«Sharqshunos tahlilchilar» intellektual klubi

🤝
Toshkent va Anqara: harbiy hamkorlikning yangi bosqichi
2026-yil 23-aprel kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Mudofaa vaziri Shuhrat Xolmuhamedovning Turkiya bilan harbiy hamkorlikni mustahkamlash bo‘yicha hisobotini tingladi. Uchrashuvda Turkiya Qurolli Kuchlarining yuqori martabali vakili ham
ishtirok etgan
.
Oliy darajadagi kelishuvlarni amalga oshirish doirasida ikki mamlakat mudofaa idoralari o‘rtasidagi hamkorlikning dolzarb masalalari ko‘rib chiqildi. Xususan, harbiy-texnik hamkorlik izchil rivojlanayotgani, idoralararo aloqalar kengayib borayotgani, qo‘shma tadbirlar va harbiy mutaxassislar tayyorlashga alohida e’tibor qaratildi.
📌
Eslatib o‘tamiz: 2026-yil yanvar oyida Anqarada O‘zbekiston va Turkiya mudofaa vazirlari tomonidan harbiy tibbiyot sohasidagi hamkorlik bitimi hamda 2026 yilga mo‘ljallangan harbiy hamkorlik rejasi
imzolangan edi.
Ta'kidlanishicha, Turkiya bilan strategik aloqalarni rivojlantirish O‘zbekistonning tashqi siyosatida mustaqil va pragmatik yo‘nalishni kuchaytiradi. Bu jarayon mamlakatning an’anaviy hamkorlar bilan aloqalarini saqlab qolgan holda, yangi kuch markazlari bilan hamkorlikni faol kengaytirishga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ifodasi sifatida baholanmoqda.
💠
"Yosh sharqshunos diplomatlar" klubi matbuot xizmati
.
😎
Telegram
|
😎
Instagram

Davlatsimon tuzilmalar (Kvazi-davlatlar)
Davlatning ayrim belgilariga ega bo‘lgan, lekin umumqabul qilingan holda davlat deb hisoblanmaydigan xalqaro huquq subyektlarining maxsus turi. Ularga birinchi navbatda “erkin shaharlar” kiradi. Ushbu atama o‘zi bilan umumlashtirilgan tushunchani aks ettiradi, negaki u nafaqat shaharlarga, balki muayyan hududlarga nisbatan ham qo‘llaniladi. Ayrim manbalarda bu turdagi tuzilmalarni erkin shaharlar deb, boshqa manbalarda esa erkin hudud yoki zona deb nomlashgan (masalan, Erkin Danzig shahri, Erkin Triyest hududi). Odatda erkin shaharlar davlatlar o‘rtasida bo‘lib turadigan hududiy da’volarni bartaraf etish, oldini olish, davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarda keskinlikni yumshatish usullaridan biri sifatida tashkil etiladi. Erkin shahar xalqaro shartnoma yoki xalqaro tashkilotning qarori asosida tashkil etiladi va cheklangan huquqiy layoqatga ega bo‘lgan o‘ziga xos davlat ko‘rinishini aks ettiradi. U o‘zining Konstitutsiyasi yoki shunday xususiyatdagi hujjatga, oliy davlat organiga, fuqarolikka ega bo‘ladi.
Erkin shahar, odatga ko‘ra, demilitarizatsiyalashgan va neytrallashgan bo‘ladi. Uning qurolli kuchlari aynan mudofaa xarakterida bo‘ladi, ya’ni odatiy tushunchaga ko‘ra qurolli qo’shin sifatida qaralmaydi, balki faqat chegaralarni himoya qilish va tartibni saqlashga yo‘naltirilgan kuchlar hisoblanadi. Xalqaro maydonda erkin shaharlar manfaatlarini manfaatdor davlatlar yoki xalqaro tashkilotlar himoya qiladilar. I va II jahon urushlari oralig‘ida mavjud bo‘lgan Erkin shahar – Danzigning maqomi Millatlar Ligasi tomonidan kafolatlangan va himoya qilingan, tashqi munosabatlarda esa uning manfaatlarini Polsha himoya qilgan. 1947-yildagi Italiya bilan tuzilgan tinchlik shartnomasi asosida tashkil etilgan va keyinchalik 1954-yildagi Italiya va Yugoslaviya o‘rtasidagi kelishuvga muvofiq ikkiga ajratilgan Erkin hudud hisoblanmish Triyest shahri BMT Xavfsizlik Kengashining himoyasi ostida bo‘lgan.
Shahar-davlatlar – Vatikan va Malta ordeni kabi kvazihududlar o‘ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turadi. Tashqi ko‘rinishiga ko‘ra, Vatikan davlatning deyarli barcha alomatlariga, ya’ni kichkina hududiga, hokimiyat va boshqaruv organlariga ega. Biroq, Vatikan fuqaroligini shartli ravishda qo’lga kiritish mumkin, ya’ni katolik cherkovining vazifalari bilan shug‘ullanuvchi mansabdor shaxs sifatida.
Shu bilan birga, Vatikan – ijtimoiy mazmuniga ko‘ra, muayyan jamiyat tomonidan tashkil etilgan va uning vakili hisoblanmish boshqaruv mexanizmi orqali boshqariladigan balki, u ko‘proq katolik cherkovining ma’muriy markazi sifatida namoyon bo‘ladi. Vatikan huquqiy maqomining muhim ahamiyati shundaki, uni xalqaro huquq subyekti sifatida rasmiy ravishda tan olgan bir qator davlatlar bilan diplomatik munosabatlar o‘rnatgan.
Malta Ordeni 1889-yilda suveren tuzilma sifatida tan olingan. Orden Rimda joylashgan. Uning asosiy maqsadi – xayriya. Shuni ta’kidlash joizki, Malta Respublikasi va Malta Ordeni alohida tuzilmalar hisoblanadi. Malta Respublikasi mustaqil, o’z suverenitetiga ega orol davlat. Malta Ordeni avval Malta Respublikasida joylashgan, ammo fransuzlar 1798-yil orolni egallagach, Malta ritserlik ordeni qarorgohi Rim shahriga ko’chiriladi. Malta ordeni na hududga va na aholiga egalik qiladi, balki u ko’proq tashkilot hisoblanadi. Lekin shunga qaramay ayrim davlatlar bilan diplomatik munosabatga ega.
2022-yil 17-iyun XXV Peterburg Xalqaro Iqtisodiy Forumida Qozog'iston Prezidenti Qosim-Jomart Toqayev Qozog'iston tomonidan Donetsk Xalq Respublikasi va Lugansk Xalq Respublikasi kabi kvazidavlatlarini tan olmasligini ma'lum qilgan
edi.
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

#iqtibos
​​
#sotuvda
Yer yuzidagi 8 milliard aholini boshqarayotgan rahbarlarning qarorlariga har doim bizni o‘rab turgan daryolar, tog‘lar, cho‘llar, ko‘llar va dengizlar ma’lum darajada ta’sir etishi
ni ham unutmaslik lozim. Bu kabi qaror qabul qilish azaldan shunday bo‘lib kelgan va bundan keyin ham shunday bo‘lib qoladi.
XXI asr diplomatiyasi energiya resurslari kimga tegishli ekanligini va kim ularni sotishini aniqlab beradi.
Eron dunyo neft ehtiyojining taxminan
20 foizi
o‘tadigan Fors ko‘rfazidagi
Hormuz bo‘g‘ozi
ni yopish orqali katta ustunlikka ega bo‘lishi mumkin. Dunyodagi eng strategik ahamiyatga ega deb hisoblanadigan bu bo‘g‘ozning eng tor joyi atigi
21 milya
kenglikka ega. Sanoatlashgan mamlakatlar esa Hormuz bo‘g‘ozi bir necha oy davomida yopilishi natijasida neft narxlarining keskin oshib ketishidan xavotirda. Eronning ehtimoliy yadro bombasiga ega bo‘lish yoki bo‘lmasligi isroilliklar uchun hayot-mamot masaladir.
Geografiyani insoniyat tarixining hal qiluvchi omili sifatida ko‘rish dunyoning “noxush manzarasi” deb talqin etilishi mumkin.
Shu sababdan jug‘rofiy omil ayrim ziyolilar tomonidan inkor etiladi. Bu tabiat insondan kuchliroq ekanligini va o‘z taqdirimizni belgilashda faqat ma’lum darajagacha ta’sir o‘tkaza olishimizni anglatadi. Vaholanki, boshqa omillar ham voqealarga shubhasiz ta’sir qiladi.
Har qanday sog‘lom fikrli kishi zamonaviy texnologiyalar endilikda geografiyaning temir qoidalarini o‘zgartira boshlaganini anglashi mumkin. U ba’zi to‘siqlarning ustidan, ostidan yoki orasidan o‘tish yo‘llarini topdi.
Antarktikadan to‘g‘ri shimolga, Yer sharining eng shimoliy qismiga yo‘l olsangiz,
XXI asrda diplomatik kurash maydoniga aylanishi muqarrar bo‘lgan joy
ga yetib kelasiz. Bu yerda katta-kichik davlatlar yetakchilik uchun bellashmoqda: bu –
Arktika
.
Geografiya har doim o‘ziga xos qamoqxona bo‘lib kelgan.
U millatlarning kim ekanligi yoki kim bo‘lishi mumkinligini belgilab bergan. Shu sababli dunyoning yetakchi mamlakatlari undan qutulish uchun ko‘p bor harakat qilib ko‘rgan.
📚
“Geografiya mahkumlari”
✍️
Tim Marshall
Xarid qilish uchun:
@AON_1997
/ +998975979766
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

Vashingtonda AQSh prezidentiga suiqasd uyushtirildi.
​2026-yil 25-aprel "Washington Hilton" mehmonxonasida o'tkazilayotgan an'anaviy Oq uy muxbirlari kechki ovqati vaqtida otishma yuz
berdi.
​Prezident Donald Tramp sahnada bo‘lgan bir vaqtda, tadbir zali tashqarisidagi tekshirish zonasida o‘q ovozlari yangradi. Maxfiy xizmat agentlari tezda Prezidentni qurshovga olishdi. ​Agentlar hamrohligida Donald Tramp, birinchi xonim Melaniya Tramp va hukumat a’zolari zudlik bilan xavfsiz hududga evakuatsiya qilindi. O'q ovozi eshitilishi bilan Maxfiy xizmatning maxsus guruhi ogir qurollar bilan sahnani qurshab oldi. Zaldagi chiroqlar qisman o'chirilib, barcha mehmonlarga polga yotish buyurildi.
​Donald Tramp voqeadan so‘ng o‘tkazilgan matbuot anjumanida quyidagilarni ma’lum qildi:
​Gumonlanuvchi 31 yoshli Kaliforniyalik (Torrans shahri) Koul Tomas Allen. Dastlabki ma'lumotlarga qaraganda, gumonlanuvchi so'ngi oylarda ijtimoiy tarmoqlarda hukumatga qarshi radikal fikrlar qoldirib kelgan. U mehmonxonaga jurnalist niqobi ostida kirishga uringani aytilmoqda. Allen xavfsizlik punktiga bostirib kirishga urinayotganda qo‘lga
olingan
. ​Hujum paytida bir nafar maxfiy xizmat xodimi o‘q yegan, biroq o‘q o‘tkazmaydigan nimcha uning hayotini saqlab qolgan.
Rasmiy Ayblov va Tergov:
​Kolumbiya okrugi prokurori Janin Ferris Pirro gumondorga nisbatan federal zobitlarga hujum qilish va zo‘ravonlik paytida o‘qotar qurol ishlatish bo‘yicha og‘ir ayblovlar qo‘yilishini
bildirdi.
FQB direktori Kash Patel esa jamoatchilikka murojaat qilib, ushbu jinoyatga doir har qanday kichik ma’lumot ham tergov uchun juda muhimligini
ta’kidladi.
FQB hozircha buni "ichki terrorizm" deb atayotgan bo'lsa-da, Trampning bayonotlarida xorijiy kuchlarga nisbatan shubhalar saqlanib
qolmoqda.
Bu ikki xil yondashuv yaqin kunlarda AQSh xavfsizlik kengashida katta muhokamalarga sabab bo'lishi aniq. Shuningdek dunyo AQShni ushbu voqeaga qanday javob berishini ham kutmoqda.
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

Hokimiyatning yangi arxitekturasi:
raqamli resurslar va texnofeodallar
Bugun biz yashayotgan voqelik tobora murakkablashib borar ekan, uni anglash uchun yangi tushunchalar, yangi tahliliy uslublar zarur bo‘lmoqda. Endilikda “
raqamli kapitalizm”, “texno-kapitalizm
”, yoki ko‘proq tilga olinayotgan “
texnofeodalizm
” kabi atamalar zamonaviy dunyodagi kuch munosabatlarini ifodalashga urinmoqda. Ha, bu hali yakdil tushuncha emas, ammo deyarli hammada bir fikr bor — bu hozirgi tizim ilgari bilgan kapitalizmga o‘xshamaydi.
"
Texno-feodalizm
" atamasi so‘nggi yillarda
Yanis Varufakis
ning "Texnofeodalizm: Kapitalizmni o‘ldirgan narsa" kitobi bilan kengroq muhokama etila boshlandi. U kapitalizm endi tugaganini va uning o‘rnini texnologik qudratga asoslangan yangi tizim — texno-feodalizm egallayotganini da’vo qiladi. Bu da’vo radikal ko‘rinishi mumkin, lekin e’tiborga molik.
Masalaning ildizini anglash uchun avvalo bu tizim qanday paydo bo‘lganiga nazar tashlash zarur. Ikkita asosiy omil ajralib turadi: biri — ekologik inqiroz. Global resurslar cheklangan, lekin korporatsiyalar daromad ortidan quvishda davom etmoqda. Bu esa atrof-muhitni mutlaqo e’tibordan chetda qoldirib, butun ekotizimni xavf ostida qoldirmoqda.
Earth Overshoot Day
har yili erta kelmoqda — bu biz hozirgi ishlab chiqarish va iste’mol darajasini uzoq muddat saqlay olmasligimizni anglatadi.
Ikkinchi omil — texnologik rivojlanish. Bu rivojlanish bir qarashda insoniyat farovonligini oshirgandek tuyuladi. Ba’zi futurologlar iqlim inqirozini, genetik kasalliklarni, hatto o‘limni ham texnologiya yordamida yengish mumkin deb o‘ylaydi. Bunday optimizmda jon bor: CRISPR kabi texnologiyalar bunga misol. Ammo bu rivojlanish shizofrenik tus olyapti — chunki u yirik platformalarning cheklanmagan nazorati ostida bo‘lmoqda.
Bugun odamlar munosabatlari, mehnati va hatto dunyoqarashi raqamli bozor qonunlari asosida shakllanmoqda. Feodalizm ham xuddi shunday yo‘l bilan — asta-sekinlik bilan tarix sahnasidan chiqqan edi. Endilikda kapitalizm ham o‘z o‘rnini bo‘shatayotgandek: yangi davr — texnofeodalizm boshlangan.
Bu yangi davr internet iqtisodiyotining rivojlanishi bilan boshlangan va ayniqsa 2008 yildan so‘ng kuchaygan. Raqamli platformalar — Meta, Amazon, Google, Tencent kabi kompaniyalar nafaqat iqtisodiy, balki siyosiy va ijtimoiy maydonda ham ustunlikka ega bo‘la boshladi. Endi ular davlatlar bilan teng kuchga ega — hatto ularning siyosiy qarorlariga bevosita ta’sir o‘tkazmoqda.
Feodal davrda yer feodallarning boylik manbai bo‘lgan bo‘lsa, bugungi kunda bu rolni raqamli ma’lumotlar, algoritmlar va platformalar bajaradi. Feodal renta bugun texno-renta sifatida qaytmoqda. Ishchilar, kontent yaratuvchilar, foydalanuvchilar esa yangi davrning “raqamli dehqonlari”. Ular mehnat qilmoqda, biroq platformalarning shartlariga ko‘r-ko‘rona bo‘ysunmoqda. Hech qanday erkinlik, egalik huquqi yoki barqaror kelajak kafolati yo‘q.
Xulosa shuki, texnofeodalizm — bu oz sonli texnologik elita tomonidan nazorat qilinayotgan iqtisodiy va siyosiy kuchning yangi arxitekturasi. U raqamli va moliyaviy aktivlar ustidan o‘rnatilgan monopoliyalar orqali mustahkamlanmoqda. Va bizdan savol so‘ramoqda: raqamli dunyoda haqiqiy mustaqillik mavjudmi?
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

💥
​​
#Yadroviy_bombalar
Top 10
1️⃣
-oʻrin -
Tsar bomba (
50 megatonna
)
2️⃣
-oʻrin -
B41/MK-41 (
25 megatonna
)
⚡️
-oʻrin -
TX-21 (
14,8 megatonna
)
4️⃣
-oʻrin -
MK-17 (
10-15 megatonna
)
5️⃣
-oʻrin -
MK-24/B-24 (
10-15 megatonna
)
6️⃣
-oʻrin -
"Ivy Mike" (
10,4 megatonna
)
7️⃣
-oʻrin -
MK-36 (
10 megatonna
)
8️⃣
-oʻrin -
B53 (
9 megatonna
)
9️⃣
-oʻrin -
MK-16 (
7 megatonna
)
1️⃣
0️⃣
-oʻrin -
MK-14 (
6,9 megatonna
)
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
Twitter
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

Oʻzbekiston xalq shoiri Muhammad Yusuf tavalludi 72 yilliga bagʻishlanadi
...
Oʻlsa oʻzi oʻlar, soʻzi oʻlmaydi,
Hamisha barhayot asl shoirlar.
Haqiqiy shoirning qabri boʻlmaydi!
Yurakka koʻmilar asl shoirlar.
✍️
"
Choʻlpon
"
©
Muhammad Yusuf
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

Sovuq urush
oqibatida boʻlingan davlatlar
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

#infografika
❗️
🇮🇷
Eron raketa tizimlari va ularning uchish masofasi.
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram

⁉️
1945-yilda Sovet maktab oʻquvchilarining AQSh elchisiga bergan sovgʻasi SSSRning Maxsus Xizmatiga qanday yordam bergan?
🎁
1945-yil
da Sovet maktab oʻquvchilari AQSh elchisiga AQShning gerbi tasvirlangan qimmatbaho yogʻochlardan yasalgan panel sovgʻa qilishgan. Maktab oʻquvchilari ham, elchi ham panelga tinglovchi moslamasi oʻrnatilganligini bilmagan edilar, uning dizayni
Lev Termen
tomonidan ishlab chiqilgan.
🐞
«
Qoʻngʻizcha
»
shu qadar muvaffaqiyatli yashiringanki, AQSh Maxsus Xizmatidagilar hech narsani payqamagan va sovetlar yana
8
yil davomida elchining ofisida suhbatlarni tinglashgan.
🕵️‍♂️
Ushbu kashfiyotdan soʻng, qurilma
SSSRning razvedka faoliyati dalili
sifatida BMTga taqdim etilgan, ammo uning ishlash prinsipi bir necha yillardan beri mavhumligicha qolmoqda.
✅
Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
👇
📱
X
📱
YouTube
📱
Facebook
📱
Instagram
📱
Telegram