The Stranger

​​
Sen aziz boshingni ko‘ksimga qo‘yding,
Men mag‘rur boshimni oyoqlaringga.
Sen mening yuragim urishin tuyding,
Men to‘yib tikildim qaroqlaringga.
Endi sening boshing toshdan qattiqroq,
Mening uchrashishga hafsalam yo‘qroq.
Sen yomg‘irli yo‘lda pinjimga kirding,
Men sening belingdan quchardim mahkam.
Bo‘sa olganimda kelardi kulging,
Qo‘shilib kulardim o‘shanda men ham.
Endi sening g‘amgin paytlaring ko‘proq,
Mening jilmayishga hafsalam yo‘qroq.
Sen tunda sim qoqib sirlashar eding,
Men noma yozardim samimiy, dalli.
Muhabbat tilida tillashar edik,
Beg‘ubor so‘zlaring eslayman hali...
Endi sening tiling ancha achchiqroq,
Mening so‘zlashishga hafsalam yo‘qroq.
O, mahzun oqshomlar, sokin xiyobon,
Ko‘cha chirog‘iyu kuyli favvora...
Sen o‘sha ko‘chadan o‘tarsan mudom,
Men ham o‘tayapman bir necha bora.
Sen menga qayrilib boqmaysan biroq,
Mening chorlamoqqa hafsalam yo‘qroq.
Biz aniq bilardik bir-birimizsiz
Uzoq yasholmasdik, firoq ko‘yida.
Biz uzoq joylarga yo‘qoldik izsiz,
Sen qirda, men esa daryo bo‘yida.
Endi sening hayot tajribang ko‘proq,
Mening hayotga ham hafsalam yo‘qroq.
She’rlar o‘qir edik, yozardik g‘aliz,
So‘z bilan chizardik dunyo suratin.
Xudo tinglar edi osmonda yolg‘iz,
Ikkita bo‘lajak shoir suhbatin.
Endi sening go‘zal she’rlaring ko‘proq,
Mening o‘qimoqqa hafsalam yo‘qroq.
Bek ALI
@salimov_blogi

Anchadan beri ana olaman, mana olaman deb yurgandim. Axiyri biryoʻla hammasini oldim. Akadem•nasr toʻplami. Bularni bir hafta tomosha qilib, keyin oʻqishni boshlayman.
@salimov_blogi

​​
Toni Morrison – "Eng moviy koʻzlar"
Ochigʻi, bunaqa jiddiy asar deb oʻylamagandim. Vaqt oʻtkazish uchun qoʻlga olgandim. Lekin mutolaa choʻzilib ketdi.
Asar yuzaki qaraganda bizga begona mavzuda – qora tanlilar. Ular dastlab qul qilib olib kelingan. Keyinchalik ozod boʻlishgan. Ammo ularga qarash oʻzgarmagan. Qora tanlilar nafaqat odam oʻrnida koʻrilmagan, balki ulardan jirkanilgan.
Mohiyatga qaraganda esa hamma joyda kuzatish mumkin boʻlgan holatlar haqida: jamiyatdagi stereotiplar, irqchilik, goʻzallik meʼyorlari, kamsitish, tubanlik va uning oqibatlari, bolalik travmasi, jamiyat bosimi, adolatsizlik, oʻzlikdan uyalish va qochish.
Koʻrinish jihatdan yoki axloqiy jihatdan jirkanch odamlarni hammamiz koʻrganmiz. Chunki hammamizda ichki me'zonlar borki, shu mezonlarga koʻra odamlarga baho beramiz; chiroyli, xunuk, aqlli, ahmoq, sogʻ, tentak. Ular oʻz-oʻzidan bunday boʻlib qolmaganini, bu qay bir koʻrgiliklarning asorati ekanini, bizning bahomiz, munosabatimiz uni yanada tubanlashtirishini esa oʻylab koʻrmaymiz.
Odamlarning me'zonlariga mos kelmaganimizda bizda yanada ogʻir jarayon boshlanadi – oʻz-oʻzini qabul qilmaslik. Muallif bir qizaloqning fojiasi orqali butun jamiyat ahvolini koʻrsatib beradi. Sevgi, eʼtibor, eʼtirof yetishmagan odam haddan ziyoda tubanlashishiga guvoh boʻlamiz. Bunday odam oʻzidan, oʻzgalardan, yaqinlaridan, hammadan nafratlanadi. Bizning oddiy hukmimiz bir kishining butun hayotiga taʼsir qilishi mumkin.
Mavzu jihatdan ham, til jihatdan ham murakkab asarligiga qaramay tarjima yaxshi chiqqan. Oʻqishli kitob.
@salimov_blogi

​​
Kitobning orqasida yoki boshida mashhur insonlarning shu kitob haqidagi fikrlarini keltirish bizga ham sekin kirib kelyapti. Avval turk, ingliz tilidagi kitoblarda ko'rardim va qiziqib o'qirdim. Kitobni mendan avval o'qigan odamning fikri qiziq tuyuladida.
Tabiiyki bari maqtovdan iborat. Lekin vaqt o'tib yana bir narsani payqadim: ularning bari bir xil edi. Kitoblar har xil, mavzu har xil , mualliflar, maqtov egalari har xil, ammo maqtov bir xil.
Bitiruv malakaviy ishi, magistrlik va doktorlik dissertatsiyalarida ichki va tashqi taqrizlar bo'ladi. Ishingizni tashlab berishingiz va ular to'liq o'qib chiqib, taqriz berishi kerak. Soha ichidagilar biladiki, ishlar umuman o'qilmaydi. Birinchidan, vaqt yo'q. Ikkinchidan, ish o'qishga arzimaydi. Shu bois shablon taqrizlar bor. O'shani nari-beri o'zgartirib berishadi. Ko'pincha buni ish egasining o'zi qiladi, mutaxassis shunchaki imzo qo'yib beradi.
Kitob haqidagi fikrlar ham shunday shekilli. Ularning xohlagan birini olib, boshqa bir kitobga qo'yish mumkin. Ta'riflar juda umumiy va balandparvoz. Yangi kitob boshlayotganda shunday ta'riflarga duch kelsangiz bemalol tashlab o'tavering. Hech narsani yo'qotmaysiz.
Katta ehtimol bilan ta'rif egasi bu kitobni o'qimagan boʻladi.
@salimov_blogi

Kitoblarga aqling bilan emas, qalbing bilan yaqinlash. Shundagina ular senga barcha pinhona go'zalliklarini namoyon etadi.
@bookxana

Yangi bir boshlanish… 13-apreldan yangi turk tili guruhimda darslar boshlanadi. Online, tartibli va samimiy muhitda turk tilini oʻrganishni boshlang.
🗓
Dars kunlari: Dushanba, Chorshanba, Juma, Yakshanba.
⏰
Soat: 21:00 da. Kechki payt! Darslarimiz Yeni…

Yangi bir boshlanish…
13-apreldan yangi turk tili guruhimda darslar boshlanadi.
Online, tartibli va samimiy muhitda turk tilini oʻrganishni boshlang.
🗓
Dars kunlari: Dushanba, Chorshanba, Juma, Yakshanba.
⏰
Soat: 21:00 da. Kechki payt!
Darslarimiz Yeni İstanbul va Yedi İklim kitoblari asosida olib boriladi.
Agar siz ham bu yo‘lni jiddiy boshlamoqchi bo‘lsangiz — sizni kutaman.
Kurs faqat xotin-qizlar uchun!
Murojaat uchun:
@Shaxnoza_filolog

​​
Sinan Akyuz – "Feruza"
Asarda Damashqqa kelin boʻlib kelgan turk qizi haqida hikoya qilinadi. Orada tarixiy-siyosiy masalalar haqida ham soʻz boradi, bu Sinan Akyuzga xos uslub. Bir oila yoki shaxs taqdiri orqali kattaroq fojialarni tasvirlaydi koʻpincha.
Feruzaning otasi diplomat edi. Dastlab Londonda xizmat qiladi, keyin Damashqqa yuboriladi. Bu paytda boʻyi yetib qolgan Feruza arab yigitini sevib qoladi, hammaning qarshiligiga, ogohlantirishlariga qaramay unga turmushga chiqadi.
Doim munosabatlarning boshida bari goʻzal boʻladi. Shu uchun sevgining koʻzi koʻr deyishadi. Kelajakni, dunyoqarashdagi, hayot tarzidagi farqni hisobga olmay qaror qilinadi. Ammo hislar vaqtincha. Mentalitet, odatlar, qarashlar esa davomli.
Kelin turk, oilasi arab ekaniga qaramay oilaviy tutumlar bizniki bilan bir xil. Begonalikni his qilmaysiz. Oʻsha-oʻsha oilaviy mashmashalar. Yoshi bir joyga borganiga qaramay uydagilardan mustaqil boʻla olmagan oʻgʻil, zolim, maydakash qaynona, ilon ovsin yoki qaynisingil, isyonkor kelin va hokazo. Asardagi fojialarning zamirida shu turibdi: er-xotin orasiga boshqalar qoʻshilishi. Qandaydir oʻta mayda narsalar katta janjallarga aylanadi bunaqa sharoitda.
Hali oʻzim uylanmagan, yosh vaqtlarimda oilalarni kuzatardim. Ayniqsa qaynona-kelin munosabatlari gʻashimni keltirardi. Kelinga eridan koʻp qaynona-qaynota hukmi oʻtishini koʻrib hayron qolardim. Nima ovqat qilish, nima kiyish, qayerga borish, uyni qanday tutish va hokazolarda kelin ham eridan, ham qaynonasidan, gohida hatto qaynotasidan ham ruxsat olishini siz ham koʻrgansiz. Oʻshanda qaror qilgandim: mening oilamda bunday boʻlmaydi.
Yigit qachonki toʻla mustaqil boʻlsa uylansin. Oʻz oilasiga oʻzi xoʻjayin boʻlsin. Onam aytdi, uni qilarkansan, otam aytdi, buni qilmaskansan deb oʻtiradigan yoki xotinini uydagilar izmiga tashlab qoʻyadigan yigitlarni urib oʻldirgim keladi. Har bir oila alohida qoʻrgʻon. Hatto ota-onasi bilan birga yashaganda ham ikki oilaning oʻz shaxsiy hayoti, qarashlari boʻlishi kerak.
Shu bilan birga, bu ota-onani tashlab qoʻyish degani ham emas. Gohida kelinlarni ezadigan qaynonalar haqida eshitsak, gohida qari qaynonaga kun bermaydigan kelinlarni ham koʻramiz. Shu bois oila erkakdan katta masʼuliyat, aql, farosat, qatʼiyat talab qiladi. Uyiga kelin olib keladigan yigit avvalo ota-onasi oldida hurmat qozonishi, oʻz soʻziga ega boʻlishi, toʻydan keyin ham adolat oʻrnata olishi, hammasini meʼyorda tuta bilishi kerak. Kichik bir oilada totuvlikni taʼminlash, hammani rozi, baxtli qilish ulkan tashkilotlarni boshqarishdan mushkul.
Kitobda mayda-chuyda narsalar qanday ogʻir oqibatlarga sabab boʻlishi koʻrsatiladi. Hayotda mayda narsa yoʻqligini yana bir bor tushunasiz, oilaviy hayot uchun xulosalar olasiz. Oila bu avvalo masʼuliyat ekanini tushunasiz.
@salimov_blogi

Kuchlarimni qora kunlarga saqlay olmadim,
Kunlarimning hech birini ham, chunki oqlay olmadim.
Uchradi yoʻlda toʻsiq, itdan koʻpaydi dushmanim,
Chunki zolimlarni, ustunlarni yoqlay olmadim.
Olmadim oʻch, bitdi kuch, sindi qilich, shul boʻldi ish:
Kirlanib bitdim oʻzim, dunyoni poklay olmadim.
Abdulla Toʻqay