YURIST MASLAHATI
#Суд_амалиёти
Кадастр низоларида талабни тўғри шакллантириш нега суд тақдирини ҳал қилади?
Ҳурматли кузатувчилар, бугун сизлар билан ўз амалиётимдан муҳим бир ишни баҳам кўрмоқчиман. Бу ишда биз менинг ҳимоям остидаги тадбиркор —
«Constraction FGHT» МЧЖнинг мулкий ҳуқуқларини нотўғри қўйилган даъводан ҳимоя қилишга эришдик.
Давлат кадастрлари палатаси томонидан «
Constraction FGHT
» МЧЖга тегишли кўчмас мулк объекти бўйича кадастр кўчирмаси расмийлаштирилган. Бироқ, бошқа бир ташкилот («Hilol универсал савдо комплекси» АЖ) ушбу
кадастр ҳужжатидаги айрим техник ёзувларни, хусусан «ер участкаси биргаликда фойдаланиш», «доимий фойдаланиш», «27618 кв.м» сўзларини
ва Тошкент шаҳар ҳокимининг
2001 йилдаги қарорига оид қайдларни ҳақиқий эмас деб топишни сўраб
судга мурожаат қилган.
Биринчи инстанция суди ушбу «ёзувлар»ни ҳақиқий эмас деб топиб
, тадбиркорнинг ҳуқуқларига путур етказувчи қарор қабул қилган эди.
Биз ушбу қарор устидан апелляция шикояти бердик.
Апелляция инстанцияси суди бизнинг важларимизни ўрганиб, қуйидаги аниқ қонун нормалари асосида биринчи инстанция қарорини бекор қилди:
Биринчидан,
МСИЮтКнинг 27-моддаси 1-қисми 2-бандига
кўра, Маъмурий судлар маъмурий органларнинг қонунчиликка мос келмайдиган ҳамда юридик шахсларнинг ҳуқуқларини бузадиган
қарорлари ва ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) юзасидан низоларни
кўради.
Кадастр ҳужжатидаги техник ёзувлар эса ўз-ўзидан маъмурий ҳужжат ҳисобланмайди.
Иккинчидан,
Олий суд Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги
28-сонли қарори 13-бандига
кўра агар аризачи ноаниқ талаб (масалан, кадастр кўчирмасини ёки ундаги ёзувни ҳақиқий эмас деб топиш) қўйса,
суд суднинг фаол иштироки тамойили асосида низонинг асл моҳиятини
(яъни ерга бўлган ҳуқуқнинг қонунийлигини) аниқлаши ва шунга ҳуқуқий баҳо бериши лозим.
Учинчидан,
МСИЮтКнинг 217-моддаси:
Апелляция инстанцияси биринчи инстанция суди қарорининг қонунийлигини тўлиқ ҳажмда текшириши шарт.
Тўртинчидан,
МСИЮтКнинг 219-моддаси 1-қисми
4-бандига кўра, агар низо
маъмурий судга тааллуқли бўлмаса,
апелляция инстанцияси ҳал қилув қарорини
бекор қилишга ва иш юритишни тугатишга ҳақли.
Судлов ҳайъати биринчи инстанция суди ер участкасига бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш ҳаракатига ҳуқуқий баҳо бермасдан, шунчаки алоҳида ёзувларни ҳақиқий эмас деб топиб хато қилган деб ҳисоблаб, бизнинг позициямизни қўллаб-қувватлади. Чунки, бундай талаб маъмурий судда кўрилиши мумкин эмас.
Аппеляция суди натижасига кўра, биринчи инстанция судининг қарори ва хусусий ажрими бекор қилинди ва иш юритиш тугатилиб, асоссиз даъво қилган аризачидан давлат фойдасига 3 090 000 сўм бож ундирилиши белгиланди.
Тадбиркор сифатида шуни билишингиз муҳимки, кадастр ҳужжатидаги техник маълумотлар ёки «сўзлар» устидан низолашиш кутилган натижани бермайди.
Агар мулкий ҳуқуқларингиз бузилаётган бўлса, кадастр кўчирмасидаги ёзувни эмас, балки ўша ҳуқуқни вужудга келтирган давлат органининг қарорини ёки рўйхатдан ўтказиш ҳаракатини низолашинг. Тўғри танланган ҳуқуқий позиция ва қонун нормаларига аниқ таяниш — ғалаба гаровидир!
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈
Kia K3 - Endilikda muddatli to'lov asosida
Yangi uslub, texnologiyalar va qulaylik darajasini sizni kutmoqda!
▪️
Yillik foiz stavkasi: 0% dan
▪️
To‘lov muddati — 18 oygacha
📞
Batafsil ma’lumot:
+998555001331
Кадастр органини кадастр ҳужжатларини бекор қилишга ҳуқуқи борми?
Бугун бир ер низолари билан боғлиқ ҳужжат билан танишиб чиқяпман
. Унга кўра кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишда юзага келадиган низоларни кўриб чиқувчи Комиссия томонидан давлат рўйхатидан ўтказилганликни тасдиқловчи ҳужжат бекор қилинган.
Кейин масала қизиқ туйилиб норматив ҳужжатларни ўрганишга киришдим. Не кўз билан кўрайки,
Комиссия
га шундай ҳуқуқ берилган экан. Бу мен учун ҳам янгилик бўлди.
Вазирлар Маҳкамасининг
2023 йил 29 августдаги 426-сон
қарори билан тасдиқланган "Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш вақтида юзага келадиган низоларни судга қадар ҳал қилиш тартиби тўғрисида"ги низомнинг 24-бандига асосан К
омиссия аъзолари комиссия мажлисида мурожаатни кўриб чиқиш натижаларига кўра, кўриб чиқилаётган мурожаатдаги масалага доир барча ҳолатларни эътиборга олган ҳолда
қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилиши кеолтирилган:
➖
кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказишни бекор қилиш;
➖
кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат
рўйхатидан ўтказишни рад этишни бекор қилиш
ва кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш;
➖
кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни
давлат рўйхатидан ўтказишни ўз кучида қолдириш;
➖
кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказишни
рад этишни ўз кучида қолдириш.
Лекин бу қоида фуқарони масала юзасидан судга мурожаат қилишини чекламайди. Мазкур низомнинг 3-бандига асосан
Манфаатдор шахс комиссиянинг қароридан норози бўлган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлиги томонидан ташкил этиладиган апелляция комиссиясига ёки судга шикоят қилиши мумкинлиги
келтирилади.
Ҳужжатларни ўрганиб ҳозирда судга мурожаат қилиш арафасидамиз.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
ga қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈
Ўзбекистонда ўртача ойлик 7 млндан
ошган.
Энг кўп маош олувчилар банк, суғурта, кредит ва лизинг ташкилотларида ишловчилар.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈
Ер ижараси муддатини 49 йилгача узайтириш кўзда тутилган қонун лойиҳаси Сенатга юборилди
.
Парламент, Ўзбекистонда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни ижарага бериш муддатини 49 йилгача узайтириш кўзда тутилган қонун лойиҳаси қабул қилиниб, Сенатга
юборилди
.
Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг 22 июлдаги мажлисида ер участкаларига бўлган ҳуқуқларни тизимлаштиришга қаратилган ушбу қонун лойиҳаси қабул қилинди.
Мазкур ҳужжат билан қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни
ижарага бериш муддатини
амалдаги
30 йилдан 49 йилга узайтириш
таклиф этилмоқда.
Чет эл фуқаролари ва юридик шахслари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ҳамда чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарга қишлоқ хўжалиги ерларидан
иккиламчи ижара ҳуқуқи асосида фойдаланиш тартиби
белгиланмоқда.
Шунингдек, ноқишлоқ ерлар ижарасига оид қоидалар соддалаштирилиб, ерларни аукцион орқали ижарага олишга ва ушбу ерни қайта ижарага беришга рухсат берилмоқда.
Бундан ташқари,
якка тартибдаги уй-жойлар жойлашган ер участкаси ижара ҳуқуқи асосида берилиши
мустаҳкамлаб қўйилмоқда.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈
Корхона рахбари ишдан бўшатилган, у судма суд ишга тикланиш билан юрибди, корхонани эса янги рахбар тайинлашда боши қотган...
Шу масалада биздан ҳуқуқий тушунтириш беришмизни сўрашган, қуийида масаланинг тўлиқ шакли ва ҳуқуқий асослантирилган жавоб билан бўлишаман.
Ташкилотимизни рахбари суд карори билан ишдан бушатилди, энди бушатилган рахбар кассация тартибида ишни кайта куриш учун Олий судга берди, саволим шундан иборатки бушатилган рахбарни лавозимини очик танловга чикариш мумкунми кассация суди булган кунга кадар? Танловга чикариш тугрими ëки на тугрими?
Меҳнат кодексининг
168-моддасига
кўра, Меҳнат шартномасини тарафларнинг хоҳиш-иродасига боғлиқ бўлмаган ҳолатларга кўра бекор қилиш асослари келтирилган бўлиб, унга кўра,
шу ишни илгари бажариб келган ходимнинг аввалги ишга тикланганлиги
билан ходим билан меҳнат шартномасини бекор қилиш мумкин.
Сиз ҳозир танлов эълон қилиб,
янги раҳбарни ишга қабул қилишингиз мумкин.
Агар келгусида кассация инстанцияси суди собиқ раҳбарни оқлаб, уни
аввалги ишига тиклаш ҳақида қарор чиқарса, танлов орқали олинган янги раҳбарнинг меҳнат шартномаси айнан шу модда
(тарафларнинг ихтиёрига боғлиқ бўлмаган ҳолат) асосида қонуний тарзда бекор қилинади.
Бу ҳолатда муҳим юанс бор, Меҳнат кодексининг
144-моддасига
кўра, ходим билан тузилган меҳнат шартномаси ушбу Кодекснинг 168-моддаси биринчи қисмининг
2- бандларида
назарда тутилган асосларга кўра бекор қилинган тақдирда, ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган
мажбурият
юклатилади.
Яъни иш берувчи ходимга унинг мутахассислиги ва малакасига
мувофиқ келадиган бошқа ишга ўтказишни,
бундай иш бўлмаган тақдирда эса иш берувчида мавжуд бўлган
бошқа ишни таклиф этиши
шарт.
Агар кассация суди қарори билан собиқ раҳбар ишга қайтса, танлов асосида ишга олинган
янги раҳбарнинг ҳуқуқлари ҳам ҳимоя қилинади.
Иш берувчи унга ташкилотдаги
бошқа бўш (вакант) ишни таклиф қилишга мажбур.
Агар ходим бошқа ишга ўтишни рад этса ёки тегишли иш бўлмаса, унга Меҳнат кодексининг
173-моддасига
асосан
ишдан бўшатиш нафақаси тўланиб,
шартнома бекор қилинади.
Асосийси, бўшатилган раҳбар ишни кассация тартибида Олий судга берганлиги
ташкилотнинг бўш лавозимга танлов эълон қилишини чекламайди.
Танловни ўтказиш ва янги ходимни қабул қилиш меҳнат қонунчилигига тўлиқ мос келади.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈
Уй-жой қурилишида эскроу тизими қачон ишга тушади?
Самарқандда ҳам одамларни чув
туширишибди.
Президент фармонига мувофиқ, қурилишга улушдорларнинг маблағларини жалб қилиш
2026 йил 1 январдан бошлаб
фақат
эскроу ҳисобварақлари
орқали амалга оширилиши
белгиланган эди.
Қурилиш вазири бу борада тегишли қонун лойиҳаси тайёрланганини маълум
қилганди.
Бироқ орадан вақт ўтган бўлса-да, қонун ҳали ҳам қабул қилингани йўқ.
Натижада эса энг катта хавфни оддий фуқаролар кўрмоқда.
Яна қанча одам сохта қурувчиларнинг қурбони бўлиши керак?
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈
#Бизнес_солиқ
Корхона қарз ўрнига
махсулот берган ҳолатда
вужудга келадиган солиқ оқибати ҳақида ҳам сўрашмоқда
Бу ҳолатда шуни ҳам айтиб ўтиш керакки, солиқ қонунчилиги нуқтаи назаридан қарз эвазига маҳсулот бериш барибир
реализация қилиш
(сотиш) деб эътироф этилади.
Солиқ кодексининг
46-моддаси
талабларига мувофиқ,
товарларга бўлган мулк ҳуқуқини топшириш,
гарчи бу мажбуриятни узиш мақсадида қилинган бўлса ҳам, товарларни
реализация қилиш
ҳисобланади.
Демак, ушбу операциядан корхонанинг солиқ режимига қараб ҚҚС ҳамда фойда ёки айланмадан олинадиган солиқлар ҳисобланиши ва тўланиши мажбурийдир, шу сабабли келишувни расмийлаштиришда
маҳсулотнинг таннархи ва солиқ оқибатларини тўғри баҳолаш мақсадга
мувофиқдир.
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈
Корхона қарз ўрнига маҳсулот бериши мумкинми?
Корхона бошқа корхона олдидаги кредиторлик қарзини пул эмас, балки маҳсулот етказиб бериш орқали узиши мумкинми?
Қонунчилик бундай муносабатларга қандай ёндашади, бунинг учун қандай ҳуқуқий асослар ва шартлар мавжуд, қандай хатарларга эътибор бериш лозим — қуйида ушбу масалани амалдаги қонунчилик нормалари асосида батафсил таҳлил қилиб бераман.
Агар ушбу маълумот сиз учун фойдали бўлса, уни корхона раҳбарлари, бухгалтерлар ва тадбиркорлар билан ҳам улашишни унутманг.
____________________
Корхона бошқа корхона олдидаги кредитор қарздорлигини узиш мақсадида унга пул ўрнига маҳсулот етказиб бериши қонунчиликка мувофиқ
тўлақонли рухсат этилади
ва бу амалиёт юридик тилда
мажбуриятни бажариш ўрнига ҳақ бериш ёки новация
деб аталади.
Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг
342-моддасига
асосан, тарафларнинг келишувига мувофиқ мажбурият
уни бажариш ўрнига ҳақ бериш,
яъни пул тўлаш,
мол-мулк ёки маҳсулот бериш билан бекор қилиниши мумкин.
Ушбу нормага кўра, қарз эвазига берилаётган маҳсулотнинг қиймати, уни топшириш муддатлари ва тартиби кредитор ва қарздор ўртасидаги
ўзаро тузилган келишув
билан эркин белгиланади.
Шунингдек, мазкур ҳолатни Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг
347-моддасида
белгиланган новация
(мажбуриятни янгилаш)
институти орқали ҳам расмийлаштириш мумкин.
Ушбу моддага кўра, дастлабки мажбуриятни шу шахсларнинг ўзи ўртасидаги бошқа нарсани ёки бажаришнинг бошқа усулини назарда тутувчи бошқа мажбурият билан алмаштириш тўғрисидаги тарафларнинг келишувига асосан эски мажбурият бекор бўлади.
Демак, томонлар дастлабки шартномага
қўшимча келишув тузиб, пул кўринишидаги қарздорликни маҳсулот етказиб бериш
мажбуриятига ўзгартиришлари қонунан тўғри ҳисобланади.
Амалиётда бундай операцияни тўғри расмийлаштириш учун кредитор ва қарздор ўртасида
"Мажбуриятни бажариш ўрнига ҳақ (маҳсулот) бериш тўғрисида"
ги алоҳида келишув тузилиши шарт. Ушбу ҳужжатда қарзнинг аниқ суммаси, унинг эвазига берилаётган маҳсулотнинг аниқ номи, миқдори, нархи ва топшириш муддатлари кўрсатилиши лозим.
Маҳсулотларни топшириш жараёни эса қонунчилик талаблари асосида электрон ҳисоб-варақ-фактура ва маҳсулотларни қабул қилиш-топшириш далолатномаси орқали амалга оширилади.
Сизнигг ҳам бизнесингизда шундай масалалр бўлса, бизнесингизни ҳуқуқий ҳимоя қилиш учун
бизга -
@yuristgamurojaat
гa
мурожаат қилсангиз бўлади.
👉
@yuristlar_maslahati
👈
Айни шундай
ҳуқуқий масала
ҳозирда Самарқанд вилояти Оқдарё тумани прокуратурасида ҳам кўриб чиқилмоқда.
Мазкур ҳолатда тадбиркор билан ҳокимлик ўртасида
2021 йилда ер участкаси ижараси бўйича шартнома тузилган
. Бироқ кейинчалик маълум бўлишича, шартнома расмийлаштирилган пайтда туман ҳокими аллақачон лавозимидан озод этилган. Ш
артномадаги имзо ва муҳр эса, ҳоким томонидан аввалроқ қўйилган
.
Энг муҳим савол шунда,
бу вазият учун жавобгар ким бўлиши керак — давлат органими ёки тадбиркорми?
Оддий тадбиркор давлат органи чиқарган қарор, расмий шартнома, муҳр ва имзога ишонади. У ҳужжатларнинг ички расмийлаштириш жараёнини текшириш имкониятига эга эмас. Давлат томонидан расмийлаштирилган ҳужжатнинг ҳақиқийлиги учун ҳам айнан давлат органлари масъул ҳисобланади.
Агар бу ерда мансабдор шахс ўз вазифасини лозим даражада бажармаган, ваколатидан ташқари ҳаракат қилган ёки ҳужжатларни сохталаштиришга йўл қўйган бўлса,
жавобгарлик ҳам биринчи навбатда айнан шу мансабдор шахсларга юкланиши лозим
. Бундай ҳолатларда виждонан ҳаракат қилган тадбиркорнинг қонуний асосда олган мулкий ҳуқуқларига, ҳатто кейинчалик жиноят иши доирасида ҳужжатларда қонунбузилишлар аниқланган тақдирда ҳам, енгиллик билан дахл қилиниши ҳуқуқий барқарорлик тамойилига зид келади.
Акс ҳолда, давлатнинг расмий ҳужжатларига бўлган ишонч емирилади. Агар тадбиркор давлат берган қарор ва шартномага ҳам ишона олмаса, инвестиция муҳити, ҳуқуқий аниқлик ва бизнеснинг эртанги кунга бўлган ишончига жиддий таъсир қилади
Саволингизни:
@yuristgamurojaat
гa қолдиринг
👉
@yuristlar_maslahati
👈