YURIST MASLAHATI

Олий суд раиси Исломов Бахтиёр Жаҳонгирович
лавозимидан озод этилгани айтилмоқда.
👉
@yuristlar_maslahati
👈

Обуначимиз 12 май куни Бош прокуратурага йўллаган хатига ҳануз жавоб ололмаётганидан норози бўлиб, бизга ёзмоқда.
Энг ёмони, бирорта ҳам масъул аризачи билан боғланиб, вазият юзасидан на тушунтириш сўраган ва на ҳолатга аниқлик киритган.
Қонунлар ижросини таъминловчи ташкилотнинг ўзи мурожаат муддатини бузиб турса, бошқалар нима қилсин?
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

#Суд_амалиёти
Тафтиш инстацияси ишни қайта кўриш учун апеляция инстаниясига ишни қата юбориши мумкинми
?
Иқтисодий низо бўйича Кластер юристи қизиқ савол билан мурожаат қилган, унга кўра иш тафтиш инстанциясигача борган, тафтиш инстанцияси эса, ишни апелляция инстанциясига қайта кўриш учун юборганидан норози бўлган.
Просессуал нормалар бунга нима дейди?
Ҳа, тафтиш инстанцияси ишни қайта кўриб чиқиш учун апелляция инстанциясига юбориши мумкин. Бу ҳуқуқ Иқтисодий процессуал кодекснинг
324-7-моддаси
ва Олий суд Пленумининг 2024 йил 25 июндаги
21-сонли
қарори билан белгиланган.
Агар қуйи судлар моддий ёки процессуал ҳуқуқ нормаларини бузган бўлса ёки ишда муҳим ҳолатлар тўлиқ аниқланмаган бўлса, тафтиш суди қарорни бекор қилиб, ишни апелляцияга қайта юборишга ҳақли.
Ўзимизда бўлган бир мисол билан тушунтираман
2024 йил июнь ойида Қашқадарё вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати “XXXXX” хусусий фирмаси иши юзасидан
тафтиш шикоятини кўриб чиқди. Суд жавобгарларни ер майдонидан чиқариш талаби аниқ баён этилмагани ва учинчи шахслар ҳуқуқи ҳисобга олинмаганини аниқлади.
Шу сабабли апелляция қарори бекор қилиниб, ишни апелляция инстанциясига қайта кўриб чиқиш учун юборади.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

#Савол_беринг_жавоб_берамиз
"Декрет"даврини таътил пулига таъсири борми?
Assalomu alaykum men 2025-yil 6 - oktyabrdan dekretga chiqib 10 - fevral ishga qaytdim menga qanday otpuska beriladi.
Агар сиз меҳнат таътилига чиқсангиз, сизга умумий тартибда
тўлиқ 56 календарь кунлик меҳнат таътили берилади
, бироқ таътил пули
ҳақиқатда 48 кун учун ҳисоблаб тўланади
.
Келинг масалани бирма бир таҳлил қиламиз
Вазирлар Маҳкамасининг
263-сон қарори
билан тасдиқланган меъёрларга мувофиқ, умумий ўрта таълим мактабларининг ўқитувчиларига
56 календарь кундан иборат йиллик узайтирилган меҳнат таътили берилади
.
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг
226-моддасига
кўра, ҳар йилги меҳнат таътилини олиш ҳуқуқини берадиган иш стажига ходим ҳақиқатда ишламаган, лекин қонунчиликка мувофиқ
унинг иш ўрни сақланган вақт киритилади
.
Сизнинг 6 октябрдан 10 февралгача бўлган ҳомиладорлик ва туғиш таътили (декретнинг "больничный" даври)
иш ўрни сақланадиган вақт ҳисобланади ва таътил кунларини ҳисоблашда инобатга олинадиган иш стажига тўлиқ қўшилади.
Сиз таътил стажига қўшилмайдиган "болани парваришлаш таътили"га чиқмасдан дарҳол ишга қайтганингиз сабабли, иш йилингизда йўқотиш бўлмайди ва
сизга тўлиқ 56 кунлик таътил кафолатланади.
Вазирлар Маҳкамасининг 263-сон қарори иловасининг изоҳида
ушбу меъёрларда келтирилган ходимларга йиллик узайтирилган меҳнат таътили учун ҳақ тўлашда якшанба ва байрам кунлари инобатга олинмаслиги белгиланган.
Меҳнат кодексининг
233-моддасига
асосан
, ҳар йилги меҳнат таътили вақти учун ҳақ тўлашда якшанба куни инобатга олинмайди. Мазкур кодекснинг
221-моддасига
кўра
, ҳар йилги меҳнат таътили даврига тўғри келадиган ишланмайдиган байрам кунлари меҳнат таътилларининг давомийлигини белгилашда ҳисобга олинмайди.
Сизга ёзги таътил даврида бериладиган 56 календарь кун бу роппа-роса 8 ҳафтани ташкил этади (56 кун / 7 кун = 8 ҳафта). Ҳар ҳафтада биттадан якшанба борлигини инобатга олсак, 56 кун ичида жами 8 та якшанба куни бўлади. Демак,
56 календарь кун – 8 та якшанба = 48 кун.
Шу сабабли мактаб бухгалтерияси сизнинг ўртача кунлик иш ҳақингизни чиқаргач, уни 48 кунга кўпайтирган ҳолда таътил пули тўлаб беради.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

Ўзига хон, кўланкаси майдон бошқарув компанияларига бошқа жиддийроқ чора йўқми?
Рақобат қўмитаси
уй-жой коммунал хизматлари бўйича истеъмолчи 2025 йил учун тўловларни олдиндан, яъни 2024 йилда амалга оширгани, аммо бошқарув сервис компанияси томонидан амалдаги қонунчилик талабларига зид равишда, олдиндан амалга оширилган тўловлар инобатга олинмасдан қўшимча қарздорлик ҳисобланганини аниқлаган.
Қўмита томонидан фуқарога асоссиз ҳисобланган 293 минг сўм миқдоридаги қарздорлик қайта ҳисоб-китоб қилиниб, бекор қилиниши таъминлагани қайд этилган (лекин бошқарув компаниясига ҳатто жарима ҳам солинмаган, истеъмолчи фойдасига нимадир ундирилмаган). Албата, йўқдан кўра юпанчиқ. Лекин бу етарли эмас. Истеъмолчи бошқарув компаниялари олдида ўзини туя эмаслигини исботлаши, бунга вақт ва маъмурий харажат сарфлаши адолатдан эмас. Айниқса, бошқарув компаниялари учун тўловлар 20 кундан кейин электрга боғланаётгани ҳисобга олинса.
2026 йил 1 июлдан бошлаб турар жой мулкдори кўп квартирали уйнинг банк ҳисобварағига мажбурий тўловларни (квартплата) ойнинг 15-санасига қадар амалга оширмаса, унинг электр энергияси учун тўловларини қабул қилиш қарздорлик тўлиқ қоплангунга қадар
тўхтатиб қўйилади
. Бу пропорционал бўлмаган ва тарозуси бузуқ қоида бошқарув компанияларининг ўзбилармонлигини янада оширади, истеъмолчининг ўзи бусиз ҳам таъминланмаган ҳуқуқларини эса янада ёмонлаштиради.
Шундай экан, Рақобат қўмитасига истеъмолчилар ҳақларини бузаётган Бошқарув компанияларини
электрон реестрдан
чиқариш ҳуқуқи берилиши керак.
Шундагина тарози мувозанатлашади. Қачон қарама, ўзи бурчакка тиқилган ширкатларни реестрдан чиқариб
маъмурий кучини кўрсатишади
, бошқарув компанияларига ҳам тайинли жазо бўлсин. Ё уларга келганида
амалдорларимиз
тескари қараб
туришадими?
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

❗️
Маст ҳолатда машина бошқарганлик учун 15 суткагача маъмурий қамоқ жазоси жорий этилиши мумкин
Йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати бошлиғи
Шерзод Иброҳимов:
⁃ 5 та қўпол йўл қоидабузилиши бўйича автомобилни вақтинча олиб қўйиш маъмурий жавобгарлик чораси жорий этилади;
⁃ бир неча турдаги қоидабузарликлар учун маъмурий жавобгарлик жорий этилади;
⁃ транспортни бошқариш ҳуқуқига эга бўлмаган ёки маҳрум қилинган шахс томонидан содир этилган йўл безорилиги учун қўшимча равишда
автомобилни мусодара қилиш
ёки
вақтинча олиб қўйиш
жазоси жорий этилади;
⁃ транспортни маст ҳолда бошқарганлик учун 15 суткагача маъмурий қамоқ жазоси тайинланади;
⁃ қўпол қоидабузарлар учун жаримани чегирма билан тўлашга бир йиллик чеклов жорий этилади;
⁃ транспортни бошқаришга болаларга рухсат бериш, танага шикаст етказиш, ўлимга сабаб бўлганда жиноий жавобгарликка тортиш таклифи илгари сурилмоқда.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

#Бизнес_солиқ
Туроператорлик ва меҳмонхона хизматлари бўйича ҚҚСнинг 50 фоизи кешбек тарзида қайтарилади.
Қарорга кўра,
2026 йил  1 июндан ҳар йилнинг
июнь–август ойларида
“Очиқ туризм мавсуми” дастури эълон қилинади ва унинг доирасида:
➖
хорижий мамлакатлардан Ўзбекистонга янги рейсларни ташкил этган хорижий ва маҳаллий авиаташувчиларга харажатларнинг бир қисми Давлат бюджетидан қоплаб берилади ва ҳар бир жалб қилинган хорижий турист учун
100 АҚШ
доллари
миқдорида субсидия тўланади;
➖
Ўзбекистон резиденти бўлган туроператорлар томонидан салоҳиятли хорижий давлатлардан жалб қилинган ҳар 1 000 нафар хорижий турист учун уларга
5 минг АҚШ доллари
миқдорида субсидия ажратилади;
➖
т
уроператорлик ва меҳмонхона хизматлари бўйича ҚҚСнинг 50 фоизи кешбек тарзида қайтарилади.
➖
Шунингдек, ҳар бири ижтимоий тармоқларда 5 млн нафардан ортиқ кузатувчига эга
50 нафар хорижий блогерга
Ўзбекистонга келиши учун 7 кунлик бепул туристик дастурлар тақдим этилади.
➖
Дунёдаги йирик онлайн сайёҳлик платформаларида Ўзбекистонга
саёҳат тарғиботи
билан боғлиқ харажатлар қоплаб берилади.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

#Кадровик
Иш ташлаш бўйича Меҳнат кодексига киритилган қўшимчалар акс этган қонуннинг тўлиқ матни.
11.06.2026 йилдаги ЎРҚ-1150-сон
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

❗️
Техникумларнинг раҳбар, педагог ва бошқа ходимлари меҳнатга ҳақ тўлаш шартларига кўра у
мумий ўрта таълим ташкилотининг тегишли ходимларига тенглаштирилади.
Уларга 10 фоиздан 20 фоизгача устамалар берилади.
Бу бўйича ҳукумат қарори
лойиҳаси
муҳокамага қўйилди.
👉
Таклиф билдириш учун ҳавола
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈

#Бизнес_солиқ
ПФ-100: ҚҚСнинг янги 6% ли режими бўйича муҳим жиҳатлар
.
ПФ-100 фармони билан жорий этилган ҚҚСнинг 6% ли янги режими бўйича ҳозирча расмий тушунтиришлар йўқлиги сабабли, фармон матнига асосланиб шуни хулоса қилиш мумкинки,
комиссия ва чакана савдо корхоналари (ИФУТ 46 ва 47-гуруҳлар) ушбу режимдан тўғридан-тўғри фойдаланиши мумкин.
Бунда комиссион операциялар бўйича солиқ базасини аниқлаш тартиби ўзгармайди,
фақатгина хизмат ҳақига нисбатан 6% ставка қўлланилади.
Энг баҳсли масала бўлган импорт жараёнида эса 6% ли имтиёз
фақат ички бозордаги савдога
тааллуқли бўлиб, товар божхонадан ўтаётганда стандарт
12% ҚҚС тўланиши сақланиб қолади
ва бу сумма кейинчалик "зачёт"га олинмайди.
Масалан, Тадбиркор 6% ли режимда ишлаб, хориждан
100 млн сўмлик товар келтирса, божхонада 12 млн сўм (12%) ҚҚС тўлайди;
товарни Ўзбекистон ичида 150 млн сўмга сотганида эса савдодан
9 млн сўм (6%)
ҚҚС ҳисобланади, бироқ божхонада тўланган 12 млн сўмни бундан
чегириб (зачёт қилиб) ташлай олмайди,
натижада бу харажат бевосита товар таннархига ва корхона фойдасига таъсир қилади.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈