Psixolog SHermuhammad Karimovich

КЕЧ АНГЛАГАН ҲАҚИҚАТЛАРИМ
Кеча ота-онам қабрига, сўнгра улар яшаб ўтган ҳовлига бордим. Ота-онам эккан дарахтларнинг соясида ўтирдим. Улар қазиган қудуқ ёнида дам олдим. Қўлимдан келгани уларни эслаш ва ҳақларига дуо ўқиш бўлди халос.!
Онамни эсладим, кўз олдимдан ўтказдим.
ОНАЖОНИМ: Ёшлигингизни, орзуларингизни, роҳатингизни фарзандларингиз бахтига алмаштирибсиз.
Касал бўлсам, бедор бўлган ОНАМ.
Ҳурсанд юрсам суюнган ОНАМ.
Мен йиқилсам, азоблар чекиб,
Юксалсам, қувонган ОНАМ.
Онам сизни ҳам чарчашингиз мумкинлигини ўйламаган эканман.
Доим илм оламан, ишлайман деб олисда бўлдим. ОНАМ ҳар куни мени соғинганини кеч англадим. Она шундай бўларкан.
Ҳаётда кўп одамларни кўрдим:
Онасини ёнига
табассум билан эмас:
Ташвиш, чарчоқ, асабийлик ва дўқ-пўписа билан борганларни кўрдим.
Менчи.?
Мен онамнинг олдига қандай ҳолатда борар эдим.? Сизчи бир ўйлаб кўрингчи.?
ОНАЖОНИМ ҳар гал эшик олдида мени кутган.
Мен билан бир пиёла чой устида юракдан суҳбатлашишни истаганини атрофдаги оналарни, бувижонга айланган опажонларимни кўриб англадим.
Ҳаётда шундай инсонларни кўрдим онасини эслаганда афсус улгурмадим дейди.
Бир марта бўлса ҳам бир соат телефонни четга қўйиб, фақат онамни тингласам бўларкан дейди.
“Онам ҳали ёш.”
“Ҳали вақт кўп.”
“Кейинроқ…” Мана шу уч ёлғон инсоннинг энг катта пушаймонига айланади.
Бугун эса бир ҳақиқатни қалбим билан ҳис қилдим:
Онага энг катта бахт-фарзандининг меҳри экан.
Энг қиммат совға-тилло эмас, боласининг қўлидан маҳкам ушлаб:
“Онажон, чарчаманг, мен сиздан жуда-жуда миннатдорман”, “
яхшиям борсиз ОНАЖОНИМ
”деган сўзи экан.
Азиз фарзанд:
Агар онангиз тирик бўлса, ўзингизни дунёнинг энг бой инсони деб билинг.
Бугуноқ бориб онангизни қучоқланг.
Пешонасидан ўпинг.
Унинг дуосини олинг.
Унинг гапларини шошилмай тингланг.
Чунки, шундай кун келади, сиз бутун бойлигингизни берсангиз ҳам, онангизни яна бир марта:
“Болам, овқат едингми?”деган овозини эшита олмайсиз.
Ота-онангизни қадрига борлигида етинг.
Эртага кеч бўлиб қолмасин.
Чунки вақт ортга қайтмайди.
Аммо меҳрни кечиктириш инсон қалбида умрбод битмас из қолдиради.
ОНАЖОНИМ:
Умрингизни ўз орзуларингиз учун эмас, менинг ташвишларим учун сарфлабсиз ОНАМ.!
Менинг ҳар бир оғриғимни ўз юрагингиздан ўтказибсиз ОНАМ.!
Мен кулсам, бахтли бўлиб, йиғласам, тунларни бедор ўтказган ОНАМ.!
Набираларимнинг қачон тили чиқаркан, биринчи сўзини қачон эшитар эканман деб, интизорлик билан кутибсиз ОНАМ.!Набираларининг ҳар бир қадам ташлаганини кўриб қувонган ОНАМ. Қўлингизда кўтариб, елкангизда айлантириб, ўзингиз сезмаган ҳолда қаддингизни букибсиз ОНАМ.!
Сочларингизга оқ тушганини, қадамларингиз секинлашганини мен эса асло пайқамабман ОНАЖОНИМ.!
Бир куни бир йигит шундай деди:
Уйга ҳар куни шошиб кирибман. Бироқ юзимда табассум эмас, ташвишимни олиб кирибман. Чарчоқни, асабийликни, дўқ-пўписани ОНАЖОНИМга раво кўрибман. Энг ачинарлиси, онам билан бир марта бўлса ҳам бир соат давомида юракдан суҳбатлашишга вақт ажратмабман. Машинамга миндириб, ғўддайибман, онамни машинамда олиб юрибман деб, керилибман, лекин бир ширин сўз демай асабийлашиб, қавоқ-тумшуқ қилиб олиб юбган эканман.
Бирор жойга кетсам индамай, бир оғиз “Мен палон жойга кетаяпман она” деб айтмасдан жўнаб кетибман. Яна қаердасан болам деб телефон қилса, иш билан юрибманда, деб қўпол сўзлабман. Оҳ ОНАЖОНИМ.!
Энди тушун
а
япман!
Онага энг қиммат совға - пул эмас. Қимматбаҳо телефон ҳам эмас. Унга энг кераклиси-фарзандининг меҳри, ажратган вақти-эътибори экан.!
Ота-она қаримайди, деб ўйлаймиз. Аслида эса улар ҳар куни биз учун бир кунга қариб борар экан.
Шунинг учун бугуноқ онангизни қучоқланг. Унга “Мен сизни яхши кўраман”, денг.
Бир пиёла чой устида унинг ёшлиги ҳақида сўранг. Ҳикояларини тингланг. Унинг қўлларини ушланг. Чунки, бир кун келиб, айнан шу оддий суҳбатларни энг кўп соғинамиз.
Она тирик экан-дуо тирик. Она бор экан-хонадонда нур бор.
Она бор экан-инсон ҳали ҳам болалигининг бир парчасини сақлаб қолган бўлади.
Қадрлашни кечиктирманг.
Чунки вақт ҳеч кимни кутмайди. Аммо афсус инсонни умрбод кузатади.
✍️
п.ф.ф.доктори Шермуҳаммад Каримович!
https://t.me/Shermuhammadkarimovich

Ўз қадрини нарсалар орқали исботлаш эҳтиёжининг психологик сабаблари:
Баъзи инсонлар ўзини қимматбаҳо буюмлар билан баҳолайди. “Мен қиммат нарса олдим, демак мен ҳам қимматман”, деган онгсиз ишонч шаклланган бўлади.
Тан олинишга бўлган кучли эҳтиёж:
Болалигида етарли мақтов ёки эътибор олмаган инсон катта бўлгач, бу эҳтиёжни моддий нарсалар орқали қондиришга ҳаракат қилиши мумкин.
Ички ишончсизликни яшириш:
Ўзига ишончи паст инсон ташқи бойлик билан ўзини кучли ва муваффақиятли қилиб кўрсатишга интилади. Бу ҳолат баъзан “компенсация механизми” деб аталади.
Ижтимоий мақомни намойиш қилиш:
Айримлар учун нарх-бу мақом белгиси. Улар атрофдагиларга: “Мен буни олишга қодирман”, деган хабарни етказишни хоҳлайди.
Қадриятлар тизими:
Агар инсон пул ва брендларни ҳаётдаги асосий муваффақият мезони деб ҳисобласа, у харидлар нархини айтишни табиий ҳол деб билади.
Оддий ҳаяжон билан бўлишиш:
Ҳамма ҳам мақтаниш учун гапирмайди. Кимдир узоқ вақт орзу қилган нарсасини олганидан хурсанд бўлиб, шунчаки ҳиссиётини бўлишиши ҳам мумкин.
Психологик нуқтаи назардан хавотирли ҳолат қачон?
Қуйидаги белгилар доимий кузатилса:
-ҳар суҳбатни пул ва нарх мавзусига бурса;
-бошқаларни нарсасининг қийматига қараб баҳоласа;
-ўзини фақат бойлиги билан устун қўйса;
-атрофдагиларнинг ҳаваси ва мақтовига қаттиқ муҳтож бўлса,
Бу инсонда ташқи тасдиққа кучли боғлиқлик, ўзини паст баҳолаш ёки баъзи шахсий хусусиятларнинг (масалан, нарциссистик тенденциялар) белгилари бўлиши мумкин.
Психологияда қизиқ бир фикр бор:
Ўзига ишончи мустаҳкам инсон одатда нарсасининг нархини эмас, унинг қадрини гапиради. Ўзига ишончи етарли бўлмаган инсон эса кўпроқ нархини таъкидлашга мойил бўлади.
https://t.me/Shermuhammadkarimovich