчи нарса бу вазифани ортиғи билан уддалади. Шундан сўнг ҳам дунёвий ўлчовларнинг бирортаси мутлоқ ўзгармаслик, боқийлик бор, дея оласизми?!
Шеър:
Мақсадсиз одам йўқ, мақсадига интилур барча,
Ҳур инсон кўзлар шарафни то сўнгги нафасгача.
Бошқа шеър:
Хорласак дирҳамимиз, шаънимизни оқлагай,
Ким хор тутса дирҳамин, ор-номусин сақлагай.
"Унвонул баён"дан.
⏺
Етимнинг ҳаққини еманг
🎙
Устоз Убайдуллоҳ домла
Абдуллаев
🔗
https://t.me/ubaydullohdomla
КИМЛАР БИЛАН ДЎСТЛАШМАСЛИК КЕРАК?
Абу Жаъфар Муҳаммад Боқир отаси Али ибн Ҳусайн Зайнулобидин (Аллоҳ иккисини ҳам раҳмат қилсин) унга шундай насиҳат қилганини айтади:
– Ўғлим! Беш киши билан дўстлашма, бирга юрма ва суҳбат қурма, – деди отам.
– Жоним сизга фидо бўлсин, отажон, кимлар улар? – дедим.
Биринчидан, фосиқ билан бирга бўлма. Чунки у сени бир луқма овқатга ёки ундан ҳам арзонроқ нарсага сотиб юборади.
– Ота, «ундан ҳам ози» нима? – деб сўрадим.
– Овқат илинжида дўстини сотади-ю, лекин ўша нарсага ҳам етиша олмай қолади, – деди.
Иккинчидан, бахил билан бирга бўлма. Чунки у энг муҳтож бўлиб турган пайтингда ўз молини сендан аяб, сени ёлғиз қолдиради.
Учинчидан, ёлғончи билан бирга юрма. Зеро, у сароб кабидир: яқинингни узоқ, узоғингини эса яқин қилиб кўрсатади.
Тўртинчидан, аҳмоқ билан бирга бўла кўрма. Чунки у сенга ёрдам бераман деб, билмасдан зарар етказиб қўяди.
Бешинчидан, қариндошлик риштасини узган кимсадан қоч. Чунки мен Қуръоннинг уч жойида бундай кимсанинг лаънатланганини кўрганман.
📚
«Ҳилятул авлиё» китобидан.
КИШИ КИМ БИЛАН ДЎСТ ЭКАНИГА ҚАРАСИН
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар:
«Киши ўз дўстининг динида бўлади. Шундай экан, ҳар бирингиз ким билан дўстлашаётганига эътибор берсин».
(Абу Довуд ва Термизий ривояти)
Шарҳ: Инсон ким билан кўп вақт ўтказса, ихтиёрсиз равишда ўшанинг одатларини, дунёқарашини ва хулқини қабул қила бошлайди. Яхши дўст – сизни Аллоҳга яқинлаштиради, ёмон дўст эса тўғри йўлдан оздиради.