Strategic Focus: Central Asia

Stratfor: Putinning "g‘alaba" va’dasi Rossiyada yangi safarbarlik xavfini oshirmoqda
Stratfor
yozishicha
, Rossiya prezidenti V.Putin Davlat Dumasining amaldagi deputatlari bilan uchrashuvda Ukrainadagi urush Rossiya maqsadlariga erishmaguncha davom etishini va mamlakat "g‘alaba uchun barcha ishni qilishi"ni ta'kidladi. U parlamentning armiya, mudofaa sanoati va urush iqtisodiyotini qo‘llab-quvvatlaganini yuqori baholab, kelgusi uch yillik davlat budjetida ham mudofaa xarajatlari ustuvor yo‘nalish bo‘lib qolishini ma'lum qildi.
Tahlilga ko‘ra, bu bayonot Kremlning yaqin muddatda Ukrainaga nisbatan murosaga borish niyati yo‘qligini anglatadi. Sentyabr oyida bo‘lib o‘tadigan Davlat Dumasi saylovlaridan keyin ham Rossiya urushni davom ettirish uchun katta moliyaviy va harbiy resurslarni safarbar qilishda davom etadi.
Biroq Stratfor ekspertlari Rossiya oldidagi asosiy muammo frontdagi yo‘qotishlarni muntazam qoplash ekanini ta'kidlaydi. Kreml saylovlargacha ommaviy safarbarlik e'lon qilishdan qochishga harakat qiladi.
Ammo agar frontda sezilarli natija bo‘lmasa, saylovlardan keyin qo‘shimcha harbiy kuch jalb qilish zarurati kuchayadi
. Bunda Moskva avvaliga shartnoma asosida xizmatga yollashni kengaytirishi, dron bo‘linmalariga ko‘proq talabalarni jalb qilishi hamda mahkumlarning armiyaga qo‘shilishiga yanada kengroq ruxsat berishi kutilmoqda.
Maqolada yana qayd etilishicha, 27 iyul kuni Putin Rossiya Qurolli kuchlari tarkibini yana
25 ming nafarga
oshirish to‘g‘risidagi farmonni imzoladi. Natijada harbiy xizmatchilar soni
1,51 milliondan 1,535 million nafarga
yetadi. Bu so‘nggi ikki oy ichidagi ikkinchi, Ukrainaga to‘liq bosqin boshlanganidan buyon esa oltinchi marta armiya sonining rasman oshirilishidir. Yangi farmon bilan Rossiya Qurolli kuchlarining umumiy tasdiqlangan tarkibi
2,426 million kishiga
yetkaziladi.

CFR: Xitoy ilk bor AQSHdan ko‘ra ko‘proq ijobiy qabul qilinmoqda
Council on Foreign Relations (CFR)
tahliliga ko‘ra, so‘nggi
Pew Research Center
so‘rovi tarixiy natijani qayd etdi. Ilk bor so‘rov o‘tkazilgan davlatlarning aksariyatida Xitoyga nisbatan munosabat AQSHnikidan yaxshiroq
bo‘ldi
. Biroq bu Xitoyning keskin "sakrashi"dan ko‘ra, AQSHning yumshoq kuchi (soft power) zaiflashgani bilan ko‘proq bog‘liq.
Qayd etilishicha, AQSHning xalqaro obro‘siga bir necha omil salbiy ta'sir ko‘rsatdi. So‘nggi yillarda ittifoqchilar bilan savdo mojarolari, "America First" siyosati, Eron atrofidagi harbiy harakatlar hamda Vashingtonning xalqaro institutlarga nisbatan munosabati ko‘plab mamlakatlarda ishonchning pasayishiga olib keldi. Natijada, hatto AQSHning yaqin hamkorlari bo‘lgan Kanada, Meksika va qator Yevropa davlatlarida ham Xitoyga nisbatan ijobiy qarashlar kuchaydi.
Shu bilan birga, so'ngi yillarda Xitoyning o‘zi ham faol tashqi siyosat yuritayotmoqda. Pekin infratuzilma loyihalari, savdo, investitsiyalar va rivojlanayotgan davlatlar bilan iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish orqali o‘z ta'sirini oshirdi. Ayniqsa, Osiyo, Afrika, Lotin Amerikasi va Yaqin Sharqda Xitoy ko‘plab davlatlar uchun muhim iqtisodiy sherikka aylandi.
Biroq so‘rov natijalariga ko‘ra, inson huquqlari, shaxsiy erkinliklar va demokratik qadriyatlar masalasida AQSH hanuz ustunlikni saqlab qolmoqda. Shuningdek, Hindiston, Yaponiya, Janubiy Koreya va Filippin kabi davlatlar hali ham AQSHni Xitoydan ko‘ra ijobiyroq baholamoqda. CFRning asosiy xulosasi shuki, XXI asr raqobati endi faqat iqtisodiyot yoki harbiy qudrat bilan belgilanmaydi. Davlatning ishonchliligi, barqarorligi va xalqaro maydondagi obro‘si ham geosiyosiy kuchning muhim tarkibiy qismiga aylanmoqda.

So‘nggi kunlarda ekspertlar hamjamiyatida
Qozog‘iston Prezidenti Qosim-Jomart Toqayevning Ukraina mojarosini muzlatish va tinch yo‘l bilan hal etish zarurligi haqidagi bayonoti
faol muhokama qilinmoqda. Ushbu tashabbus nafaqat G‘arb va Rossiyada, balki MDH makonida ham turlicha talqin qilinmoqda. Bu borada ekspertlar asosan uchta asosiy jihatga e'tibor qaratmoqda.
Birinchidan,
ayrim tahlilchilar Toqayevning bayonotini Kreml manfaatlari yo‘lida amalga oshirilgan diplomatik "sinov signali" sifatida baholamoqda. Ularning fikricha, MDH hududidagi eng tajribali diplomatlar qatoriga kiruvchi
Toqayev bunday nozik masalada Moskva bilan hech qanday kelishuvsiz keskin tashabbus bilan chiqishi ehtimoldan yiroq
. Shu nuqtai nazardan qaralganda, Ostonaning pozitsiyasi Rossiyaning rasmiy muzokaralar chegarasini pasaytirmagan holda G‘arb va Kiyevning ehtimoliy sulh bo‘yicha reaksiyasini sinab ko‘rishga qaratilgan diplomatik mexanizm sifatida talqin qilinmoqda. Bu orqali Kreml o‘zining tinch yo‘l bilan tartibga solishga tayyorligini namoyish etish imkoniga ega bo‘ladi, biroq rasmiy pozitsiyasini o‘zgartirmaydi.
Ikkinchidan,
ekspertlar Toqayevning bayonotini
Qozog‘istonning iqtisodiy manfaatlarini himoya qilish
bilan bog‘lamoqda. Mamlakat neft eksportining asosiy qismi Novorossiysk terminali orqali Kaspiy quvur konsorsiumi orqali amalga oshiriladi. Qora dengizdagi har qanday harbiy keskinlashuv yoki ushbu infratuzilmaning vaqtinchalik to‘xtashi Qozog‘iston budjetiga sezilarli zarar yetkazishi mumkin. Bundan tashqari, Tengiz va Qorachag‘anoq konlariga milliardlab dollar sarmoya kiritgan Chevron, ExxonMobil kabi yirik G‘arb kompaniyalari uchun ham tranzitning uzilishi katta moliyaviy yo‘qotishlarni anglatadi. Shu sababli Ostona o‘zining strategik iqtisodiy infratuzilmasini himoya qilish maqsadida o‘t ochishni to‘xtatish masalasini muntazam ravishda kun tartibiga olib chiqishda davom etishi ehtimoldan xoli emas.
Uchinchidan,
Toqayevning bayonoti Qozog‘istonning ko‘p vektorli tashqi siyosatini va xalqaro maydondagi mustaqil subyekt sifatidagi mavqeini mustahkamlashga qaratilgan qadam sifatida ham baholanmoqda.
Ostona Markaziy Osiyoni Yevropa, Xitoy va Yevrosiyo o‘rtasidagi strategik ko‘prik sifatida namoyon etishga intilmoqda
. Tinchlik tarafdori sifatidagi faol ritorika bir tomondan AQSH va Yevropa Ittifoqining ikkilamchi sanksiyalar bo‘yicha bosimini yumshatishga xizmat qilsa, ikkinchi tomondan Markaziy Osiyo davlatlari mustaqil geosiyosiy manfaatlarga ega ekanini namoyish etadi. Shu bois Moskva bunday tashabbuslarni ehtiyotkorlik bilan qabul qilgan taqdirda ham, Ostona uchun vositachi va tinchlik tarafdori sifatidagi imijni saqlab qolish strategik ahamiyat kasb etadi.
Strategic Focus: Central Asia

Afg‘oniston - O‘zbekiston tashqi siyosatining markazi
Kobuldagi manbalarga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Xodjayev boshchiligidagi delegatsiya Afg‘onistonga tashrif buyurgan. Jamshid Xoʻjayev tashrifda Afgʻoniston Bosh vaziri Mulla Muhammad Hasan Oxund, Bosh vazir o‘rinbosari Mulla Abdulg‘ani Barodar va boshqa rasmiylar bilan uchrashgan.
Uchrashuv davomida Afgʻoniston va Oʻzbekiston oʻrtasidagi ikki tomonlama savdo hajmi taxminan 1,6 milliard dollarga yetgani maʼlum qilindi.
J.Xodjayev Oʻzbekistonning Afgʻoniston togʻ-kon sanoatiga investitsiya kiritishga, afgʻon goʻshti va paxta importini koʻpaytirishga va Hayratonda 50 million dollarlik ruxni qayta ishlash zavodini qurishga tayyorligini eʼlon qildi.
J.Xodjayev shuningdek, Oʻzbekiston Afgʻoniston fuqarolariga 5000 ta viza berganini taʼkidlab, bu koʻrsatkichni ikki tomonlama doʻstlik va tijorat aloqalari oʻsib borayotganining yaqqol koʻrsatkichi deb taʼrifladi.
👉
@suhrob_buranov
👈

Bugun
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari
boshchiligidagi
500 ga yaqin aʼzodan iborat yuqori darajali delegatsiya
Kobulga tashrif buyurmoqda. Delegatsiya tarkibiga viloyat hokimlari, yuqori martabali hukumat mulozimlari, taniqli tadbirkorlar va Oʻzbekistonning yirik korxonalari vakillari kirgan boʻlib, bu Afgʻonistonga tashrif buyurgan eng yirik rasmiy va ishbilarmonlik delegatsiyalaridan biridir.
Tashrif davomida delegatsiya
Afgʻoniston Bosh vazirining iqtisodiy masalalar boʻyicha oʻrinbosari Mulla Abdul Gʻani Barodar
bilan bir qator hukumatlararo (G2G) va biznes (B2B) uchrashuvlarini oʻtkazadi. Muzokaralar energetika, savdo, tranzit, transport, sogʻliqni saqlash, investitsiya, sanoatni rivojlantirish va boshqa strategik sohalarda hamkorlikni kengaytirishga qaratiladi. Shuningdek, uchrashuvlarda
Afgʻoniston va Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatalari
ham ishtirok etadi va yakunda millionlab dollarlik tijorat shartnomalari hamda anglashuv memorandumlari imzolanishi kutilmoqda.
Ushbu tashrif Afgʻoniston va Oʻzbekiston munosabatlaridagi muhim voqea boʻlib, ikki qoʻshni davlat oʻrtasida ortib borayotgan strategik ishonchni aks ettiradi. Eng muhimi, bu Afgʻoniston nafaqat Markaziy Osiyoning qoʻshnisi, balki mintaqaning iqtisodiy va geopolitik landshaftining ajralmas qismi ekanligini har ikkala tomon birdek anglab yetganidan dalolat beradi.
Afgʻoniston uchun Markaziy Osiyo bilan aloqalarni chuqurlashtirish strategik milliy ustuvor vazifa hisoblanadi
. Mamlakat dengizga chiqish imkoniyati boʻlmagan davlatdan Markaziy Osiyoni Janubiy Osiyo, Yaqin Sharq va boshqa mintaqalar bilan bogʻlaydigan mintaqaviy xabga (tugunga) aylanishga intilmoqda. Oʻzbekiston esa Afgʻoniston orqali mintaqaviy bogʻliqlikni izchil qoʻllab-quvvatlab kelayotgan eng faol tashabbuskorlardan biri boʻlib, Trans-Afgʻon temir yoʻli, elektr energiyasini uzatish loyihalari va chegaralararo savdoni kengaytirish kabi yirik tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlamoqda.
Mintaqaviy dinamika rivojlanishda davom etar ekan, Afgʻonistonning barqarorligi va iqtisodiy integratsiyasi butun mintaqaning ravnaqi uchun tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Abdul Hay Qanit
, Afg‘oniston Islom Amirligi Tashqi ishlari vaziriligi huzuridagi Strategik tadqiqotlar markazi direktori
Strategic Focus: Central Asia

🔥
Премьера
🇺🇿
Мирзиёев билан 10 йил...
Ўзбекистоннинг сўнгги 10 йиллиги қандай ўзгарди? Муҳим қарорлар, катта ислоҳотлар, халқ ҳаётидаги янгиланишлар ва тарихий жараёнлар
😎
YOUTUBE
да томоша қилинг
Расмий саҳифалар:
🌐
Тelegram
|
🌐
Instagram
|
🌐
Facebook

Мен тадқиқотчиман. Мен талабалар билан ўз билимларимни маърузалар орқали бўлишаман, шунингдек, илмий мақолаларим орқали ҳам ўз фикрларимни кенг жамоатчиликка етказаман. Менинг мақсадим - аниқ экспертлик баҳосини бериш ва маҳаллий ҳамда кенгроқ миқёсда дунёқараш шаклланишига ҳисса қўшиш.
Билимларимни янада бойитиш мақсадида Афғонистонга навбатдаги ташрифни ташкил қилдим. Чунки интернетдаги маълумотлар баъзан бузиб талқин қилиниши мумкин. Ҳақиқий ва сифатли таҳлил эса албатта дала тадқиқотларини талаб қилади.
Бизнинг миссиямиз - ўзбек ва афғон олимлари ҳамда экспертлари ўртасидаги академик нетворкни кенгайтириш. Шу мақсадда Афғонистоннинг қатор таҳлилий марказлари ва университетларига ташриф буюриб, жуда кўп янги билимлар ва бебаҳо тажрибага эга бўлдик.

«Они мусулмони» деган латифа бор эди…
Бош прокуратура собиқ судьяларга нисбатан жиноят иши қўзғатиш ҳамда эҳтиёт чораси танлаш масаласида Судьялар олий кенгашидан хулоса сўраган.
Судьялар олий кенгаши эса судьялар лавозимидан озод этилгани ва ҳозирги кунда оддий фуқаро эканини важ қилиб, «бу масалага алоқамиз йўқ», деган мазмунда жавоб берган.
Ҳақиқатдан ҳам, судьяларнинг лавозимидан озод этилишига ўз аризалари асос бўлган.
Яъни, кенгаш уларга «ариза бериб туринглар, ҳамма жой тинч бўлсин»
, деганми ёки бунинг ортида бошқа сабаб борми — буни ўзлари ва юқоридаги яхши билади.
Аҳамиятли жиҳати шундаки, агар гап судьянинг касбий фаолияти билан боғлиқ эҳтимолий жиноят ҳақида кетаётган бўлса, Судьялар олий кенгаши қонунга мувофиқ хулоса бериши шарт. Ахир у кўчада безорилик ёки касбий фаолиятига алоқаси бўлмаган бошқа жиноятни содир этгани йўқ-ку.
Энди эса суд адолатли бўлсин. Айби бўлса, муносиб жазосини олсин. Айби бўлмаса, оқлансин.
Қизиғи шундаки, айрим судьялар унчалик хушламайдиган адвокатура тизимининг 60 нафардан ортиқ адвокати кўнгилли равишда уларнинг ҳимоясига чиққан. Мақсад битта — адолат тарозисини ўз ўрнига қайтариш.
@a_huquq_uz

AQSh va Eron o‘rtasidagi mojaro besh oydan buyon davom etar ekan, uning geosiyosiy va iqtisodiy oqibatlari tobora chuqurlashmoqda. AQSh Prezidenti D.Tramp "urush hali tugamaganini" ta'kidlab, Vashington harbiy bosimni davom ettirishini bildirdi. Shundan so‘ng AQSh kuchlari Eron hududiga navbatdagi aviazarbalarni yo‘lladi, Tehronning g‘arbiy, sharqiy va shimoli-sharqiy hududlarida havo hujumidan mudofaa tizimlari ishga tushirildi.
Pentagon ma'lumotlariga ko‘ra, AQSh harbiylari
ketma-ket 11 kecha
davomida Eron hududidagi nishonlarga zarba bergan. So‘nggi operatsiyalarda
harbiy logistika infratuzilmasi
va Hormuz bo‘g‘ozida tijorat kemalariga tahdid solishi mumkin bo‘lgan obyektlar nishonga olingani ma'lum qilindi. Eron davlat OAV esa zarbalar nafaqat Tehron atrofida, balki
Bushehr
viloyatida, mamlakatdagi atom elektr stansiyasi joylashgan hudud yaqinida ham qayd etilganini bildirdi.
Mojaro iqtisodiy jihatdan ham AQSh uchun tobora qimmatga tushmoqda. Pentagon rahbari Pit Xegset Kongressga murojaatida urush xarajatlari
37,5 milliard dollarga
yetganini ma'lum qildi va mudofaa ehtiyojlari uchun yana
o‘nlab milliard dollar
qo‘shimcha mablag‘ ajratishni so‘radi. Ya'ni, harbiy kampaniya uzoq davom etishi kutilmoqda.
Strategik nuqtai nazardan, Hormuz bo‘g‘ozi bo‘yicha dastlabki kelishuvning barbod bo‘lishi mojaroni yangi bosqichga olib chiqdi. Natijada Yaqin Sharqdagi global energiya ta'minotining ikkita muhim dengiz yo‘lagi atrofida xavfsizlik tahdidlari kuchaydi. AQSh zarbalarini aynan xalqaro kemachilik xavfsizligini ta'minlash zarurati bilan izohlamoqda.
Shu bilan birga, harbiy eskalatsiya diplomatik aloqalarning to‘liq uzilganini anglatmaydi. AQSh Davlat kotibi M.Rubio Manila shahrida ASEAN tashqi ishlar vazirlari yig‘ilishi doirasida Vashington Eron bilan diplomatik kelishuvga erishishga tayyorligini, biroq Tehron muzokaralarga yetarlicha jiddiy yondashmayotganini ta'kidladi. Eron rasmiylari esa vositachilar orqali AQSh bilan diplomatik muloqot davom etayotganini tasdiqladi.
Ichki siyosiy bosim tobora kuchaymoqda. Noyabr oyida bo‘lib o‘tadigan AQSh Kongressi saylovlari arafasida D.Tramp ma'muriyati urushni yakunlash bo‘yicha kuchli siyosiy bosim ostida qolmoqda. Mojaroning uzoq davom etishi va
37,5 milliard dollarlik
xarajatlar hatto Trampning an'anaviy saylovchilari orasida ham norozilikni kuchaytirayotgani qayd etilmoqda.
Xulosa qilib aytganda
, AQSh hozirda ikki yo‘nalishli strategiyani amalga oshirmoqda: bir tomondan Eronning harbiy salohiyati va Hormuz bo‘g‘ozidagi ta'sirini izchil zaiflashtirish, ikkinchi tomondan esa diplomatik muzokaralar imkoniyatini saqlab qolish. Biroq urushning besh oy davom etgani,
11 kecha uzluksiz zarbalar
,
37,5 milliard dollarlik xarajatlar
hamda AQSh ichki siyosatidagi bosim Vashingtonni yaqin oylar ichida harbiy va siyosiy maqsadlar o‘rtasida murakkab tanlov qilishga majbur etishi mumkin.
Strategic Focus: Central Asia

Avvalroq Yaman Qurolli kuchlar vakili ogohlantirgan edi:
«Mamlakatimizga qarshi har qanday tajovuz Saudiya Arabistoni hududining ichki qismlarida keng koʻlamli operatsiyalarga olib keladi».
Strategic Focus: Central Asia