Tarixchilik

Abu Hanifa r.a ning o’rinlari beqiyos. Shulardan eng muhimlari: o’zlaridan keyin madrasa ya’ni shogirdlar qoldirganlaridir. Bu shogirdlar ishlarni faoliyatni davom ettirdi. Xalq va jamiyatga xizmat qilishdi.
Muhammadodil
ustozimni shu jihatdan Abu Hanifaga o’xshataman. Madrasa va shogirdlari uchun hamma narsaga tayyor turadilar. Yaqinda juda katta yangilik ham qilishmoqda. Ramazon oyi esa madrasa va ustozim uchun muhim. Chunki pul to’lay olmaydigan talabalarni harajatlarini zakot yeg’ish orqali qoplashadi.
Madrasa ta’limini ko’rgan inson sifatida yaxshi bilaman. Madrasada eng qiyin narsa pul to’la olmayapman, yoki to’langan pulni oqlashim kerak degan ichki kechinmalardir.
Ko’z oldimda pul to’lay olmagani uchun o’qishni tashlab ketgan do’stlarim juda ko’p bo’lgan. Men ham shulardan biri bo’lishim mumkin edi lekin ustozimning qo’llovlari sabab qiynalib bo’lsa ham bitirib oldim.
Aytmoqchi bo’lganim imkon bo’lsa madrasa toliblari uchun yeg’ilayotgan zakot aksiyasida qatnashing yoki dalolat qiling.
Jamiyat va xalqimiz uchun o’zini qurbon qilib ilm olayotgan ukalarimizning ta’lim olishi davomiy bo’lishiga siz ham o’z hissangizni qo’shing. Eng kamida bu xabarni imkoni borlarga dalolat qilishingizni iltimos qilaman.
Zakot bo’yicha murojaat uchun:
@muhammadodil_menejer

O‘z ovozingizni «openbudget» da sotmang.
Avvalam bor bunday qing‘irlik qilsa bo‘ladigan tizimni to‘g‘rilash kerak. Ammo bu haqida gapirishimiz bir narsani o‘zgartirmaydi. Shu sabab bu murojaat siz uchun.
Bu tashabbus aslida eng muhtoj va taʼmirtalab joylar uchun edi. Lekin ovozlarimizni sotishimiz sabab bu ham monopoliyaga aylanmoqda. Bunday soxtalashtirilayotgan ishlarda ishtirok etmang.
Hattoki 1 ovoz evaziga 100 ming deb tovlamachilik ham qilishmoqda. Kartangizni so‘rashadi va kod keladi. Shu kodni berishingiz bilanoq kartangizdagi bor pulni yechib olishadi.
Bizning sodda xalqmiz bunday tovlamachilikka ishonmasligi kerak. Bu xabarni o‘qir ekansiz nohaq qilinayotgan openbudget va uni orqasidan qilinayotgan baʼzi iflo*larliklar haqida ogohlantiring.
Tarixchilik.

Open byudjet boshlandi.
Ovozingizni sotmang!!!

3-4 yil oldingi video
https://www.instagram.com/reel/DVxUyTWiNEt/?igsh=MXZlNGp6aGdzOGF3Nw==

1939-yil 23-dekabrda Namangandan yo‘lga chiqqan Hayit ilgari harbiy tayyorgarlikdan o‘tganligi sababli Qizil armiyaga leytenant unvoni bilan qabul qilinib, Polsha frontidagi Chijov shahriga yuboriladi. Urush davomida tank qo‘shinlari kursini tugatib, Polsha frontida janglarda qatnashadi. 1941-yilda Belorussiyaning Slutsk shahri yaqinida bo‘lgan janglarda u nemislarga asir tushadi.
Nemis asirlik lagerlarida og‘ir sharoitda yashayotgan paytda Turkiston mustaqilligi tarafdori bo‘lgan va 1920-yillarda Rossiyadan chiqib ketib Parijda yashagan Mustafa Choqay yordamida u lagerlardan ozod qilinadi. Keyinchalik nemislar Sovet Ittifoqiga qarshi tuzgan Turkistan Legion tarkibida faoliyat yuritadi.
Urush yakunida Germaniya taslim bo‘lgach, ittifoqchi davlatlarning Stalin bilan kelishuvi sababli u bir necha bor Sovetlarga topshirilish xavfidan zo‘rg‘a qutuladi. Urushdan keyin u Germaniyada qolib yashaydi.
1947-yilda u University of Münsterning falsafa fakultetiga o‘qishga kiradi. Shu davrdan boshlab u butun umrini Sovet tadqiqotlariga, Sovet Ittifoqi tarkibidagi turkiy xalqlarning siyosiy, tarixiy va diniy masalalarini o‘rganishga bag‘ishlaydi. 1950-yilda “Turkiston milliy hukumatlari (Qo‘qon va Alash O‘rda)” mavzusidagi dissertatsiyasi bilan falsafa doktori ilmiy darajasini oladi.
1950-yilda u nemis ayoli Rut xonimga uylanadi. Bu nikohdan Ertay va Mirzo ismli ikki o‘g‘il, Dilbar ismli bir qiz tug‘iladi. Bundan tashqari, uning O‘zbekistonda birinchi nikohidan Bekmirza ismli o‘g‘li ham bor edi.
U Turkiston tarixini keng miqiyosda yoritgan kamdan kam tarixchilardan biridir. 2004-yilda Istanbul Texnika Universiteti oldidagi xizmatlari uchun unga faxriy doktor unvoni berilgan.
2006-yil 31-oktabrda Kyoln shahrida, 88 yoshda olamdan oʻtgan.
Turk tilidan Abror Ibrohimov tarjimasi.

Prof. Dr. Baymirza Hayit (1917–2006)
Baymirza Hayit 1917-yil 17-dekabrda Oʻzbekistonning Fargʻona vodiysi, Namangan viloyati Yorqo’rg’on qishlogʻida tugʻilgan. Onasining ismi Robiya, otasining ismi Hayit Mirza Mahmudmirzaoʻgʻli edi. Toʻqqiz farzandli dehqon oilasida tugʻilgan Baymirza Hayit oʻzbeklardan bo‘lib, uning bolalik yillari Sovet Qizil armiyasi militsiyasining qonli harakatlari bilan kechdi va bu voqealar uning hayotida chuqur iz qoldirdi.
1923-yillarda Sovet hokimiyati hali toʻliq mustahkamlanmagan davrda Baymirzaning ilk taʼlimi mahalla maktabida diniy taʼlim bilan boshlandi. Bir yil o‘tib u jadid maktabiga yozildi. Keyinchalik maktabning to‘rtinchi sinfidan Namangan viloyati Ta’lim-tarbiya texnikumi maktabiga o‘tkazildi. Yozish va o‘qishga juda qiziqqan Hayit ilk maqolalarini maktabning devoriy gazetasi “Bizim Fikir”da eʼlon qila boshladi.
Maktabdagi sahna chiqishlari va sheʼriyat kechalarida u tez orada eʼtibor qozondi. Shundan soʻng Turkistonning yashirin millatchi ziyolilaridan bo‘lgan Abdulhamid Cho‘lpon, Safizoda va Rafiq Mu’min bilan tanishdi. Ayniqsa Cho‘lpon unga alohida eʼtibor qaratdi. Jadidchi va turk birlik tarafdori bo‘lgan ziyolilar to‘planadigan Chinorosti qahvaxonasi muhitida u ustoz-shogird anʼanasiga ko‘ra adabiyot va musiqa suhbatlarida qatnashdi. Bu muhit Baymirza Hayit uchun tarixiy va milliy ong shakllanishida muhim maktab vazifasini o‘tadi.
1933-yil uning hayotida burilish davri bo‘ldi. Aynan shu yillarda Joseph Stalin hukmronligi ostida Turkiston hududida turk birlik tarafdori bo‘lgan so‘nggi ziyolilarni yo‘q qilish harakati boshlangan edi. “Xalq dushmani” ayblovi bilan ko‘plab ziyolilar qatag‘on qilindi.
1934-yilda Hayit oliy o‘quv yurti imtihonidan o‘tib, avval Andijon viloyatidagi Sug‘orish (qishloq xo‘jaligi) maktabiga, keyin Qo‘qondagi tibbiyot fakultetiga kirdi. Biroq bu yo‘nalish unga ma’qul kelmadi. Shundan so‘ng u 1920–1921-yillarda Turkiston Muxtor Sovet Respublikasi mudofaa vaziri bo‘lgan Ustubayev yordamida Toshkent universitetining tarix fakultetiga o‘qishga kirdi. Fakultet kotibiyati unga “Baymirza Hayitovich Mahmudov” nomi bilan talabalik guvohnomasini berdi. Keyinchalik Hayit bu ruscha shakldagi ism-familiyaning bir qismini 1939-yilda Qizil armiyadagi xizmat paytida (“Baymirza Hayitov”), qolgan qismini esa 1942-yilda Turkiston legioniga qo‘shilgach butunlay tark etdi.
U National University of Uzbekistan(milliy universiteti) tarix fakultetini 1937-yilda tugatdi. Talabalik yillarida yozgi taʼtil paytlarida kolxozlarda ishlagan va shu jarayonda Stalin diktaturasining achchiq oqibatlarini bevosita ko‘rgan. Uning shakllanishida muhim rol o‘ynagan ko‘plab mashhur shaxslar — Fayzulla Xo‘jayev, Akmal Ikromov, Abdurauf Fitrat hamda Cho‘lpon kabi ziyolilar qatag‘on qilindi. Natijada maktablarda dars beradigan o‘qituvchilar ham yetishmay qoldi.
Sovet hukumati oliy o‘quv yurtlarida o‘qiyotgan talabalarni tezlashtirilgan kurs orqali tayyorlab, uch oylik o‘qituvchilik kursidan keyin maktablarga yuborishni boshladi. Hayit ham shu yo‘l bilan institutni tugatib, avval To‘raqo‘rg‘on tumanida, keyin Sirdaryo bo‘yidagi Jamacho‘y va Sayram qishloq maktablarida o‘qituvchilik qildi. Keyinchalik u tuman maorif bo‘limi mudiri etib tayinlandi. Shu bilan birga Toshkentga borib universitetdagi imtihonlarini topshirib turardi.
1939-yil 30-oktabrda Toshkent universitetini yuqori baholar bilan tugatgan Hayitga ko‘p o‘tmay Ikkinchi jahon urushi frontiga chaqiruv qog‘ozi keladi. NKVD tomonidan qo‘rqitish maqsadida ommaviy hibsga olishlar boshlangach, u “Nadya Krupskaya”ga maktub yozadi, biroq bu hech narsani o‘zgartirmaydi va u armiyaga chaqiriladi.
Frontga ketishidan o‘n besh kun oldin onasining iltimosi bilan To‘xtaxon ismli qizga uylanadi. Ammo u xotini bilan boshqa ko‘risha olmaydi; undan tug‘ilgan farzandini esa oradan 52yil o‘tgachgina ko‘rish nasib etadi.

Tasavvur qiling, butun dunyo Sun’iy ong tomonidan boshqarilmoqda, har bir jarayon mantiq va hisob-kitobga asoslangan. U yerda jinoyat, korrupsiya, baxtsizlik yo’q…
Jamiyatdan insoniy hissiyotlar butunlay supurib tashlangan, barcha jarayonlar aql va mantiqan qilingan qarorlar asosida.
Va bir kuni, Diala (sun’iy ong) shahar ichida virus borligini aniqlaydi. Bu virus “odam” edi… Odamning hissiyotlari bor, tafakkuri bor, his qiladigan qalbi bor… Diala hayron qoladi va bir haqiqatni anglaydi.
“His qilish - anglashning og’rig’idir.”
14-mart mana shu kitob taqdimoti bo’lib o’tmoqda.
Taqdimot mehmonlari
Hamid Sodiq, Kamoliddin Rabbimov, G’aybulla Boboyorov.
Bog’lanish uchun:
@nurbekgofurov

Bugungi hashamatimiz kechagi kunimizni unuttirmasin!
https://www.instagram.com/reel/DVtF2NaiF5O/?igsh=d3k5Z2hqb2hyaDVy

Go’zal Turkiston sanga ne bo’ldi…

Alixonto’ra Sog’uniyning Turkiston qayg’usi kitoblarini 3-bor tugatdim.
Bu qayg’u nafaqat Turkistonning balki butun Islom olamining qayg’usidir.
Xulosalar haqida alohida yozaman.